IV SA/Po 577/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S.A. w upadłości układowej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia odmówić przyznania prawo pomocy W.. S.A. w upadłości układowej we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, że w chwili obecnej jej stan majątkowy nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała na poważne problemy finansowe wynikające z zaangażowania w roboty drogowe. W tym czasie firma zalegała z płatnościami za media, regulowaniem podatków a także wypłata wynagrodzeń. Rok 2011 W. SA zakończyła ze stratą-[...] min zł. Od początku 2012 r prowadzona jest głęboka restrukturyzacja, która ma przywrócić rentowność, stabilność operacyjną i płynność finansową. W 2012 r Spółka nadal generowała straty (-[...] zł na koniec 2012r) więc nie mogła na bieżąco regulować wszystkich swoich kosztów oraz nie mogła płacić zaległych zobowiązań wobec pracowników. Jednak dzięki działaniom restrukturyzacyjnym Spółka w terminie płaci bieżące zobowiązania z tytułu wynagrodzeń i stopniowo spłaca zaległe zobowiązania wobec pracowników. Z zaległych wynagrodzeń objętych decyzją PIP spłacono łącznie: marzec [...] zł, kwiecień [...] zł., maj [...] zł. W sytuacji, kiedy każde pieniądze w firmie są niezbędne do utrzymania ciągłości produkcji i zachowania miejsc pracy, nałożenie przez PIP kary powoduje, że możliwości Spółki do uregulowania zobowiązań pracowniczych stają się jeszcze mniejsze a wszczęcie egzekucji nałożonej kary może doprowadzić do upadłości likwidacyjnej i całkowitego wstrzymania spłaty zaległych wynagrodzeń do czasu sprzedaży majątku przez syndyka, a przy tym zwolnienia wszystkich obecnie zatrudnionych pracowników i likwidacji firmy. We wniosku ujawniono również kapitał zakładowy w kwocie [...] zł., wartość środków trwałych [...] zł., oraz stan 3 kont bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego zgłoszenie wniosku wynoszący odpowiednio [...] zł., [...] zł. i [...] zł. We wniosku o przyznanie prawa pomocy ujawniono również dane finansowe na koniec 2012r. w tym rzeczowe aktywa trwałe wynoszące [...] mln zł., inwestycje długoterminowe [...] mln zł. należności krótkoterminowe [...] mln zł., inwestycje krótkoterminowe [...] mln. Zł., zobowiązania [...] mln zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, ze skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna jednak wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Stwierdzić należy również, że ze złożonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż stan 3 kont bankowych wynosi łącznie [...] zł., która to kwota pozwala na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przyznanie prawa pomocy podmiotowi w tej sytuacji uznać należy więc za sprzeczne z zasadami słuszności (zob. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FZ 128/07). Należy mieć bowiem na względzie, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których nadzwyczaj trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 § 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.