IV SA/Po 579/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. R. i K. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. R. i K. R. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych postanawia zwolnić E. R. i K. R. od kosztów sądowych Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi [...] zł. E. R. i K. R. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką, zięciem i dwoma wnukami. Skarżący oświadczyli, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskują dochód w łącznej wysokości [...] zł netto, jednak z uwagi na zajęcie komornicze w ich dyspozycji z tytułu wynagrodzenia za pracę pozostaje kwota [...] zł/m-c. Skarżący oświadczyli też, że ze środków tych pokrywają wydatki obejmujące eksploatację mieszkania – ok. [...] zł, a także ponoszą wydatki na wyżywienie (... zł.), środki czystości (... zł.), abonament za telefon komórkowy (... zł.) i ratę kredytu w wysokości [...] zł. Do wniosku skarżący załączyli aneks do umowy najmu, kopię faktury za gaz, prąd, zajęcia wynagrodzeń za pracę, dowód wpłaty opłat za telefon, wodę i raty kredytu. Na zarządzenie referendarza sądowego z dnia [...] 2011r. wezwano skarżących do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 39). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wyjaśnili, że nie posiadają własnego konta ani żadnych lokat bankowych, gdyż korzystają z konta syna, na które zakład pracy przelewa pensje. Skarżący wskazali, że nie posiadają żadnego pojazdu mechanicznego. W załączeniu przesłano odcinki wypłat pensji, kopię umowy kredytowej wraz z harmonogramem spłat i zeznania podatkowe wnioskodawców za lata [...]. Na zarządzenie Sądu, pismem z dnia [...] 2011r. wnioskodawców ponownie wezwano do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 73). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawcy wyjaśnili, że córka i zięć pokrywają połowę opłat za czynsz, gaz, prąd i wodę. Pozostałe wydatki jak żywność, lekarstwa, środki czystości, opłaty za telefon czy raty kredytu, każdy opłaca we własnym zakresie. Wnioskodawcy wyjaśnili, że nie mają dostępu do kont, zeznań podatkowych czy wysokości zarobków córki i zięcia, a także, że "córka z zięciem nie mają z tą sprawą nic wspólnego". Do powyższego pisma załączono kopię umowy najmu mieszkania. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011 r. sygn. IV SA/Po 579/11 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. Sprzeciw od tego postanowienia wnieśli E. R. i K. R. podnosząc, że referendarz sądowy pominął, iż w związku z zajęciem komorniczym, z tytułu wynagrodzenia za pracę skarżący dysponują wyłącznie kwotą [...] zł i gdyby nie pomoc rodziny nie mieliby z czego żyć (k.93). Na zarządzenie Sąd wnioskodawców wezwano do wskazania od kogo i w jakiej kwocie uzyskują pomoc (k.96). W odpowiedzi na wezwanie skarżący wyjaśnili, że mieszkają z córką i jej rodziną, którzy czasem podzielą się z nimi jedzeniem lub kupią lekarstwo (k. 102). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec skutecznego wniesienia przez skarżących sprzeciwu – na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) - postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z treści składanych oświadczeń E. R. i K. R. z tytułu wynagrodzenia za pracę, dysponują miesięcznie kwotą [...] zł netto i w nieco wyższej kwocie ponoszą wydatki, które wynoszą średnio ok. [....] zł miesięcznie i obejmują: ½ kosztów wynajmu domu (tj. [....] zł) oraz połowę opłat za prąd i gaz ( [...] zł), a także wydatki na wyżywienie (... zł), środki czystości (... zł.), abonament za telefon komórkowy (... zł.) i ratę kredytu w wysokości [...] zł. Dodatkowo skarżący wyjaśnili, że korzystają z pomocy córki z rodziną, przy czym charakter tej pomocy nie jest stały, ale dostosowywany do bieżących potrzeb – k. 101. Wnioskodawcy wskazali, że nie posiadają kont, lokat, żadnych oszczędności, nieruchomości, ani wartościowych przedmiotów. Reasumując, warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez stronę, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ppsa). W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć, że wnioskodawcy znajdują się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem, jak wykazano, pozostające w ich dyspozycji środki finansowe w całości są przeznaczane na pokrywanie koniecznych bieżących kosztów utrzymania skarżących. Koszty te nawet nieco przewyższają możliwości skarżących, którzy w niewielkim zakresie, w pokryciu tych podstawowych kosztów utrzymania korzystają z pomocy córki i jej męża. W świetle powyższego, Sąd na podstawie art. 246 §1 pkt 2 ppsa orzekł, jak w sentencji postanowienia.