IV SA/Po 6/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent – stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skarg T. S. 1) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego i 2) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania 1. odrzuca skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2003r. nr [...], 2. w pozostałym zakresie oddala skargę. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski MW IV SA/Po 6/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniosek T. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Inspektora Oświaty i Wychowania w K. podjętej z upoważnienia Naczelnika Miasta Gminy K. z dnia [...] stycznia 1982 r. odwołującej go od pełnienia funkcji Dyrektora Szkoły Podstawowej w B. stwierdziło, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Kolegium nie stwierdziło jej nieważności ponieważ od dnia jej doręczenia stronie upłynęło ponad 10 lat. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. orzekło o utrzymaniu w mocy kwestionowanego rozstrzygnięcia. Organ argumentował, że podstawą rozstrzygania w tej sprawie był art. 156 § 1 kpa. Kwestionowana decyzja Inspektora Oświaty i Wychowania w K. zapadła [...] stycznia 1982 r. natomiast wniosek strony złożony został 7 września 1999 r., a więc po 17 latach. Stąd mimo, iż decyzję tą wydał niewłaściwy organ, bo decyzję podpisał z upoważnienia Naczelnika Miasta i Gminy K. Inspektor Oświaty i Wychowania, choć właściwym w tych sprawach był Kurator Oświaty i Wychowania, można było orzec jedynie o stwierdzeniu, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów prawa zgodnie z hipotezą zawartą w art. 156 § 2 kpa. Wbrew sugestiom strony organ nie znalazł innej podstawy z art. 156 § 1 kpa w szczególności zaistnienia przesłanki z punktu 2 omawianego przepisu. W dacie bowiem wydania przedmiotowej decyzji odwołanie z funkcji dyrektora przewidywały przepisy obowiązującego wówczas porządku prawnego. Powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. S. Strona następnie tą skargę cofnęła i postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z 3 października 2003 r. sygn. akt II SA/Po 1800/03 postępowanie z tej skargi umorzono. T. S. złożył także wniosek o przyznanie odszkodowania w oparciu o ówcześnie obowiązujący art. 160 kpa za szkodę jaką poniósł na skutek wydania decyzji odwołującej go z funkcji dyrektora. Postępowanie w tej sprawie przez pewien okres spoczywało, a po jego podjęciu Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. [...] odmówiło przyznania odszkodowania. Decyzja zawierała pouczenie, iż zgodnie z art. 160 § 5 kpa T. S. może w terminie 30 dni od doręczenia decyzji wnieść powództwo do Sądu powszechnego. Także i w tej sprawie skarżący wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przytaczając merytoryczne argumenty przemawiające zdaniem strony za wadliwością rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tej sprawie. Rozpoznając ów wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] grudnia 2003 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa. Organ argumentował, iż zgodnie z orzecznictwem i doktryną rozstrzygnięcie, które zapadło w oparciu o art. 160 kpa budzące niezadowolenie strony legitymuje do wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Organ pouczył o tym przy doręczeniu swojej decyzji z [...] listopada 2003 r. W tych okolicznościach należało zgodnie z art. 134 kpa stwierdzić niedopuszczalność wniosku T. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższe postanowienie zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. S. Skarżący argumentował, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 124 § 2 i 125 § 3 kpa. Według strony wniesienie powództwa do sądu powszechnego na tym etapie postępowania jest nieuzasadnione, bo w art. 160 § 5 kpa mowa, iż do sądu może się zwrócić strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania. Tymczasem taką decyzją nie było rozstrzygnięcie SKO z [...] listopada 2003 r. bo w nim nie przyznano żadnego świadczenia. Nadto w skardze - piśmie z 22 grudnia 2003 r. postawił zarzuty także co do rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2003 r. zarzucając decyzji jej niezgodność z prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi na swoje postanowienie z [...] grudnia 2003 r. i odrzucenie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze z [...] listopada 2003 r. Przywołując argumentację podniesioną w uzasadnieniach kwestionowanych rozstrzygnięć nadto wskazywał, że decyzja z [...] listopada 2003 r. jest rozstrzygnięciem I-instancyjnym i ostatecznym, i nie podlega zaskarżeniu w toku instancji administracyjnych ani kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargi wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego i w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Omawiany przepis art. 160 kpa, w zakresie zagadnień występujących w tej sprawie, w dniu wydawania zaskarżonych rozstrzygnięć obowiązywał. Zgodnie z jego brzmieniem strona niezadowolona z przyznanego jej przez organ administracji publicznej odszkodowania może wnieść w terminie 30 dni od doręczenia jej decyzji w tej sprawie powództwo do sądu powszechnego. Jakkolwiek § 1 tego przepisu wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 23 września 2003 r. sygn. akt K 20/02 został uznany za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, to owa niezgodność dotyczyła jedynie tej jego części, która ograniczała odszkodowanie do rzeczywistej szkody. Mało tego Trybunał orzekł, że rozstrzygnięcie to ma zastosowanie do szkód powstałych dopiero od dnia 17 października 1997 r. tj. od daty wejścia w życie Konstytucji. W tych warunkach oparcie się na postanowieniach art. 160 kpc było zgodne z prawem. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania jak również od decyzji przyznającej odszkodowanie w rozmiarze mniejszym niż żądane nie służy skarga do sądu administracyjnego lecz wyłącznie powództwo do sądu powszechnego. Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnioskowało o odrzucenie tej części skargi, bo w konsekwencji przedstawionego poglądu decyzja organu administracji publicznej nie podlega zaskarżeniu ani w toku instancji administracyjnej, ani kontroli sądu administracyjnego (porównaj np. wyrok z 11 grudnia 2002 r. ICKN 1385/00, postanowienie SN z 10 lipca 2002 r. III RN 129/01 oraz wyroki NSA z 9 czerwca 1999 r. i 21 lutego 2000 r. sygnatury akt odpowiednio IV SA 997/97 i V SA 1501/99). Zasadnie też Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreślało, że przedmiotowe postępowanie jest postępowaniem jednoinstancyjnym, w którym niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania odwoławczego w tym również określonego w art. 127 § 3 kpa (porównaj Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz Barbara Adamiak i Janusz Borkowski wydawnictwo C.H. Beck 2003 str. 553 oraz Kodeks postępowania administracyjnego komentarz, Piotr Przybysz Wydawnictwo prawnicze LexisNexis W-wa 2004, str. 253-256 a nadto przywołane wyżej postanowienie SN z 10 lipca 2002 r.). W tych okolicznościach prawidłowo organ orzekający w tej sprawie zastosował art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzając niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, który odpowiada pojęciu odwołania w rozumieniu omawianego przepisu (Kodeks postępowania administracyjnego komentarz, Piotr Przybysz Wydawnictwo prawnicze LexisNexis W-wa 2004, str. 265-266). W tym stanie rzeczy przywołując na prowadzoną wyżej argumentację i wskazane przepisy należało orzec jak w sentencji. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski