IV SA/Po 647/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant Sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 maja 2007r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Kierownik Filii J. Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. odmówił przyznania K.K. pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów zakupu części do roweru na łączną kwotę [...] zł, taśmy klejącej za kwotę [...] zł, łaty do tunelu foliowego za kwotę [...]zł, kosztów kserowania dokumentów na własny użytek za kwotę [...] zł, zasiłku celowego z przeznaczeniem na leczenie kota. Decyzję podjęto na podstawie art. 3, art. 8 ust. 1, art. 14, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż rozpatrzeniu podlegały wnioski złożone w dniach [...],[...],[...],[...],[...] listopada oraz [...] i [...] grudnia 2005 r. Odmawiając przyznania wnioskowanej pomocy organ wyjaśnił, iż w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2005 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca nadal nie pracuje zawodowo i nie posiada żadnych dochodów, jest zarejestrowany w PUP bez uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych, zamieszkuje w domku letniskowym zaadaptowanych do celów mieszkalnych przez wnioskodawcę, z wyremontowanym stryszkiem ze środków uzyskanych z Ośrodka, bez poczynienia uzgodnień z pracownikiem socjalnym. Organ wyjaśnił, iż wnioskodawca otrzymuje z Ośrodka regularną pomoc finansowa w postaci zasiłku okresowego w wysokości [...] zł miesięcznie, a w miesiącu listopadzie 2005 r. osobnymi decyzjami przyznano mu pomoc na zakup kurtki przejściowej za kwotę [...] zł, napełnienie butli gazowej [...] zł, zakup kolanka do pieca za kwotę[...]zł, wyrobienie dowodu osobistego i zdjęć w kwocie [...] zł, natomiast w miesiącu grudniu 2005 r. przyznana została pomoc na pokrycie kosztów zużycia energii elektrycznej i wody na kwotę [...] zł. Wskazując na fakultatywny charakter pomocy udzielanej w formie zasiłków celowych organ wyjaśnił, iż udzielane wnioskodawcy wsparcie finansowe jest odpowiednie do jego sytuacji i zabezpiecza niezbędne potrzeby bytowe, jest przy tym zgodne z celami i możliwościami pomocy społecznej. Decyzję doręczono stronie w dniu [...] stycznia 2006. Składając w dniu [...]stycznia 2006 r. odwołanie od powyższej decyzji K.K. załączył pismo skierowane do Rektora Akademii Rolniczej w P. z dnia [...]stycznia 2006 r. z prośbą o pomoc w leczeniu kota. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Decyzję podjęto na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.-dalej k.p.a.), a w jej uzasadnieniu wskazano na fakultatywny charakter zasiłków celowych. Organ wyjaśnił, iż pomoc społeczna jest instytucją zapewniającą środki dla przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, nie ma natomiast obowiązku całkowitego utrzymania skarżącego. Decyzję doręczono K.K. w dniu [...] lipca 2006 r. Pismem, które do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło w dniu [...] lutego 2006 r., K.K. wniósł skargę na powyższą decyzję, nie uzasadniając jej merytorycznie. Do skargi załączył fragment uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o sygnaturze IV SA/Po 1132/04, korespondencje wymienioną z Urzędem Miasta P., Urzędem Wojewódzkim w P., Prokuraturą Rejonową P.-G., zestawienie uszkodzeń jego roweru. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn opisanych w zaskarżonej decyzji, wskazując iż skarga nie zawiera żadnych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z treścią art. 3 §1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej, co oznacza, iż sąd administracyjny może zaskarżoną decyzję wzruszyć tylko wówczas, gdyby przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, a zauważone uchybienia proceduralne nie miały wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2004 nr 64 poz. 593 ze zm.) przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. Zgodnie z art. 39 ust. 1 tej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, natomiast zgodnie z jej ust. 2 art. 39 zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wskazany przepis stanowi o uznaniowym charakterze zasiłków celowych, co oznacza, iż sam fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia, jak również przyznania go w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Uznanie administracyjne nie oznacza jednakże dowolności i arbitralności, a jego zakres jest określony przez prawo; ma ono w każdym przypadku uchwytne granice prawne, które tworzą przepisy kompetencyjne, przepisy o postępowaniu administracyjnym, przepisy prawa materialnego. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 ust. 3 i ust. 4 cyt. ustawy tzn. dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Ośrodki pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają przy tym charakter subsydiarny, czyli uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Powyższe oznacza, iż osoby wnioskujące o przyznanie pomocy zobligowane są w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie są w stanie tego dokonać, pomoc społeczna może zostać przyznana. Wyznacznikami przyznania lub odmowy przyznania zasiłku celowego są więc: sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, oraz możliwości finansowe organu pomocy społecznej i potrzeby innych osób znajdujących się zasięgu jego działania. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Znajdujące się w aktach informacje dotyczące wysokości środków pieniężnych przekazanych skarżącemu ze środków jakimi dysponowała Filia J. MOPR w P. pozwalają uznać, że organ ten odmawiając przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego na wskazane we wnioskach potrzeby nie naruszył prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Należy zauważyć, że skarżący ma przyznany zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie, stąd podstawowe jego potrzeby zostały w ten sposób zabezpieczone. Jednocześnie skarżący jest objęty pomocą w postaci zasiłków celowych, które otrzymywał z przeznaczeniem na różne potrzeby. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy skarżący otrzymuje wsparcie finansowe, którego wysokość zabezpiecza jego podstawowe potrzeby, jego roszczeniowa postawa nie mogła zostać w całości uwzględniona. W rozpatrywanej sprawie przyczyną odmowy przyznania zasiłku na wskazane we wnioskach cele była ocena sytuacji życiowej strony wnioskującej, ograniczone możliwości płatnicze Filii MOPR oraz systematyczne korzystanie przez skarżącego z pomocy społecznej. Kontrolując niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcia naruszały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji I instancji organ w sposób dostateczny wykazał, iż okoliczności te podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja odmowy przyznania zasiłku nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 §3 KPA, zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Stwierdzić także należy, że organy administracji działające na podstawie przepisów prawa materialnego (art. 39 ust 1 ustawy o pomocy społecznej) przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia są obowiązane zgodnie z zasadą art. 7 KPA, załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby osób samotnych oraz rodzin wielodzietnych żyjących w ubóstwie. W powyższych okolicznościach na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak AT