IV SA/Po 6/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-01-24

Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody i majątek (emerytury, dom, połowa bliźniaka) są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów leczenia i rehabilitacji, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W sytuacji, gdy wnioskodawca przedstawia szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków na leczenie, rehabilitację i podstawowe potrzeby życiowe, a jego sytuacja materialna jest obiektywnie trudna, sąd powinien przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
K.N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Skarżąca wraz z mężem, emerytem i inwalidą I grupy, posiadają dom i utrzymują się z emerytur. Wnioskodawczyni wskazała na wysokie koszty leczenia, rehabilitacji i bieżących wydatków, które uniemożliwiają jej poniesienie kosztów sądowych w kwocie [...] zł. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński na posiedzeniu niejawnym 24 stycznia 2012r. wniosku K.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu K.N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem a ich majątek stanowi dom o pow. [...] m2 (1/2 bliźniaka) położony na działce o pow. [...] m2. Dochód skarżącej i jej męża stanowią emerytury w łącznej kwocie [...] zł. Wnioskodawczyni poinformowała, iż nie jest w stanie ponieść opłaty sądowej w kwocie [...] zł., gdyż jest osobą schorowaną po przebytym zawale serca i długotrwałym leczeniu, natomiast mąż jest inwalidą I grupy po przebytym udarze mózgu i jego rehabilitacja trwa do dnia dzisiejszego. Skarżąca wskazała, iż oprócz konieczności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych (zakup żywności, środków higieny oraz odzieży) zasadniczą rolę w jej budżecie odgrywa zakup leków, koszty rehabilitacji i koszty dojazdów do ośrodków. Wnioskodawczyni przedstawiła zestawienie, z którego wynika że na leki wydaje z mężem ok. [...] zł., koszy rehabilitanta [...] zł./tydzień (nauka chodzenia, masaż przeciwodleżynowy itp.), podatek od nieruchomości [...]/rok, energia elektryczna [...]/2 m-ce, gaz [...]/2 m- ce (ogrzewanie gazowe), woda i ścieki [...] zł./3 m-ce, telefon [...] zl./mc, wywóz śmieci [...] zł./mc. Do wniosku skarżąca załączyła odcinek renty, kopie faktury za wodę wraz dowodem wpłaty, dowodów wpłaty podatku od nieruchomości, faktury za wywóz śmieci, telefon i energię elektryczną. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Mając powyższe na uwadze, przy uwzględnieniu deklarowanego dochodu, przy uwzględnieniu konieczności ponoszenia wydatków na leczenie i rehabilitację, stwierdzić należy, że K.N. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze złożenie przez wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zauważyć należy, że kompetencje i przygotowanie zawodowe każdego z tych profesjonalnych pełnomocników zapewniają stronie właściwy poziom reprezentacji. Obie grupy pełnomocników należą również do grona osób uprawnionych do złożenia ewentualnej skargi kasacyjnej. Uznając więc spełnienie przez wnioskodawczynię przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić dla niej radcę prawnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. ja

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło