IV SA/Po 632/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-11-25

Skład orzekający: Maciej Busz, Izabela Bąk-Marciniak, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w ramach postępowania aktualizacyjnego dotyczącego ewidencji gruntów i budynków, może samodzielnie ustalać i rozstrzygać o uprawnieniach do gruntu, w tym o zasięgu prawa własności nieruchomości, czy też jest zobowiązany jedynie do wprowadzenia udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych na podstawie istniejących dokumentów?
Ratio decidendi
Ewidencja gruntów i budynków ma charakter informacyjno-techniczny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie. Organ administracji w postępowaniu aktualizacyjnym nie może samodzielnie ustalać i rozstrzygać o uprawnieniach do gruntu ani dokonywać czynności z zakresu rozgraniczenia. Jest zobowiązany jedynie do ustalenia, czy przedłożone dokumenty spełniają prawnie określone wymagania do wprowadzenia danych do ewidencji, a aktualizacja ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając stan prawny wynikający z dokumentów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującej w mocy decyzję Starosty W. o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr [...]. Skarżący W. R. i M. R. nie zgodzili się z powierzchnią nowo wydzielonej działki i zarzucili naruszenie przepisów dotyczących postępowania rozgraniczeniowego. Sąd uchylił obie decyzje, uznając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. na rzecz skarżących kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi W. R., M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. na rzecz skarżących kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] lipca 2015r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...]kwietnia 2015r. w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr [...], położonej w obrębie R., gmina P.. W uzasadnieniu tej decyzji, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania, podniósł, że : Pismem z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] Starosta W. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia stanu prawnego rowu oznaczonego w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha położonej w R. gmina P.. Organ po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] lipca 2014r. wyodrębnił nowe działki o nr [...] o pow....; [...] o pow....ha; [...] o pow....ha; [...] o pow....ha. Następnie po wniesieniu odwołania W. i M. R., którzy nie zgodzili się z przypisaną działce [...] powierzchnią [...]ha; decyzją z dnia [...]września 2014r. organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ ten wskazał, iż dokument "Obliczenie powierzchni działek" nie może stanowić podstawy do wydzielenia działek, ustalenia przebiegu ich granic i określenia ich powierzchni ewidencyjnej. Z dokumenty tego nie wynika, która część działki [...] odpowiada nowo wydzielonym działkom [...], [...], [...] i [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Starosta W. po ponownym rozpoznaniu sprawy orzekł o wprowadzeniu w ewidencji gruntów zmian poprzez wyodrębnienie z działki [...] o pow....ha czterech nowych działek oznaczonych numerami [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniu organ wskazał, iż część działki nr [...], czyli obecna [...] powstała z części parcel katastralnych będących własnością osób fizycznych. Stan prawny analizowanych parcel ujawniony został w księgach wieczystych. Fakt ten został pominięty w procesie zakładania ewidencji gruntów w 1966r. przy sporządzaniu rejestru gruntów. Stąd zapisy w ewidencji gruntów obarczone błędem polegającym na połączeniu gruntów o niejednorodnym stanie prawnym w jedną działkę ewidencyjną należało sprostować. Nadto organ wskazał, że powierzchnie nowo wydzielonych działek zostały obliczone w 1966r. w operacie z założenia ewidencji zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami i przyjęte w powszechnej ewidencji gruntów. Dla potrzeb niniejszego postępowania przyjęto je z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ponieważ z taką dokładnością został założony w 1966r. rejestr gruntów dla obrębu R., który obowiązuje do dnia dzisiejszego. W odwołaniu od tej decyzji W. R. i M. R. wskazali, że podział rowu stanowiącego działkę [...] powinien być przeprowadzony z udziałem geodety na gruncie w obecności stron. Ponadto odwołujący nie zgodzili się z powierzchnią nowo wydzielonej działki oznaczonej nr [...]. Organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji wskazał, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że według stanu z 1966r. w rejestrze gruntów prowadzonym dla wsi R., została ujawniona działka nr [...] o powierzchni [...]ha stanowiąca rów. Jako podmiot władający przedmiotową działką wpisano Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, Powiatowy Inspektorat Wodnych Melioracji w W., jednostka rejestrowa [...]. W latach 1969-1973 w wyniku przeprowadzonych czynności prawnych ujawniono w operacie ewidencyjnym działki o numerach [...]. Organ dokonał analizy przebiegu granic działek przez które przechodzi przedmiotowy rów stanowiący działkę nr [...] w oparciu o dokumenty będące w posiadaniu organu prowadzącego państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny tj. : projekt parcelacyjny z [...].1948r. z podziału parceli nr [...]; szkic polowy oraz protokół graniczny z [...].09.1949r. z wydzielenia parcel [...] (częścią tych parcel jest rów któremu w 1966r nadano nr [...]); szkic polowy i protokół graniczny z [...].1956r. wraz z wykazem zmian gruntowych z wydzielenia parcel nr [...] w granicach w których znajduje się część rowu; szkic polowy z [...].1957r. z podziału parceli nr [...] na parcele [...]; szkic polowy oraz protokół graniczny z [...].09.1973r. z podziału działki nr [...] na działki [...]; szkic podstawowy i polowy z [...]03.1970r.; szkic polowy z [...]08.1986r. z podziału działek [...]. Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że część działki [...]obecnie stanowiąca [...] powstała przez odłączenie rowu z parcel katastralnych będących własnością osób fizycznych. Odłączone części nieruchomości, bez podstawy prawnej, ujawniono w X grupie rejestrowej – wody publiczne, w jednostce rejestrowej [...]. Dokonana przez organ analiza stanu prawnego nieruchomości objętych postępowaniem administracyjnym wykazała, że : - część działki [...] w sentencji decyzji oznaczonej nr [...] o pow....ha stanowi część nieruchomości ujawnionej w KW "Zaborowo wykaz 6" jako część parcel katastralnych nr [...] o łącznej pow. [...]ha. Z parcel tych przy zakładaniu ewidencji gruntów z 1966r. powstały działki ewidencyjne nr [...] o pow....ha; [...] o pow....ha, natomiast część powierzchni [...]ha weszła w skład działki nr [...]; - część działki [...] w sentencji decyzji oznaczonej nr [...] o pow....ha stanowi część nieruchomości ujawnionej w KW "Z. wykaz [...]" jako parcela katastralna nr [...] o pow. [...]ha. Z parceli tej przy zakładaniu ewidencji gruntów z 1966r. powstały działki ewidencyjne nr [...] o pow....ha; [...] o pow....ha, natomiast część powierzchni [...]ha weszła w skład działki nr [...]; - część działki . w sentencji decyzji oznaczonej nr [...] o pow....ha stanowi część nieruchomości ujawnionej w KW "Z.wykaz [...]" jako część parceli katastralnej nr [...]o pow. [...]ha. Z parceli tej przy zakładaniu ewidencji gruntów z 1966r. wydzielono działkę ewidencyjną nr [...] o pow....; natomiast część powierzchni [...] weszła w skład działki nr [...]; - część działki [...] w sentencji decyzji oznaczonej nr [...] o pow.0,01ha stanowi część nieruchomości ujawnionej w KW nr [...] jako parcela katastralna [...] o pow. [...]ha. Z parcel tej przy zakładaniu ewidencji gruntów z 1966r. powstała działka ewidencyjna nr [...] o pow...., natomiast część powierzchni [...] weszła w skład działki nr [...]. Powyższy stan został pominięty w tworzonym w 1966r. rejestrze gruntów. Zatem w ocenie organu istniejące zapisy w operacie ewidencyjnym obrębu R. należało uznać za obarczone błędem, polegającym na połączeniu gruntu o niejednorodnym stanie prawnym w jedną działkę ewidencyjną. Dalej organ wskazał, że granice dawnych parcel, a następnie po założeniu ewidencji gruntów i budynków – działek ewidencyjnych, były trwale stabilizowane znakami granicznymi, które pomierzone zostały na osnowę geodezyjną. W państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym istnieją więc materiały pomiarowe, które stanowiły podstawę do obliczenia powierzchni parcel (działek) metodą analityczną, na podstawie współrzędnych punktów granicznych. Powierzchnie te obliczone zostały przy zakładaniu ewidencji gruntów i budynków i zestawione w dokumencie p.n. "Obliczenie powierzchni działek". Dokument ten wchodzi w skład operatu z założenia ewidencji gruntów i budynków z 1966r., który obowiązuje do dnia dzisiejszego. Skargę na powyższą decyzję wnieśli W. R. i M. R. reprezentowani przez pełnomocnika, domagali się uchylenia przedmiotowej decyzji, której zarzucili naruszenie art.7 kpa poprzez brak podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprowadzające się do tego, iż przyjęto że działka nr [...] powstała z działek nr [...] chociaż skarżący są właścicielami działki [...] o pow. [...] m kw, a areał działki [...] to ok. [...]. Nadto działka nr [...] posiada w zaskarżonej decyzji [...], a według dokumentów geodezyjnych powinna mieć [...]. Nadto skarżący zarzucili naruszenie art.29 ust.1 u.p.g.k. poprzez nie przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania rozgraniczeniowego i nie utrwalenie granic znakami granicznymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a. uchylić ją jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a – c); stwierdzić jej nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdzić wydanie jej z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 3). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, w sprawie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej p.g.k., i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oraz mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa procesowego, tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287, z późn. zm.), zwanej w dalszym ciągu ustawą oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454, z późn. zm.), zwanego nadal rozporządzeniem, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy. Od razu należy zaznaczyć, że na zasadzie art. 2 pkt 8 ustawy ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości), to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Według art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych. Powyższe informacje, na zasadzie art. 24 ust. 1 ustawy, zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z bazy danych, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego m.in. wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej, a nadto zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy w zw. z § 44 pkt 2 rozporządzenia. Na tle przepisów ustawy nie ulega wątpliwości, że w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków mieści się także korygowanie błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Wynika to jednoznacznie z treści art. 24 ust. 2a ustawy, wprowadzonego od dnia 5 czerwca 2014 r. na mocy art. 1 pkt 20 ustawy o zmianie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 897), który ma zastosowanie w sprawie, gdyż w ustawie zmieniającej ustawodawca przewidział przepisy międzyczasowe wyłącznie w odniesieniu do spraw związanych z poniesieniem opłat (art. 12 ustawy nowelizującej). Według pkt 1 art. 24 ust. 2a ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa (lit. a), dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 (lit. b), materiałów zasobu (lit. c), wykrycia błędnych informacji (lit. d). W pozostałych przypadkach aktualizacja następuje na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Z powyższymi unormowaniami ustawowymi korespondują przepisy rozporządzenia wskazane w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji. I tak, § 45 ust. 1 rozporządzenia precyzuje cele, jakim ma służyć aktualizacja operatu ewidencyjnego, określając, że wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych dokonywane jest w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi (pkt 1), ujawnienia nowych danych ewidencyjnych (pkt 2), wyeliminowania danych błędnych (pkt 3). Stosownie do § 46 ust. 1 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli nieruchomości ujawnionych w ewidencji, a także osób i jednostek organizacyjnych władających tymi nieruchomościami oraz na wniosek osób wymienionych w § 11 rozporządzenia, przy czym - na zasadzie ust. 2 tego przepisu - z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m.in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych (pkt 1) oraz z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych (pkt 2). Właściciele gruntów i budynków, zgodnie z art. 22 ust. 2 komentowanej ustawy, mają obowiązek zgłaszać właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją. Odnośnie formy dokonywania aktualizacji należy wskazać, że według art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić w trybie czynności materialno-technicznej w sytuacjach enumeratywnie określonych w tym przepisie, tj. na podstawie: a) przepisów prawa b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki i zmiany sposobu użytkowania budynku, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców. W pozostałych przypadkach aktualizacja informacji następuje w drodze decyzji administracyjnej (pkt 2). Zgodnie z § 47 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych, a według § 47 ust. 3 w przypadku, gdy aktualizacja wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. W świetle przywołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Aktualizacja ma zatem charakter deklaratoryjny, a postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. Należy przy tym rozróżnić aktualizację dokonywaną w związku z wykryciem błędnych informacji, o której mowa w art. 22 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy, co będzie równoznaczne ze sprostowaniem oczywistej omyłki w świetle dokumentów będących w dyspozycji organu prowadzącego ewidencję, od merytorycznego ustalania przez ten organ przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami. W przypadku wykrycia oczywistych błędów, czy omyłek powstałych w rezultacie wykonanej pracy kartograficznej, mogą one zostać usunięte w trybie czynności materialno-technicznej. Skoro ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, rejestrując stany prawe ustalone w innym trybie i przez inne organy, to tym samym nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Z tego względu poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji, w postępowaniu wnioskowym nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Nie można też czynić tego w oparciu o wcześniejsze dokumenty, a jedynie w oparciu o dowody dokumentujące nowe fakty i zdarzenia prawne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest słuszne stanowisko, że przepisy ustawy nie stanowią podstawy do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków (por wyrok NSA z 12 lipca 2012 r., I OSK 1004, LEX nr 1225527 i powołane tam orzecznictwo). Organ administracji w postępowaniu aktualizacyjnym nie może samodzielnie ustalać i rozstrzygać o uprawnieniach do gruntu, w tym o zasięgu prawa własności nieruchomości, a w taki właśnie sposób należy zakwalifikować zmianę granic działek, gdyż granica nieruchomości wyznacza zakres przysługiwania do niej tego prawa. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie mają racji skarżący, iż organ naruszył art.29 ust.1 u.p.g.k. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ I instancji postępowania rozgraniczeniowego i nie utrwalenie granic znakami granicznymi. Organ administracji w postępowaniu ewidencyjnym nie może dokonywać jakichkolwiek czynności z zakresu rozgraniczenia. Lecz zobowiązany jest jedynie do ustalenia czy przedłożone dokumenty spełniają prawnie określone wymagania odnośnie wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zawartych w nich danych. Stosownie do art.29 ust.3 u.p.g.k. rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz w przypadkach określonych w ustawie sądy. Również jako bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art.7 kpa. Organ wszczął postępowanie, które nie było zainicjowane wnioskiem dotyczącym zgłoszeniem zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy, lecz korekta błędów w związku z wykryciem błędnych danych, stosownie do art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy w ramach postępowania prowadzonego wyłącznie z urzędu. W ramach tego postępowania uzyskał dokumenty będące w posiadaniu organu prowadzącego państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny tj. : projekt parcelacyjny z [...]. z podziału parceli nr [...]; szkic polowy oraz protokół graniczny z [...]. z wydzielenia parcel [...] (częścią tych parcel jest rów któremu w 1966r nadano nr [...]); szkic polowy i protokół graniczny z [...]. wraz z wykazem zmian gruntowych z wydzielenia parcel nr [...] w granicach w których znajduje się część rowu; szkic polowy z [...].1957r. z podziału parceli nr [...] na parcele [...]; szkic polowy oraz protokół graniczny z [...]. z podziału działki nr [...] na działki [...]; szkic podstawowy i polowy z [...].; szkic polowy z [...]. z podziału działek [...] Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że część działki [...] obecnie stanowiąca [...] powstała przez odłączenie rowu z parcel katastralnych będących własnością osób fizycznych. Odłączone części nieruchomości, bez podstawy prawnej, ujawniono w X grupie rejestrowej – wody publiczne, w jednostce rejestrowej [...]. Dokonana analiza stanu prawnego nieruchomości objętych postępowaniem administracyjnym wykazała, że : część działki [...] oznaczonej nr [...] o pow....ha stanowi część nieruchomości ujawnionej w KW "Z. wykaz 6" jako część parcel katastralnych nr [...] o łącznej pow. [...]. Z parcel tych przy zakładaniu ewidencji gruntów z 1966r. powstały działki ewidencyjne nr [...] o pow....; [...], natomiast część powierzchni [...] weszła w skład działki nr [...]; część działki [...] oznaczonej nr [...]a stanowi część nieruchomości ujawnionej w KW "Z. wykaz 7" jako parcela katastralna nr [...] o pow. [...]ha. Z parceli tej przy zakładaniu ewidencji gruntów z 1966r. powstały działki ewidencyjne nr [...]o pow....; [...] o pow...., natomiast część powierzchni [...] weszła w skład działki nr [...] część działki [...] oznaczonej nr [...] o pow.... stanowi część nieruchomości ujawnionej w KW "Z. wykaz 7" jako część parceli katastralnej nr [...]o pow. [...]. Z parceli tej przy zakładaniu ewidencji gruntów z 1966r. wydzielono działkę ewidencyjną nr [...]o pow....; natomiast część powierzchni [...] weszła w skład działki nr [...]; część działki [...] oznaczonej nr [...] o pow.... stanowi część nieruchomości ujawnionej w KW nr [...] jako parcela katastralna [...] o pow. [...]. Z parcel tej przy zakładaniu ewidencji gruntów z 1966r. powstała działka ewidencyjna nr [...] o pow...., natomiast część powierzchni [...] weszła w skład działki nr [...]. Powyższy stan został pominięty w tworzonym w 1966r. rejestrze gruntów. Zatem istniejące zapisy w operacie ewidencyjnym obrębu R. należało uznać za obarczone błędem, polegającym na połączeniu gruntu o niejednorodnym stanie prawnym w jedną działkę ewidencyjną. A zatem zamiast działki [...] należało wpisać [...] na podstawie szkicu polowego z [...]., protokołu granicznego i mapki wskazujących, że rów w części obecnie [...] stanowiło część parceli [...]. Zamiast działki [...] należało wpisać [...]. Ze szkicu polowego z dnia [...]03.1956r. wynika, że rów stanowił część działki [...] oraz [...] Zatem część działki [...] po zmianie [...] stanowiły część parcel odpowiednio [...] i [...]. Jednakże wątpliwości budzi powierzchnia działki [...], która jak wynika ze spisu podstawowego wynosi [...], a organ przyjął [...], również działka nr [...] z odpisu księgi wieczystej wynika, że jej powierzchnia wynosiła [...], w decyzji jej powierzchnia jest mniejsza, natomiast powiększyła się powierzchnia działki nr [...]. Również w zakresie działki [...], jedynym dokumentem jest jedynie mapka obrazująca przebieg całego rowu, co jest niewystarczające dla dokonania zmiany w operacie. Ponadto w ocenie Sądu organ nie jest uprawniony w tym trybie do wskazywania na podstawie których dokumentów należy ustalać właściwość. Skoro w dokumentach rejestrowych znajdują się dokumenty stanowiące podstawę dokonania wpisu. Zdaniem Sądu, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., nie doszło do prawidłowego ustalenia przez organy stanu faktycznego pod kątem rozważenia, czy dostrzeżona wada w zakresie ewidencji gruntów odnośnie przebiegu granicy przedmiotowych działek może zostać usunięta w trybie przewidzianym w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy. Zgromadzony w postępowaniu oraz zawarty w przedłożonych aktach administracyjnych materiał dowodowy nie pozwala bowiem na dokonanie oceny pod tym kątem. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i uzasadniły konieczność uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art.135 P.p.s.a., orzeczono jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło