IV SA/Po 638/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosków B.Ś. i Z.Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy B. Ś. i Z. Ś. wnieśli skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wraz ze skargą skarżący złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych We wnioskach skarżący oświadczyli, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z czwórką dzieci, a ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych wynagrodzeń wynosi łącznie [...] zł. Według oświadczenia skarżący posiadają dom o pow. [...] m2 i nie posiadają żadnych przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu wniosków o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, iż spłacają pożyczkę konsumpcyjną w kwocie [...] zł., oraz ponoszą opłaty za przedszkole w kwocie [...] zł. i koszty utrzymania domu w wysokości [...] zł. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawców, pismem z dnia 25 czerwca 2013r. wezwano ich za pośrednictwem pełnomocnika do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011-2012, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym, przedłożenia zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości zarobków, wyjaśnienia czy poza wynagrodzeniem z tytułu umowy o pracę skarżący uzyskują jakiekolwiek dodatkowe dochody np. z tytułu działalności gospodarczej (jeżeli tak to należało wskazać źródło i wysokość dochodu), udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się oraz przedłożenia kopii umów kredytowych wraz z harmonogramem spłat. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżących przesłał zaświadczenia pracodawcy o zatrudnieniu i wynagrodzeniu skarżących, zaświadczenia z banku o posiadanych rachunkach osobistych wraz z historią tych rachunków za okres styczeń – czerwiec 2013r., kopie zeznań podatkowych za lata 2011 i 2012, kopie umów kredytowych, kopie umowy świadczenia usług w zakresie wychowania przedszkolnego, kopie rachunków za wodę, energię elektryczną, gaz, Internet, telewizję i wywóz nieczystości, kopię decyzji wymiarowej w sprawie podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości, kopie dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki Seat Cordoba rocznik 1994r. nr rej. [...] oraz oświadczenie skarżących o wysokości wydatków. Z powyższego oświadczenia wynika, iż jedynym źródłem utrzymania skarżących jest wynagrodzenie za pracę z "M." K. Sp. z o.o. z, którego skarżący opłacają utrzymanie czwórki dzieci (w tym opłatę za przedszkole [...] zł.) i wydatki na utrzymanie domu w tym prąd ([...] zł.), gaz ([...] zł.), wodę ([...] zł.), Internet ([...] zł.), zobowiązania podatkowe za dom i działkę ([...] zł.), wywóz nieczystości – śmieci ([...] zł.), abonament TV Polsat ([...] zł.) oraz opał ([...] zł.). Z zestawienia wydatków wynika również, iż wnioskodawcy spłacają raty na komputer (24 raty po [...] zł.), pilarkę spalinową (12 rat po [...] zł.), motorower Junak (36 rat po [...] zł.), motorower ZIP Basic (36 rat po [...] zł.) i motorower ZIP YM50 (24 raty po [...] zł.). W powyższym oświadczeniu skarżący stwierdzili, że nie posiadają żadnych lokat ani oszczędności, a uzyskiwane środki pozwalają im na opłacanie żywności i rachunków. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 poz. 270 - dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy wyjaśnić czym jest instytucja prawa pomocy. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). Analizując przedstawione przez skarżących zestawienie miesięcznych wydatków i odnosząc je do uzyskiwanych dochodów należy uznać, iż poniesienie przez nich kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie sprowadzają się do wpisu w wysokości 500 zł ( zob. §2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z póź. zm.), nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Wskazać należy bowiem, iż skarżący wykazali opłacanie rat kredytów na zakup komputera, pilarki i 3 motorowerów w łącznej wysokości [...] zł. miesięcznie. W ocenie orzekającego żaden z powyższych wydatków nie należy do niezbędnych wydatków. Ponadto stwierdzić należy, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym przypadku właśnie koszty regulowania rat kredytów nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Wskazać w tym miejscu należy również, iż jeżeli niezależna instytucja bankowa sprawdziła zdolność kredytową skarżących i przyznając im 5 kredytów uznała, że są oni wypłacalni, to nie można ich jednocześnie uznać za osoby żyjące w niedostatku. Przedstawione przez samych skarżących dokumenty i powołane fakty, na podstawie doświadczenia życiowego wskazują więc, że nie można uznać B.Ś. i Z.Ś za osoby bardzo ubogie, które nie mogą zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak sentencji.