IV SA/Po 589/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 02 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. M. S., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję wskazaną w rubrum postanowienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO") poinformowało, że już po wniesieniu skargi wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, w związku z czym, z powołaniem się na art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") wniosło o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w ww. sprawie. Następnie, w dniu [...] lipca 2011 r. organ odwoławczy złożył w Biurze Podawczym tut. Sądu odpis decyzji własnej z dnia[...] lipca 2011 r. nr [...] stwierdzającej nieważność zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią powołanego przez organ art. 56 p.p.s.a., w związku z art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu – z urzędu. Przepis art. 56 p.p.s.a. nie rozstrzyga natomiast kwestii, czy dopuszczalne jest wszczynanie przez organy administracji wskazanych w nim nadzwyczajnych postępowań administracyjnych po wniesieniu skargi, a w szczególności nie ustanawia expressis verbis jakiegokolwiek zakazu w tym względzie. Mimo to w doktrynie i orzecznictwie dominuje pogląd o niedopuszczalności wszczynania takich postępowań po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego (por. T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia Warszawa 2011, s. 392–394 oraz tam przywołane wypowiedzi judykatury i doktryny). Stanowisko takie należy zasadniczo podzielić, z tym wszakże zastrzeżeniem, iż w określonych sytuacjach należy dopuścić od niego wyjątki, podyktowane przede wszystkim względami pragmatycznymi i ekonomiką procesową – ujawniającymi się zwłaszcza w sytuacji, gdy, tak jak w niniejszej sprawie, we wszczętym po wniesieniu skargi nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym (tu: postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji) zapadło już rozstrzygnięcie, oczekujące na uzyskanie przymiotu ostateczności. Powyższa teza koresponduje z trafnym, w ocenie Sądu, zapatrywaniem wyrażonym w doktrynie przez W. Sawczyna, że ustawodawca nie regulując wyraźnie analizowanej tu kwestii, przerzucił ciężar rozstrzygnięcia zbiegu postępowań na sądy administracyjne. Zdaniem cytowanego Autora, nie jest to złe rozwiązanie, ponieważ umożliwia wzięcie pod uwagę ekonomiki postępowania – sąd administracyjny będzie zmierzał do wyboru takiego sposobu rozstrzygnięcia sprawy, który w najpełniejszy sposób zagwarantuje ochronę praw strony w postępowaniu (zob. W. Sawczyn, Z problematyki zbiegu drogi administracyjnego postępowania nadzwyczajnego i drogi kontroli sądowej [w:] Kodyfikacja postępowania administracyjnego. Na 50-lecie K.P.A., pod red. J. Niczyporuka, Lublin 2010, s. 696). Mając powyższe na względzie Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej "NSA") w wyroku z dnia 24 stycznia 2007 r. (I FSK 1259/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w myśl którego, skoro zgodnie z art. 56 p.p.s.a. ulega zawieszeniu postępowanie sądowe z powodu wcześniejszego wszczęcia postępowania administracyjnego w trybach nadzwyczajnych, to także wydaje się być zasadne zawieszenie postępowania sądowego z powodu późniejszego wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym, a to w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W świetle tego unormowania sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Uzasadniając ten pogląd NSA wskazał, że z art. 56 p.p.s.a. wynika pierwszeństwo postępowania administracyjnego, uregulowanego w trybach nadzwyczajnych, przed postępowaniem sądowoadministracyjnym. Przyjąć zatem można, że zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, do czasu ostatecznego zakończenia postępowania wewnątrzadministracyjnego, jest niezbędne dla postępowania sądowego. Wyeliminowanie bowiem z obrotu prawnego zaskarżonej do sądu decyzji będzie implikowało umorzenie postępowania sądowego z uwagi na brak w postępowaniu sądowym przedmiotu zaskarżenia. Innymi słowy, postępowanie nadzwyczajne (tu: postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji) stanowi swego rodzaju zagadnienie prejudycjalne. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.