IV SA/Po 637/05

Dnia 21 września 2006r.r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Protokolant ref.-staż Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawę ze skargi Ł. G. na decyzję Rektora Akademii Medycznej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Farmaceutycznego Akademii Medycznej [...] z dnia [...] r. 2. zasądza od Rektora Akademii Medycznej [...] na rzecz skarżącego Ł. G. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E. Kręcichwost- Durchowska /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /- /E.Makosz-Frymus M.K. Dnia [...] r. skarżący Ł.G. złożył do Dziekana Wydziału [...] Akademii Medycznej w [...] wniosek o przyznanie stypendium socjalnego, dodatku do stypendium z tytułu zakwaterowania oraz dodatku do stypendium z tytułu zakwaterowania niepracującego małżonka lub dziecka. Decyzją Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] r. nie przyznano stypendium socjalnego z powodu braku prawidłowych dokumentów, precyzując, że chodzi o wyjaśnienie od [...]. [...] r. skarżący złożył odwołanie od decyzji. Stwierdził, że spełnia wszelkie wymagania, powtórzył podaną we wniosku o przyznanie stypendium informację, że poza [...] studiuje [...] na I roku magisterskich studiów uzupełniających na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w [...]. Zaznaczył, że wyższe studia zawodowe ukończył w [...] roku. Podkreślił, że kierunkiem na którym według własnego wyboru chce otrzymywać stypendium socjalne jest [...]. Decyzją z [...] r. nr [...] Uczelniana Odwoławcza Komisja Stypendialna nie przyznała stypendium socjalnego. W uzasadnieniu napisano, że powodem jest studiowanie przez skarżącego drugiego kierunku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podkreślił, że stypendium socjalne mu przysługuje, a decyzja odmowna jest niezgodna z prawem. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Akademii Medycznej w [...] wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o oddalenie skargi w całości podkreślając, że zaskarżona decyzja nie zawiera naruszeń przepisów prawnych. W uzasadnieniu podkreślono zawarty w art. 161 ustawy o szkolnictwie wyższym nakaz stosowania odpowiednio przepisów kodeksu postępowania administracyjnego do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, akcentując jednocześnie istnienie aktów wewnętrznych uczelni, które istnieją po to, aby szkoły wyższe mogły autonomicznie realizować cel publiczny jakim jest kształcenie studentów i prowadzenie badań naukowych. Stwierdzono, że zgodnie art. 152g ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym zasadą jest, że stypendium socjalne nie przysługuje studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, za wyjątkiem sytuacji gdy kontynuuje on studia po ukończeniu wyższych studiów zawodowych w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra. Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł o nieuwzględnienie wniosków zgłoszonych w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy stwierdzić, że w sprawie niniejszej nie znajduje uzasadnienia wniosek pełnomocnika Rektora Akademii Medycznej [...] w [...] o odrzucenie skargi. Zgodnie z art. 152a ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65 poz. 385 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stypendium socjalne oraz inne świadczenia przyznawane są, na wniosek studenta, przez dziekana. Od decyzji dziekana studentowi przysługuje odwołanie do rektora (ust. 2 art. 152a) Dziekan oraz rektor, na wniosek uczelnianego organu samorządu studenckiego uprawnienia określone w art. 152a ust. 1 przekazują odpowiednio komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej. Na mocy art. 161 ust. 1 cytowanej ustawy o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organu obu instancji, do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego (art. 50 i następne powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wobec treści wyżej przytoczonych przepisów Ł.G. był uprawniony do wniesienia odwołania od decyzji Dziekana Wydziału [...] Akademii Medycznej w [...], a następnie do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję Rektora Akademii Medycznej w [...]. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżący w [...] r. ukończył wyższe studia zawodowe z tytułem licencjata na kierunku [...] Uniwersytetu [...] w [...] i w ramach kontynuacji podjął na tym kierunku studia magisterskie. Równocześnie ze studiami magisterskimi skarżący rozpoczął studia na pierwszym roku [...] na Akademii Medycznej w [...]. W pierwszym semestrze nauki Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału [...] Akademii Medycznej w [...] przyznała skarżącemu stypendium socjalne. Natomiast wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku socjalnego wraz z dodatkiem na drugi semestr studiów Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału [...], a następnie Uczelniana Odwoławcza Komisja Stypendialna Akademii Medycznej w [...] załatwiły odmownie, przy czym Uczelniana Odwoławcza Komisja Stypendialna stwierdziła, że nie przyznano skarżącemu stypendium z powodu studiowania drugiego kierunku. W ocenie Sądu, wykładnia zaprezentowana przez Komisję nie jest uprawniona. Art. 152 g ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym wprowadza zasadę, według której student studiujący równocześnie na kilku kierunkach może otrzymywać stypendium socjalne na jednym z kierunków, według własnego wyboru. Natomiast ust. 5 wskazanego artykułu stanowi, iż studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje nauką na drugim kierunku studiów stypendium socjalne nie przysługuje, chyba, że kontynuuje on studia po ukończeniu wyższych studiów zawodowych w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, jednakże nie dłużej niż przez okres 2,5 roku. Wykładnia językowa cytowanego przepisu prowadzi do konkluzji, iż ustawodawca uznał za stosowne udzielanie pomocy finansowej studentom studiującym na kilku kierunkach, do momentu ukończenia jednego z nich. Innymi słowy, ukończenie wyższych studiów na jednym kierunku sprawia, że student traci prawo do stypendium socjalnego. Wyjątek od takiej reguły wprowadza ta część ustępu 5, którą wprowadzają słowa "chyba, że". Mianowicie w sytuacji, gdy student kontynuuje studia po ukończeniu wyższych studiów zawodowych w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, nadal będzie mu przysługiwało analizowane uprawnienie. Jednakże podkreślenia wymaga okoliczność, że wyjątek ten odnosi się do sytuacji, gdy student po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku. W ocenie Sądu art. 152 g ust. 5 nie wyłącza prawa do stypendium socjalnego studenta, który po ukończeniu studiów zawodowych kontynuuje naukę w celu uzyskania tytułu magistra. Skoro zaś przysługuje mu prawo do stypendium socjalnego a studiuje jednocześnie na kilku kierunkach, to – zgodnie z ust. 4 analizowanego artykułu – ma prawo wyboru uczelni, na której stypendium będzie pobierał. Skoro więc skarżący, korzystając z prawa wyboru uczelni, złożył wniosek o przyznanie stypendium socjalnego wraz z dodatkami do tego stypendium na Akademii Medycznej w [...] to ta Uczelnia winna rozpatrzyć ten wniosek merytorycznie. Dokonując kontroli decyzji organów I i II instancji Sąd stwierdził istotne uchybienia formalne, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ze znajdującej się w nadesłanych aktach administracyjnych decyzji organu I instancji nie wynika, czy skarżący został prawidłowo pouczony o trybie wniesienia odwołania. Ponadto w aktach tych brak dowodu doręczenia decyzji organu I instancji, co uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli czy odwołanie wniesione zostało w ustawowym terminie. Należy tez zwrócić uwagę, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] r. nie spełniają podstawowych wymogów prawidłowo sporządzonej decyzji określonych w art. 107 §1 i §3 kpa. W szczególności uzasadnienia obu tych decyzji w sposób rażący naruszają przepis §3 art. 107 kpa. W myśl tego przepisu uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast uzasadnienie prawne winno wyjaśniać podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 §1 ust. 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Makosz-Frymus MK