IV SA/Po 630/05
WyrokWSA w Poznaniu2005-10-06
Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Maciej Dybowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić kolejnego odroczenia zasadniczej służby wojskowej, jeśli poborowy otrzymał już wcześniejsze odroczenia, a przepisy prawa materialnego nie przewidują dalszych możliwości odroczenia, mimo podnoszenia przez poborowego trudnej sytuacji materialnej rodziców?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo odmówił kolejnego odroczenia zasadniczej służby wojskowej. Zgodnie z art. 39 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, odroczenie ze względu na ważne sprawy osobiste lub rodzinne może być udzielone tylko raz. Poborowy otrzymał już wcześniejsze odroczenia, a podnoszona trudna sytuacja materialna rodziców nie stanowiła podstawy do kolejnego odroczenia w świetle obowiązujących przepisów. Sąd uznał, że naruszenie art. 10 § 1 kpa nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania, ponieważ stan faktyczny został należycie ustalony, a podnoszone przez skarżącego kwestie nie wykraczały poza dyspozycję normy prawnej.Stan faktyczny
Skarżący B. B. wniósł skargę na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymującą w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień o nieudzieleniu mu kolejnego odroczenia zasadniczej służby wojskowej. Skarżący powoływał się na trudną sytuację materialną rodziców. Wcześniej poborowy otrzymał już odroczenia na naukę i załatwienie ważnych spraw osobistych. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 8 i 10 § 1 kpa, wskazując na brak pouczenia o jego prawach. Sąd rozpoznał sprawę, opierając się na aktach administracyjnych i przedłożonych dokumentach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2005 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu odbycia zasadniczej służby wojskowej o d d a l a s k a r g ę /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r.- nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( j.t. Dz.U. 241/04/2416- dalej ustawa) utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w L. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] o nie udzieleniu poborowemu B. B. następnego odroczenia zasadniczej służby wojskowej.
W uzasadnieniu owej decyzji Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego podniósł, że Odwołujący się wskazał, iż kieruje Nim troska o dalszy byt materialny rodziców. Łączny dochód rodziców wynosi [...]; Ich zadłużenie z tytułu czynszu wynosi [...]. Wojskowy Komendant Uzupełnień wykazał daleko idące zrozumienie dla trudnej sytuacji materialnej rodziców poborowego i Jego potrzeb rozwojowych. Komendant udzielił Poborowemu trzyletniego odroczenia na naukę w szkole średniej ( od 24 maja 2000 do 30 czerwca 2003) i rocznego na załatwienie ważnych spraw osobistych ( od 31 lipca 2003 do 30 czerwca 2004 r.). Mimo braku prawnych możliwości dalszego odroczenia, Wojskowy Komendant Uzupełnień nie powołał Poborowego do odbycia zasadniczej służby wojskowej w końcu roku 2004, dając Mu możliwość przystąpienia do egzaminu dojrzałości w sesji zimowej 2004/05. Zachodzi podejrzenie, że mający 24 lata Poborowy, mogący być powołany zgodnie z prawem tylko do końca 2005 r., celowo przeciąga termin odbycia służby wojskowej, by jej w ogóle nie odbyć. Powszechnemu obowiązkowi służby wojskowej podlegają wszyscy obywatele zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonania tego obowiązku ( art. 4 ust. 1 ustawy). Ustawodawca nie zwalnia z odbycia zasadniczej służby wojskowej synów tych rodziców, którzy mają niskie dochody lub są bezrobotni.
B. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia obu decyzji. Skarżący zarzucił decyzjom naruszenie art. 8 i 10 § 1 kpa. W aktach sprawy brak końcowego oświadczenia strony i dowodu, że organ prowadzący postępowanie, pouczył stronę o przysługującym jej prawie. Owa wada procesowa pozbawiła Skarżącego możliwości przedstawienia innych okoliczności, mogących powodować odroczenie służby wojskowej.
W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Z jednoznacznego brzmienia art. 39 ust. 5 ustawy wynika, że odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na ważne sprawy osobiste lub rodzinne poborowego udziela się tylko jeden raz na okres od trzech do dwunastu miesięcy. Pomiędzy stronami bezspornym jest, że B. B. udzielono takowego odroczenia na okres roku ( od 31 lipca 2003 do 30 czerwca 2004 r.), co czyniło uwzględnienie wniosku z dnia [...] marca 2005 r. (prezentata [...] marca 2005- k. 12) w świetle prawa materialnego niemożliwym. Nie ulega wątpliwości, że powołanie się przez Wnioskodawcę na trudną sytuację materialną rodziców- w szczególności na wysokość dochodów rodziców, zadłużenie z tytułu czynszu w wysokości [...], grożącą rodzicom eksmisję w przypadku nie spłacania zadłużenia, poważny stan zdrowia rodziców, wysokość koniecznych wydatków (k. 12, 15, 16, 5 akt administracyjnych)- stanowiło wypełnienie dyspozycji art. 39 ust. 3 ustawy.
Trafnie Skarżący wskazuje na naruszenie art. 10 § 1 kpa w postępowaniu przed organami obu instancji. Nie było to jednak inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. 153/02/1270 ze zm.- dalej upsa). Zakres kognicji organu administracji publicznej określa norma prawa materialnego. W niniejszej sprawie organy obu instancji należycie ustaliły stan faktyczny w oparciu o dowody z dokumentów, przedłożonych przez Wnioskodawcę i na podstawie Jego twierdzeń o faktach, zaprezentowanych we wniosku i odwołaniu. Skarżący nie przytacza żadnych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które prowadziłyby do ustaleń odmiennych, niż poczynione przez organy administracji publicznej w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
W sytuacji, w której uprzednio organ administracji publicznej udzielił Wnioskodawcy blisko trzyletniego odroczenia na pobieranie nauki w okresie od 24 maja 2000 do 30 czerwca 2003 r., na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 6 ustawy, a nadto- dla umożliwienia Wnioskodawcy złożenia egzaminu maturalnego w sesji zimowej 2004/05- nie powołał Poborowego do odbycia zasadniczej służby wojskowej pod koniec 2004 r., nie można przyjąć, by organy administracji publicznej prowadziły postępowanie wobec Poborowego w taki sposób, by nie pogłębiały zaufania obywateli wobec państwa ( art. 8 kpa).
Podnoszone przez Skarżącego zagadnienia nakładów poczynionych przez rodziców na lokal komunalny przez Nich zajmowany, remontów i modernizacji czynionych od 1956 r. w tym lokalu i niebezpieczeństwa ewentualnej eksmisji z tego lokalu (k. 12, 15, 5 akt administracyjnych i k. 18, 22, 25-29, 32 akt sadowych), nie wykraczają ponad dyspozycję normy z art. 39 ust. 3 i ust. 5 ustawy- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy- w części, w której ustawodawca wskazuje na możliwość udzielenia odroczenia ze względu na ważne sprawy osobiste lub rodzinne poborowego, w szczególności związane z zaistnieniem trudnej sytuacji osobistej lub rodzinnej, które nie upoważniają do udzielenia poborowemu odroczenia z tytułu sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny. Zagadnienia te- podnoszone przez Skarżącego i Jego Pełnomocnika- rozstrzygane być mogą jedynie w ewentualnym procesie cywilnym, przed Sądem powszechnym, na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego ( (Dz.U. 71/01/733 ze zm.).
Zaobserwowanie przez Ojca Skarżącego "w obecnej chwili" (pismo z dnia 6 października 2005 r.- k. 31) niepokojących zachowań B. B. nie może być przedmiotem badania Sądu, bowiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd bada stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Z tej przyczyny nie zachodziła potrzeba odroczenia rozprawy (art. 109 i 110 upsa; k. 31, 32 akt sądowych).
Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym co do zasady opiera się na dowodach, zgromadzonych w aktach sprawy administracyjnej, a w postępowaniu sądowym może jedynie prowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania ( art. 106 § 1 i 3 upsa)- w takim też zakresie Sąd skorzystał z przedłożonych przez Skarżącego odpisów dokumentów (k. 23-28 akt sądowych). Wobec niemożności prowadzenia dowodu z zeznań świadków, wniosek o dowód z zeznań świadka W. R. należało oddalić (k. 19, 32).
W świetle przedstawionych wyżej okoliczności skargę oddalono na podstawie art. 151 upsa.
/-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus /-/M.Dybowski
MB
Powołane przepisy
art. 138 § 1 pkt 1 kpart. 42 ust. 3 ustawyart. 4 ust. 1 ustawyart. 8art. 39 ust. 5 ustawyart. 39 ust. 3 ustawyart. 10 § 1 kpart. 145 § 1 pkt 1art. 39 ust. 1 pkt 6 ustawyart. 8 kpart. 39 ust. 3art. 109
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło