IV SA/Po 576/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Rektora Akademii Ekonomicznej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu różnic programowych postanawia: odrzucić skargę /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus KB/ IV SA/Po 576/05 U Z A S A D N I E N I E Prorektor d/s Dydaktyki Akademii Ekonomicznej decyzją z dnia [...] r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku K. K. o zmniejszenie albo rezygnację przez Akademię Ekonomiczną z odpłatności za zaliczenie przedmiotów w ramach uzupełnienia minimum programowego oraz po zapoznaniu się z opinią uczelnianego organu samorządu studenckiego, na podstawie art. 49 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65 poz. 385 ze m.) w związku z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni (Dz. U. nr 84 poz. 380) i uchwałą nr [...] Senatu Akademii Ekonomicznej z dnia 23 stycznia 2004 r., postanowił: 1. zwolnić K. K. w części z obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu uzupełnienia różnic programowych 2. określić wysokość tej opłaty na kwotę [...] zł za jeden przedmiot. W uzasadnieniu decyzji podano, że K. K. jest studentem wieczorowych studiów uzupełniających magisterskich na Wydziale Ekonomii Akademii Ekonomicznej. Po zaliczeniu roku akademickiego 2002/2003 K. K. złożył wniosek o udzielenie mu urlopu ze względów zdrowotnych. Dziekan Wydziału Ekonomii udzielił urlopu w okresie od [...] listopada 2003 r. do [...] września 2004 r. W dniu [...]marca 2004 r., w związku ze zbliżającym się terminem zakończenia urlopu, Dziekan Wydziału Ekonomii wydał decyzję określającą przedmioty (9) jakie student obowiązany jest zaliczyć w związku z koniecznością wyrównania różnic programowych jakie powstały pomiędzy programem studiów obowiązującym studentów z naboru 2002/2003, a programem obowiązującym studentów z naboru 2003/2004. W decyzji tej Dziekan określił termin zaliczenia przez K. K. różnic programowych do [...] września 2004 r. oraz wysokość odpłatności za jedno zaliczenie (egzamin) na kwotę [...] zł. W dniu [...]września 2004 r. K. K. skierował do Dziekana Wydziału prośbę o zmianę decyzji z dnia [...] r. Uwzględniając ten wniosek Dziekan w dniu [...] listopada 2004 r. ponownie określił przedmioty, które K. K. powinien zaliczyć w celu wyrównania różnic programowych, zmniejszając je do czterech; wydłużył termin zaliczenia do dnia [...] lutego 2005 r. oraz wyraził zgodę na skorzystanie przez zainteresowanego z indywidualnej organizacji zajęć. K. K. został także pouczony, że wysokość opłaty za zaliczenia i egzaminy wynika z uchwały Senatu Akademii Ekonomicznej i Dziekan nie jest kompetentny do zmian tych opłat. Ponadto Prorektor wyjaśnił, że jedynie Rektor Akademii Ekonomicznej jest uprawniony do podjęcia decyzji dotyczącej odpłatności za uzupełnienie różnic programowych, co wynika z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni oraz uchwały nr [...]Senatu Akademii Ekonomicznej z dnia 23 stycznia 2004 r. W dniu [...]grudnia 2004 r. K. K. skierował do Rektora Akademii Ekonomicznej odwołanie (prośbę o ponowne rozpatrzenie sprawy). Kwestie merytoryczne tego odwołania zostały omówione i załatwione w piśmie Prorektora d/s Dydaktyki Akademii Ekonomicznej z dnia [...] r. nr [...]. Natomiast odnośnie odpłatności za uzupełnienie różnic programowych Rektor, zgodnie z § 11 powołanego wyżej rozporządzenia, zwrócił się do uczelnianego organu samorządu studenckiego o zaopiniowanie wniosku K. K. o zmniejszenie odpłatności za zaliczenia i przesunięcie terminów płatności. Po uzyskaniu opinii Rektor, uwzględniając trudną sytuację ekonomiczną i zdrowotną zainteresowanego, zwolnił K. K. w części z obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu uzupełnienia różnic programowych i określił tą odpłatność na kwotę [...] zł za jeden przedmiot. Pełnomocnik K. K. w skardze domaga się uchylenia decyzji Rektora Akademii Ekonomicznej z dnia [...] r. nr [...] podnosząc, że jest ona wadliwa. Decyzja ta, zdaniem skarżącego, narusza podstawowe zasady postępowania określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności wyrażone w art. 8 i art. 9 ponieważ skarżący wielokrotnie był zapewniany przez przedstawicieli Akademii Ekonomicznej, że w razie zmiany programu nie będzie musiał zdawać żadnych dodatkowych egzaminów. Pełnomocnik Rektora Akademii Ekonomicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Akademii Ekonomicznej dotycząca odpłatności za uzupełnienie różnic programowych na wieczorowych studiach uzupełniających magisterskich. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65 poz. 385 ze zm.) decyzje wydane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W myśl uchwały podjętej w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2003 r. sygn. OPS 5/03 (ONSA 2004/1/9), w świetle art. 61 ustawy o szkolnictwie wyższym decyzje w sprawie zwolnienia z opłaty za zajęcia dydaktyczne w uczelni państwowej jest indywidualnym aktem władztwa zakładowego, do którego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego (art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. nr 74 poz. 368 ze zm.). Mimo, że uchwała ta została pojęta pod rządami ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, to znajduje ona także uzasadnienie pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 52 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jak już wyżej wyjaśniono, zaskarżona decyzja Rektora Akademii Ekonomicznej jest ostateczna, co oznacza, że nie przysługuje od niej żaden środek zaskarżenia. W takiej sytuacji skargę do sądu można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć się o wydaniu aktu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 cyt. ustawy). Zatem skarżący przed wniesieniem skargi, winien wezwać Rektora Akademii Ekonomicznej do usunięcia naruszenia prawa. Pełnomocnik skarżącego, ani skarżący nie wykazali, by skarżący ten tryb wyczerpał. Utrwalone jest już orzecznictwo NSA, że skarga wniesiona bez wyczerpania środków odwoławczych jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (uchwała NSA z dnia 9 grudnia 1996 r. Sygn. OPS4/96 - ONSA 1997/2/44). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym postanowił jak w sentencji. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus KB/