IV SA/Po 593/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stankowski as.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Protokolant sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewody z dnia [...]marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A. L. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Dybowski /-/ J.Stankowski JF W dniu [...] października 2001 r. A. L. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ż. jako osoba bezrobotna, decyzją Starosty Powiatu Ż. z dnia [...] października 2001 r. Nr [...]uznana została za osobę bezrobotną od dnia rejestracji, z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] października 2001 r. Rozwiązanie ostatniej umowy o pracę z pracodawcą – "A." G. j.v. Sp. z o.o. nastąpiło na podstawie ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Na dzień rejestracji A.L. dokumentowała staż pracy 29 lat 6 miesięcy i 18 dni. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2002 r. A. L. zwróciła się do Kierownika PUP w Ż. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego wywodząc, iż w świetle obowiązujących od września 2001 r. przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do stażu pracy zalicza się okres przebywania na zasiłku oraz, że dodatkowo wykazuje wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w wymiarze 5 lat i 6 miesięcy, co dokumentuje przedkładając oświadczenia świadków oraz zaświadczenie Urzędu Miasta o powoływanym gospodarstwie rolnym i jego właścicielach. A. L. wyjaśniła ponadto, iż jej ostatnia umowa o pracę rozwiązana została z przyczyn ekonomicznych pracodawcy, w ramach redukcji etatów. Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 37 lit. "l" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zm.) Starosta Powiatu Ż. odmówił przyznania stronie prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w dniu złożenia wniosku strona nie spełniła przesłanek uprawniających do nabycia prawa do żądanego świadczenia na podstawie art. 37k ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy. Organ wyjaśnił ponadto, że przepisy obowiązujące od dnia 01 stycznia 2002 roku nie mają zastosowania w stosunku do osób, które jako bezrobotne zarejestrowane zostały w 2001 r. Składając odwołanie od tej decyzji A. L. zwróciła się o ponowne rozpatrzenie jej wniosku o przyznanie prawa do stałego świadczenia przedemerytalnego, powtarzając argumentację przytoczoną w złożonym wcześniej wniosku. Wyjaśniła ponadto, iż z braku stosownej wiedzy, w dniu rejestracji w PUP nie wykazywała swojej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, wnioskując o zaliczenie tego okresu do stażu pracy uprawniającego do uzyskania świadczenia. Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071) oraz art. 37 k ust. 1 pkt 2 wyżej powołanej ustawy o zatrudnieniu (...), Wojewoda zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśniając, iż strona nie spełnia warunków uprawniających do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w oparciu o wskazany przepis, nie ukończyła bowiem 35 lat i nie posiadała okresu uprawniającego do emerytury. Odnosząc się do zgłoszonego wniosku o przyznanie przedmiotowego uprawnienia w oparciu o przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2002 r. organ II instancji. wyjaśnił, iż obniżenie wymogów uprawniających do uzyskania świadczenia przedemerytalnego odnosi się wyłącznie do osób, które dokonały rejestracji w powiatowych urzędach pracy w 2002 r. W skardze na powyższą decyzję A. L. wniosła o jej uchylenie, wyjaśniając, iż posiada wymagany staż pracy, bowiem do stażu wykazanego w dniu rejestracji doliczyć należy pracę wykonywaną w gospodarstwie rolnym rodziców. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2001 r., świadczenie przedemerytalne przysługiwało osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli spełniła przesłanki wymienione w punktach 1-4 tego przepisu. Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie ocenę uprawnień skarżącej ograniczyły do punktu 2 art. 37k ust. 1, zgodnie z którym prawo do świadczenia przysługuje, jeżeli w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osoba będąca kobietą ukończyła co najmniej 55 lat oraz posiada okres uprawniający do emerytury. W świetle treści tego przepisu skarżąca nie spełniła przesłanek do nabycia uprawnienia z powodu nie osiągnięcia wymaganego cenzusu wieku bowiem, jak wynika z wpisu w karcie rejestracyjnej, urodziła się [...]stycznia 1951 roku i w dniu rozwiązania ostaniej umowy o pracę miała ukończone 50 lat i 8 m-cy. Tymczasem w sytuacji, gdy rozwiązanie ostatniej umowy o pracę nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, co skarżąca podnosi w treści wniosku i co organy obu instancji uznały rozpatrując jej wniosek w oparciu o pkt 2 art. 37k ust. 1 przedmiotowej ustawy, ocena uprawnień skarżącej winna zostać przeprowadzona w pierwszej kolejności w oparciu o przepis art. 37k ust. 1 pkt 3 wskazanej ustawy, zgodnie z którym świadczenie przedemerytalne przysługuje, jeżeli dana osoba do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczacych zakładu pracy osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący, w przypadku kobiety, co namniej 35 lat. W świetle powyższego, skoro ostatnia umowa o pracę ze skarżącą rozwiązana została w dniu [...] września 2001 roku, to właśnie na ten dzień należy oceniać jej uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego w zakresie osiągnięcia okresu uprawniającego do emerytury. Akta administracyjne sprawy nie zawierają żadnych informacji na ten temat, poza wpisami w karcie rejestracyjnej o przebiegu zatrudnienia, a to uniemożliwia przeprowadzenie koniecznej analizy. Zważyć przy tym należy, że zadaniem organu administracji jest przeprowadzenie w tym względzie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, w tym obejmującego wniosek skarżącej o zaliczenie do okresu uprawniającego do emerytury okres jej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Zgodnie z art. 37 l powołanej ustawy o zatrudnieniu (...) prawo do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia. Przepis ten określa czas, w którym owe warunki muszą być spełnione, przyjmując, że uprawnienie do takiego świadczenia powstaje, jeżeli warunki zostaną spełnione w chwili rejestracji lub później, to jest w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Jeżeli zatem w dniu rejestracji dana osoba ma wymagany okres zatrudnienia i jednocześnie spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to w konsekwencji już z tą chwilą powstaje jej uprawnienie do świadczenia przedemerytalnego. W odniesieniu do skarżącej, wobec treści art. 37k ust. 1 pkt 3 wskazanej ustawy, powyższa ocena winna zostać przeprowadzona na dzień rozwiązania ostatniej umowy o pracę. Niemożność wykazania w dniu rejestracji posiadania uprawnień do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego nie powoduje utraty uprawnienia, lecz jedynie wywołuje ten skutek, że świadczenie to przysługuje od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 11.03.2002 r. sygn. OPS 14/01 ONSA 2002/4/133). W świetle powyższego wykazywanie przez skarżącą okresu zatrudnienia po dniu rejestracji w PUP zobowiązuje organ rozstrzygając w sprawie do przeprowadzenia w tym zakresie stosownego postępowania. Wskazana wadliwość, tak natury materialnej, jak i formalnej, ma istotny wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzeć sprawę rozstrzygnietą decyzją organu I instancji. Oznacza to, że organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1987 r. IV SA 385/87 GAP 1987 r. nr 21, str. 40). W niniejszej sprawie wymogu tego nie dochowano, czego wyrazem jest zaskarżona deczyja oraz argumentacja w niej przyjęta. Nie odnosząc się do treści złożonego odwołania organ II instancji, wbrew wymogom określonym w art. 107 §3 k.p.a., pominął w treści swojej deczyji ustosunkowanie się do wniosku strony o zaliczenie do stażu uprawniającego do otrzymania świadczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisu art. 152 tej ustawy przy tym nie zastosowano, mając na uwadze negatywny charakter rozstrzygnięcia organów administracji. Rozpatrując ponownie sprawę organ II instancji rozpatrzy odwołanie skarżącej o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, dokonując przy tym merytorycznej oceny przedłożonej przez skarżącą dokumentacji na okoliczność ustalenia stażu emerytalnego a staranną ocenę dowodów, uwzględniającą wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku, zawrze w uzasadnieniu przyszłej decyzji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Dybowski /-/ J. Stankowski jf