IV SA/Po 578/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-07-26
Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód stanowi emerytura, a majątek obejmuje mieszkanie, samochód i garaże, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy, uwzględniając jego dochody, majątek oraz wydatki, a także obiektywne czynniki rynkowe.Stan faktyczny
Skarżąca A.O. wniosła skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozbiórki budowli. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na dochód z emerytury oraz posiadany majątek (mieszkanie, samochód, garaże) i miesięczne wydatki.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu
A.O. złożyła skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w którym podała, że jest wdową i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie [...] zł. Zgodnie z formularzem majątek skarżącej stanowi współwłasność mieszkania o pow. [...] m2 (wartość [...] zł.), samochód osobowy [...] z 1991r. (wartość ok. [...] zł.) oraz dwa garaże typu blaszak (wartość po ok. [...] zł.). Przedstawiając swą sytuację materialną wnioskodawczyni ujawniła swoje wydatki miesięczne na opłaty mieszkaniowe ([...] zł.), prąd ([...] zł.), TV ([...] zł.), telefon ([...] zł.), internet ([...] zł.), ubezpieczenie ([...] zł.), leki ([...] zł.), raty za komputer ([...] zł.), butle gazowe ([...] zł./rok), ubezpieczenie samochodu ([...] zł./rok), czynsz dzierżawny ([...] zł./rok), podatek od nieruchomości ([...] zł./rok) i opał ([...] zł./rok).
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymując się z emerytury w kwocie [...] zł., nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uznając więc spełnienie przez wnioskodawczynię przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowiono zwolnić ją od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło