IV SA/Po 644/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017r. sprawy z wniosku radcy prawnego M. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia przyznać od Skarbu Państwa – Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, na rzecz radcy prawnego M. B. kwotę [...]zł. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, tj. kwotę [...]zł. powiększoną o kwotę [...]zł. stawki podatku VAT M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy m.in. w zakresie ustanowienia radcy prawnego, który rozpoznany został pozytywnie postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2016r. Radca prawny M. B. będąc pełnomocnikiem skarżącego wyznaczonym na mocy powyższego postanowienia, wziął udział w rozprawie, podtrzymał zarzuty podniesione w skardze, zarzucił niekonstytucyjność art. 17 ust. 5 pjkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pełnomocnik do protokołu rozprawy złożył również wniosek o przyznanie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały uiszczone nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 marca 2017r., sygn. akt IV SA/Po 644/16 oddalił skargę, nie orzekając o kosztach pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu. Mając powyższe na uwadze rozpoznając wniosek zgłoszony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu wskazać należy, że zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm. - dalej P.p.s.a.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz. 1717), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. W § 22 w.w rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Oznacza to, iż zastosowanie w niniejsze sprawie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805 – dalej rozporządzenie). Stosownie do treści § 2 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia (pkt. 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego (pkt. 2). Sposób ustalania wysokości opłaty, o której stanowi § 2 pkt 1 normuje § 4 rozporządzenia. Zgodnie z jego ustępem pierwszym opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustęp drugi tego paragrafu stanowi zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w niniejszej sprawie wynosi [...] zł. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić zatem opłatę za czynności radcy prawnego w wysokości ˝ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia, co stanowi kwotę [...]zł (1/2 x [...] zł). Z okoliczności sprawy, w tym akt sądowych i administracyjnych, nie wynikają przesłanki uzasadniające zastosowanie § 4 ust. 2 rozporządzenia i podwyższenie wynagrodzenia ponad opłatę wyliczoną w oparciu o § 4 ust. 1 rozporządzenia. Wyznaczony w sprawie pełnomocnik poza stawiennictwem na rozprawie nie podjął żadnych czynności na rzecz skarżącego. Z tych względów, uwzględniając oświadczenie pełnomocnika, że usługi wykonywane na zasadzie prawa pomocy mieszczą się zakresie prowadzonej działalności gospodarczej oraz że koszty pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu nie zostały uiszczone nawet w części, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu.