IV SA/Po 619/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-08-29
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, utrzymująca się z emerytury i ponosząca znaczne wydatki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury i ponosi wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, które uniemożliwiają jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy jest formą pomocy państwa dla osób w trudnej sytuacji materialnej, zapewniającą dostęp do sądu.Stan faktyczny
D. R. wniosła skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego dotyczącą robót budowlanych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną, dochody z emerytury oraz wysokie miesięczne wydatki. Po analizie złożonych dokumentów finansowych, sąd uznał, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku dotyczącego wykonania określonych robót budowlanych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.
D. R. wniosła skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku dotyczącego wykonania określonych robót budowlanych. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...]zł. a jej majątek stanowi samochód osobowy R. C. 1,2 z 2000r. i budynek gospodarczy o pow. [...] m2 o wartości [...] zł. Skarżąca opisując swoje wydatki wskazała, że miesięcznie ponosi wydatki za wykup mieszkania ([...] zł.), spłaca kredyt bankowy w ROR w kwocie [...]zł. ([...] zł. mies.), pożyczkę w KZP w kwocie [...]zł. ([...] zł./mc), podatek od nieruchomości ([...] zł./mc), gaz w tym ogrzewanie ([...] zł./mc), opłaty za media ([...] zł./mc), koszty leczenia ([...]/mc) oraz paliwo ([...] zł./mc).
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji dotyczących swej sytuacji finansowej wnioskodawczyni przesłała wyciąg z konta bankowego za okres 30.01.2017r.-14.08.2017r., wyciąg z karty kredytowej, PIT 40A za 2016r., oraz kopie faktur za prąd, gaz, wodę, telefon komórkowy, oraz decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2017r. i polisę ubezpieczeniową. W piśmie przesłanym z w/w dokumentami skarżąca wskazała, iż jej dochód roczny wynosi [...] zł. wnioskodawczyni oświadczyła, że z uzyskiwanych dochodów, za pośrednictwem konta bankowego, z którego wyciąg przesłano, opłacane są wszystkie należności, w tym kredyt w ROR oraz KZP i ZFM w urzędzie miejskim, które było miejscem jej pracy.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że wnioskodawczyni prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymując się z emerytury w kwocie [...]zł., przy deklarowanych wydatkach związanych z bieżącym utrzymaniem, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uznając więc spełnienie przez wnioskodawczynię przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowiono zwolnić ją od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło