IV SA/Po 649/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-09-20

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, wydane w sytuacji braku odpowiedzi strony na wezwanie do uzupełnienia informacji o jej sytuacji majątkowej, może zostać utrzymane w mocy, gdy strona nie wykazała zmiany swojej sytuacji finansowej od czasu poprzedniego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, uznając, że strona skarżąca nie wykazała zmiany swojej sytuacji finansowej ani nie przedstawiła nowych okoliczności uzasadniających ponowne przyznanie prawa pomocy. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, oparte na tych samych podstawach co poprzednie, nie obliguje sądu do ponownej oceny sytuacji materialnej, jeśli nie wykazano istotnej zmiany okoliczności.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. Sąd odrzucił skargę, a następnie postanowieniem referendarza sądowego umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, ponieważ skarżący nie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia informacji o swojej sytuacji majątkowej, mimo wcześniejszych odmów przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia o umorzeniu.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po [...] w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 29 września 2015r. odrzucił skargę A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. Wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie Sądu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, który w związku z nie wyjaśnieniem sytuacji majątkowej, rozstrzygnięty został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2016r., utrzymanym w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 22 marca 2016r. Prowadząc dalej postępowanie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 10 maja 2016r. odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 29 września 2015r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc również o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie został złożony w dniu 4 lipca 2016r. i ponowiony w piśmie z dnia 22 lipca 2016r. W uzasadnieniu obu wniosków skarżący ponownie w ogólny sposób podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnego dochodu a jego jedyny majątek stanowi dom o pow. 54 m2 oraz nieruchomość stanowiąca las o pow. 0,6 ha. Skarżący poinformował również, że jest osobą schorowaną i nie otrzymuje żadnej pomocy społecznej. Opisując swą sytuację materialną wnioskodawca wskazał, że nie posiada żadnych dochodów (w tym z najmu, dzierżawy), nie prowadzi żadnej produkcji rolnej i nie może uzyskać kredytów ani pożyczek. Mając na uwadze fakt, że wskazane przez skarżącego okoliczności, nadal nie pozwalały na ustalenie jego sytuacji finansowej (w tym źródeł utrzymania) po raz kolejny wezwano go do podania szczegółowych informacji dotyczących sytuacji majątkowej. Na powyższe wezwanie skarżący nie odpowiedział. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 sierpnia 2016 r. umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 j.t.- dalej jako "Ppsa"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie. Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że w niniejszym postępowaniu Skarżący już występował z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W kwestii poprzedniego żądania wypowiadał się referendarz sądowy i Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyjaśnił, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Dalej Sąd wskazał, że z uwagi na to, że skarżący nie uczynił zadość powyższym wymogom i nie nadesłał dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jego sytuacji finansowej, nie można było wydać innego rozstrzygnięcia, aniżeli postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Składając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, pomimo kolejnego wezwania nie przedstawił dokumentacji, którą miał obowiązek przedłożyć już w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji zawartych w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w przedmiotowej sprawie. Nie uprawdopodobnił również w żaden sposób okoliczności wskazujących na pogorszenie jego sytuacji finansowej. Skarżący w dalszym ciągu nie ujawnił źródeł pozyskiwania środków (w tym np. pomocy finansowej lub pomocy rzeczowej, pokrywania kosztów bieżącego utrzymania) na swoje bieżące utrzymanie ani nie przedstawił dokumentów, które mogłyby świadczyć o tym, że obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanymi wnioskami, ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez Skarżącego z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 249a Ppsa, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Art. 249a Ppsa może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 Ppsa, a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie. Złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu) nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 Ppsa. Rolą sądu jest w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Z uwagi na to, że skarżący nie nadesłał dokumentów pozwalających na stwierdzenie, iż pogorszyła się jego sytuacja finansowa, referendarz sądowy słusznie uznał, że nie uległy zmianie okoliczności stanowiące przesłanki do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło