IV SA/Po 65/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia oddala skargę /-/ I. Kucznerowicz /-/ J. Stankowski /-/ B. Popowska IV SA/Po 65/09 UZASADNIENIE Postanowieniem Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 20008 r. nr [...] na podstawie art. 65 § 1 kpa w zw. z art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. nr 115 poz. 728) przekazano do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w P. III Inspektorat, podanie S. K. w którym wnosił On o umorzenie potrąconej z renty, kwoty 2267,00 zł jako organu właściwego rzeczowo i miejscowo do rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osobie, której przyznano emeryturę za okres, za który wypłacano zasiłek stały lub okresowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały emeryturę lub rentę, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłacanych za ten okres zasiłków i przekazują te kwoty na rachunek bankowy właściwego ośrodka pomocy społecznej. Z kolei art. 139 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 141 i 143 ustawy o emeryturach i rentach, zasiłek stały lub zasiłek okresowy wypłacane na podstawie przepisów o pomocy społecznej za okres, za który przyznano emeryturę lub rentę podlegają potrąceniu. Według art. 122 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, organy administracji rządowej, samorządowej i pracodawcy są zobowiązane do udzielania organom rentowym pomocy i informacji w sprawach świadczeń przewidzianych w ustawie. Kwota podlegająca potrąceniu jest podawana ZUS-owi lecz to organ rentowy w swej decyzji przyznającej rentę wskazuje kwotę potrącenia i tego potrącenia dokonuje. Art. 65 § 1 kpa stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniesiono, że postanowienie MOPR z dnia [...]września 2008 r. o przekazaniu wniosku S. K. o umorzenie kwoty wynikającej z wypłaconych zasiłków do ZUS jest nietrafne i jako takie nie może się ostać. Z powołanych przez MOPR przepisów wynika jednoznacznie, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych pomniejsza świadczenie, tj. emeryturę lub rentę o kwotę zasiłków wypłaconych na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Kwota jaką organ rentowy winien potrącić podawana jest przez organ wykonujący pomoc społeczną. Dlatego też nie jest trafne stanowisko MOPR o przekazaniu wniosku o umorzenie kwoty potrąconego zasiłku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych realizując zadania wynikające z ustawy o emeryturach i rentach, dokonuje tylko i wyłącznie potrącenia wskazanej, w tym wypadku przez MOPR kwoty i nie wydaje w tym zakresie decyzji ustalającej prawo do zasiłków. A skoro to nie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydawał decyzję ustalającą prawo do zasiłków z pomocy społecznej, nie jest władny wydać decyzję w przedmiocie umorzenia kwoty wynikającej z wypłaconego zasiłku. Zdaniem pełnomocnika ZUS-u decyzję w przedmiocie umorzenia może wydać tylko ten organ, który ustalił prawo do danego świadczenia. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło niedopuszczalność wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 141 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego na wydane w toku postępowania postanowienie stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Stosownie natomiast do treści art. 65 § 1 kpa jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wniesienie zażalenia, na co wskazuje cytowany wyżej art. 141 § 1 kpa przysługuje stronie. Stosownie do art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stwierdzić zatem należy, że nie może być w określonej sprawie stroną postępowania organ, który jest powołany do wydania w tej sprawie decyzji administracyjnej. Przyznanie bowiem organowi administracji publicznej właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez ten organ interesu prawnego lub obowiązku w trybie postępowania administracyjnego. Z uwagi zatem na to, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, nie posiada On również uprawnień do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie. Może On natomiast wystąpić do organu właściwego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość (art. 22 kpa). W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowiło z przyczyny podmiotowej stwierdzić niedopuszczalność wniesienia zażalenia. S. K. wniósł skargę na postanowienie SKO motywując je tym, że w uzasadnieniu nie wskazano konkretnych powodów dla których stwierdzono niedopuszczalność Jego zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Pismem z dnia 09.07.2008 r. S. K. zwrócił się z prośbą "o umorzenie powstałej różnicy, którą zabrano bezprawnie", powołując się przy tym na swoją trudną sytuację. Dnia 26 czerwca 2007 r. S. K. złożył w ZUS wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. W okresie kiedy ustalane było prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy Skarżący otrzymywał z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie - Filia W. świadczenie w formie zasiłków stałych, (od miesiąca września 2007 r. do miesiąca listopada 2007 r., decyzja [...] z dnia [...].09.2007 r.) i zasiłków okresowych (od miesiąca lipca 2007 r. do listopada 2007 r.). Łącznie wypłacono z MOPR świadczenia w wysokości 2267,00 zł. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]listopada 2007 r. (nr [...]) przyznano wnioskodawcy rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 26 czerwca 2007 r. i jednocześnie ustalono kwotę spłaty renty za okres od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji. Kwota spłaty renty w miesiącu listopadzie wyniosła 3644,52 zł. łącznie, z czego potrącono 2267,00 zł. tj. sumę zasiłków przyznanych przez MOPR. Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2008 r., nr 115, poz. 728), osobie, której przyznano emeryturę lub rentę za okres, za który wypłacono zasiłek stały lub zasiłek okresowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały emeryturę lub rentę, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków i przekazują te kwoty na rachunek bankowy właściwego ośrodka pomocy społecznej. Z kolei w myśl art. 139 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 141 i 143 ustawy o emeryturach i rentach z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. z 2004 r., nr 39, poz. 353 ze zm.), zasiłek stały lub zasiłek okresowy wypłacone na podstawie przepisów o pomocy społecznej za okres, za który przyznano emeryturę lub rentę podlegają potrąceniu. Według art. 122 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, organy administracji rządowej, samorządowej i pracodawcy są zobowiązane do udzielania organom rentowym pomocy i informacji w sprawach świadczeń przewidzianych w ustawie. Kwota podlegająca potrąceniu jest wprawdzie podawana ZUS-owi przez MOPR, lecz to organ rentowy w swej decyzji przyznającej rentę wskazuje również kwotę potrącenia i tego potrącenia dokonuje. Od decyzji organu rentowego przysługuje stronie odwołanie do właściwego sądu powszechnego zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.). W myśl art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Zgodnie z art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują wyczerpująco postępowania zażaleniowego i odsyłają do odpowiedniego stosowania do przepisów dotyczących odwołania, o czym stanowi art. 144 kpa. Stosownie do art. 134 kpa. w związku z art. 144 kpa. organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym jest zobligowany ustalić , czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać między innymi z przyczyn o charakterze podmiotowym. Z taką sytuacją mamy do czynienia wówczas, gdy środek zaskarżenia został wniesiony przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka. Stosownie do treści art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ocenie Sądu, ZUS - owi nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym wszczętym wnioskiem S. K.. Stroną w rozumieniu art. 28 kpa "będzie osoba (jednostka organizacyjna) wymieniona w art. 29 kpa lub przepisach odrębnych, która na podstawie prawa obowiązującego może czy powinna uzyskać konkretne korzyści albo też może być (powinna być) obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji". (B. Adamiak, J Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 7. wydanie str. 231). Należy zwrócić uwagę na fakt, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest organem tak jak i Prezydent Miasta pomiędzy, którymi zaistniał spór kompetencyjny, a nie jest stroną postępowania. Zażalenie przysługuje wyłącznie stronie postępowania, gdy przepisy przewidują zażalenie. Natomiast zażalenie nie przysługuje organowi administracji publicznej na postanowienie wydane przez inny organ administracji publicznej. Z tych względów wniesione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zażalenie jest niedopuszczalne. W takiej sytuacji organ odwoławczy obowiązany jest stwierdzić w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia, co wynika wprost z art. 134 w zw. z art. 144 kpa. Dlatego też organ zasadnie stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. /-/ I. Kucznerowicz /-/ J. Stankowski /-/ B. Popowska KB/