IV SA/Po 6/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Decyzją z dnia (...) r., nr (...) (znak (...)) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej zwany PINB), na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz.1071 ze zm. – dalej kpa), w związku z art. 61 pkt 1 i art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) umorzył z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanego w P., ul. Z (...). W uzasadnieniu organ podał, że w związku z notatką służbową z dnia (...) r. w sprawie stanu technicznego budynku, położonego w Poznaniu, ul. Z (...), w dniu(...) r. inspektorzy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości. Skontrolowano pomieszczenia piwniczne, w których widoczne były ślady po zawilgoceniach na ścianie przylegającej do budynku przy ul. Z.(...). Nie stwierdzono śladów zawilgocenia na kondygnacjach wyższych. Stwierdzono także, że wody opadowe z dachów budynków przy ul. Z (...) i (...) odprowadzane są rurami spustowymi na teren ogrodu. Rury spustowe zlokalizowane są na styku obu budynków bliźniaczych. Z wyjaśnień właścicielki domu przy ul. Z. (...) K. N. wynikało, że zawilgocenia pojawiły się w piwnicy, na ścianie od posadzki ku górze, sytuacja ta pojawia się każdorazowo przy większych opadach atmosferycznych od czasu wykonania budynku mieszkalnego związanego bliźniaczo tj budynku na ul. Z. (...), a nasiliła się po wykonaniu podjazdu na tej nieruchomości. PINB postanowieniem nr (...) z dnia (...) r., na podstawie art. 123 kpa i art. 81c ust. 2 prawa budowlanego nałożył na właścicieli nieruchomości przy ul. Z. (...) w P. K. i T. N. obowiązek dostarczenia opinii technicznej w sprawie stanu technicznego piwnicy budynku. W dniu (...) r. opinia ta została dostarczona przez właścicieli a sporządzona przez posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej i będącego członkiem właściwej izby samorządu zawodowego Z. G. W dniu (...) r. inspektorzy PINB przeprowadzili ponownie czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości. Stwierdzono, że zawilgocenia obejmują ścianę nośną, graniczną z budynkiem sąsiednim, oraz część ściany nośnej na odcinku klatki schodowej. Stwierdzono, że od ściany frontowej, na styku dwóch budynków wykonano odkrywkę podjazdu do garażu na posesji przy ul. Z. (...), oraz, że wody opadowe z rury spustowej od strony frontu budynku, na styku z budynkiem bliźniaczym odprowadzana jest w głąb działki, na ogród. Na tych oględzinach obecny był Z.G.- autor ekspertyzy, który stwierdził, że dane dotyczące konstrukcji ścian piwnic wykorzystał z zatwierdzonego projektu budowlanego oraz z informacji właścicieli nieruchomości. Organ powołując przepisy art. 66 ust. 1 prawa budowlanego stwierdził, że opinia techniczna, zawierająca ocenę stanu technicznego budynku przy ul. Z. (...) wskazała, iż stan ścian wewnętrznych piwnic jest dobry, nie wykazuje żadnych pęknięć i osiadania, stan tynku nie wykazuje zagrzybienia. Tynk dobrze przylega do ściany a ponadto, zgodnie z wnioskami opinii, że stan zawilgoceń ściany piwnicy na styku z budynkiem bliźniaczym nie stwarza zagrożeń co do stanu technicznego tych ścian – brak jest zatem podstaw do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Według organu, w myśl przepisu art. 61 pkt 1 prawa budowlanego K. i T. N., jako właściciele nieruchomości obowiązani są, zgodnie z opinią techniczną usunąć przyczyny zawilgoceń, a po wysuszeniu tynk zabezpieczyć środkiem grzybobójczym. W celu usunięcia przyczyn zawilgocenia ścian właściciele winni zastosować choćby rozwiązanie techniczne zaproponowane w opinii technicznej. Ponadto, jak wynika z zaleceń zawartych w protokole z kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku z dnia (...) r. właściciele winni umocować trwale odpływ z rur spustowych, oraz uszczelnić mur fundamentowy na styku z sąsiadem od frontu budynku. Z. G. w opinii wskazał ponadto, że stan konstrukcji podjazdu na posesji przy ul. Zakopiańskiej 158 może być powodem penetracji wody przez ściany piwniczne posesji Zakopiańska 156 ale nie wykluczył jednoznacznie innych możliwości. Nie można jednoznacznie ustalić przyczyn takiego stanu rzeczy, ponieważ opinia techniczna nie zawiera informacji o stanie warunków gruntowo-wodnych, ani nie odnosi się do innych przyczyn mogących wpływać na obecny stan murów. Organ dodał, że ewentualne spory między właścicielami budynków przy ul. Z. (...) i (...), dotyczące przyczyn zawilgocenia ściany piwnicy przy ul. Z. (...), w wyniku których nastąpiły szkody materialne, należy do stosunków cywilnoprawnych i rozstrzygane winny być przez sąd powszechny, a także, że projekt budowlany na budowę budynku przy Z. (...) zawiera szczegół posadowienia fundamentów budynku na tym samym poziomie co poziom fundamentów budynku przy Z. (...), rura spustowa odprowadzająca wody opadowe z dachu na taras na posesji przy ul. Z. (...), w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Organ zaznaczył też, że sprawa podjazdu do garażu na nieruchomości przy ul. Z. (...) w P. została przekazana notatką do sprawy (...). W tej sytuacji, zgodnie z art. 105 § 1 kpa, skoro postępowanie stało się bezprzedmiotowe należało je umorzyć. Na decyzję tę odwołanie złożyli K. i T. N., w którym wskazali, że opinia techniczna wykazała bezsprzecznie, że powodem zalewania piwnicy w ich domu jest dobudowany budynek w zabudowie bliźniaczej ul. Z. (...) z uwagi na podniesiony podjazd do garażu, braku odprowadzenia wody z zapadającego się podjazdu i uszkodzenia izolacji pionowej ściany fundamentowej przy wznoszeniu tego budynku. Odwołujący się wyjaśniali, jakie ich zdaniem są początki i przyczyny zalewania ścian ich piwnicy, wskazali, że podjazd na sąsiedniej, bliźniaczej posesji został wykonany niezgodnie ze sztuką – jest wyższy niż projektowany i ułożony na nieprawidłowym podłożu, co wskazała odkrywka konstrukcji podjazdu a także, że prawdopodobnie została uszkodzona izolacja ich budynku przez sąsiada i fundamenty budynku zostały posadowione wyżej niż głębokość ich fundamentów. Odwołujący wnieśli o podjęcie stosownych działań. Decyzją z dnia (...) r., nr (...) W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB), na podstawie art. 104 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ, po przytoczeniu stanu faktycznego, ustalonego przez I instancję, podał, że zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Organ wskazał też, że art. 66 ustawy Prawo budowlane znajduje się w Rozdziale 6 wymienionej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Przepis ten służy usunięciu nieprawidłowości (nieodpowiedniego stanu technicznego) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Należy zauważyć, że przepis art. 66 Prawa budowlanego nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 ustawy i dodaje element pozwalający organom nadzoru budowlanego na skuteczne egzekwowanie jego wykonalności. .Należy również zauważyć, że konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot: "... właściwy organ wydaje decyzję nakazującą..." wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przede wszystkim z opinii technicznej wynika, że stan techniczny ścian wewnętrznych piwnic jest dobry, a zawilgocenia ściany na styku z budynkiem bliźniaczym nie stwarza zagrożeń co do stanu technicznego tych ścian. Ponadto, jak słusznie zauważył organ I instancji, nie można jednoznacznie ustalić przyczyny zawilgocenia przedmiotowej ściany, ponieważ sporządzona w sprawie opinia nie odnosi się do innych przyczyn mogących wpływać n obecny stan murów i nie zawiera informacji o stanie warunków gruntowo – wodnych. Wnioski te pozwalają stwierdzić, że organ prawidłowo umorzył postępowanie. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa postępowanie podlega umorzeniu o ile stało się ono z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe. W rozumieniu art. 105 § 1 kpa postępowanie jest bezprzedmiotowe wtedy, gdy nie ma materialno prawnych podstaw do władczych ingerencji organu administracyjnego (w formie decyzji). Organ nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie stwierdził nieprawidłowości, które obligowałyby ów organ do wydania decyzji nakazującej ich usunięcie. Organ podkreślił też, że przedmiotem niniejszego postępowania jest stan techniczny ściany piwnicy w budynku przy ul. Z. (...), której właścicielami są odwołujący się a nie stan techniczny i wykonanie podjazdu do garażu nieruchomości sąsiedniej, co ewentualnie może być przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. K. N. zaskarżyła tę decyzję bez uzasadnienia, natomiast jej pełnomocnik wyznaczony z urzędu, podtrzymał skargę, precyzując, iż domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa, w szczególności art. 66 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, przez jego niezastosowanie i art. 105 § 1 kpa przez jego błędne zastosowanie. Podniósł, że organ mógł i powinien nakazać właścicielom nieruchomości przy ul. Z. (...) takie przebudowanie i przystosowanie podjazdu znajdującego się na posesji by zapewnić prawidłowy odpływ wody i tym samym zapobiec zalewaniu piwnicy w budynku skarżącej. Nie zgodził się przy tym ze stanowiskiem organu jakoby stan podjazdu na posesji sąsiedniej mógłby być jedynie przedmiotem odrębnego postępowania, gdyż jest on związany ze stanem piwnic w budynku skarżącej i powoduje stan zagrożenia mienia skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153,poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.).dalej zwane p.p.s.a., tj w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku wad, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie należy na wstępie wyjaśnić w jakiej sprawie postępowanie administracyjne zostało umorzone. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło stanu technicznego budynku skarżącej, a dokładnej stanu technicznego piwnic w budynku położonym w P. przy ul. Z. (...). Zostało ono wszczęte wyłącznie w tej sprawie o czym skarżąca i jej mąż zostali powiadomieni pismem z dnia (...) r. ( k. 52 akt I instancji ). Organ miał więc obowiązek sprawdzenia jaki jest stan techniczny tego obiektu a w szczególności jego piwnic. Zgodnie z art. 66 ust. 1 prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Jak zauważył organ art. 66 ustawy prawo budowlane znajduje się w Rozdziale 6 wymienionej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Przepis ten służy usunięciu nieprawidłowości (nieodpowiedniego stanu technicznego) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Natomiast zgodnie z art. 61 prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1. Utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2. Zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia i środowiska. Należy zauważyć, że przepis art. 66 Prawa budowlanego nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z cytowanego powyżej art. 61 ustawy i dodaje element pozwalający organom nadzoru budowlanego na skuteczne egzekwowanie jego wykonalności. .Należy również zauważyć, że konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot: "... właściwy organ wydaje decyzję nakazującą..." wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W niniejszej sprawie, przed rozprawą, PINB pismem z dnia (...) r. (k. 75-76 akt sądowych) powiadomił o prowadzonym od nr (...) postępowaniu dotyczącym istotnego odstąpienia od projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej na działce położonej w P., ul. Z. (...) z dnia (...) r. sygn.(...). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wydał w dniu (...) r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego decyzję nakładającą na właścicielkę budynku przy ul. Z. (...) obowiązek rozbiórki części tarasu zlokalizowanego w części tylnej posesji. Decyzja ta została uchylona przez WWINB z uwagi na niewłaściwą podstawę prawną, zostało więc wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie odstępstw od pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Postępowanie to jest w toku. Skarżąca w niniejszej sprawie jako przyczynę zawilgocenia piwnicy w swoim budynku wskazuje nieprawidłowości przy budowie budynku bliźniaczego na posesji Z. (...). Winny być one wyeliminowane w prowadzonym postępowaniu w sprawie odstępstw od pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu ustalenia biegłego co do dobrego stanu technicznego budynku skarżącej nie mogą budzić wątpliwości. Skarżąca tych ustaleń (a na nich oparł się organ orzekając) nie kwestionowała. A więc dało to podstawę do stwierdzenia, że postępowanie w sprawie stanu technicznego je budynku jest bezprzedmiotowe. W przypadku dalszego istnienia faktu zalewania piwnicy i zaistnienia związku przyczynowego między działaniami osób trzecich (właścicieli budynku bliźniaczego) a ewentualnymi szkodami skarżącej – nie można wykluczyć, że skarżąca będzie miała roszczenia mające swe źródło w przepisach prawa cywilnego a nie budowlanego. Uznając zatem, że organ administracyjny zaskarżoną decyzją nie naruszył prawa i w przypadku stwierdzenia, że stan techniczny budynku skarżącej jest dobry – postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć – Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.