IV SA/Po 58/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-03-20
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody pochodzą z gospodarstwa rolnego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku dochodów z gospodarstwa rolnego, deklarowany roczny dochód może być podstawą do stwierdzenia, że wnioskodawczyni znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od postanowienia WSA odrzucającego jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo rolne z mężem i piątką dzieci, a dochody z gospodarstwa rolnego i dopłat są ograniczone. Przedłożyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną, w tym wyciągi bankowe, faktury i zaświadczenia o zadłużeniu.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu
E.S. w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2012r. sygn. akt IV SA/Po 58/12 odrzucającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy i przesłanych na wezwanie Sądu wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo wraz z mężem i piątką dzieci. Jak wynika z wniosku rodzina skarżącej utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca wyjaśniła, że roczny dochód gospodarstwa rolnego za sprzedaż 18 tuczników wynosi [...] zł., za sprzedaż ziarna [...] zł., oraz dopłaty ([...] zł., [...] zł. i [...] zł.). Wnioskodawczyni przedłożyła również wyciągi z kont bankowych, decyzje o przyznaniu dopłat, kopię umowy zlecenia zawartej przez córkę, kopię faktury za prąd w kwocie [...] zł. wraz z wezwaniem do zapłaty kwoty [...] zł., zaświadczenie o zadłużeniu za wodę. Skarżąca wyjaśniła również, iż jest opiekunem prawnym D.Ś., Ł.Ś. i K.Ś.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu deklarowanego rocznego dochodu z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł. rocznie, stwierdzić należy że wnioskodawczyni zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło