IV SA/Po 645/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-09-16

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody pozwalają na utrzymanie trzyosobowej rodziny, ale jednocześnie uniemożliwiają opłacenie kosztów postępowania sądowego, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uznając, że deklarowana przez skarżącego sytuacja finansowa, mimo dochodów pozwalających na utrzymanie trzyosobowej rodziny, faktycznie uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący R.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił jego skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na utrzymywanie trzyosobowej rodziny z dochodów w wysokości [...] zł miesięcznie, ponoszenie części opłat za mieszkanie oraz posiadanie dwóch starszych samochodów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił wyciągi z kont bankowych i zeznania podatkowe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 16 września 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2014r. oddalił skargę R.P. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Skarżący po wydaniu powyższego wyroku na urzędowym formularzu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem, a źródłem ich utrzymania są dochody uzyskiwane przez wnioskodawcę z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł miesięcznie. W piśmie z dnia 9 września 2014r., złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący przesłał wyciągi z kont bankowych (własnego i żony) oraz kopie zeznań podatkowych za lata 2012- 2013. W powyższym piśmie wnioskodawca oświadczył, że zamieszkuje z rodziną w mieszkaniu matki w związku z czym opłaca 2/3 opłat związanych z utrzymaniem mieszkania w tym czynsz w wysokości [...] zł, prąd w wysokości [...] zł./ 2 m-ce, gaz - [...] zł/ 2 m-ce, opłaty komunalne [...] zł./2 m-ce. Wnioskodawca oświadczył, że posiada samochód osobowy marki [...] z 1997 r. (wyłączony obecnie z eksploatacji z powodu trudnej sytuacji finansowej) oraz samochód [...] z 1996 r. Skarżący wyjaśnił również, iż obecnie prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest zawieszona. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu deklarowanej sytuacji majątkowej oraz uwzględniając fakt utrzymywania się trzyosobowej rodziny z dochodów w wysokości [...] zł miesięcznie stwierdzić należy, że przedstawiona sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że skarżący należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie jakikolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło