IV SA/Po 650/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy J.S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu w/w wniosku wnioskodawczyni podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jej majątek stanowi mieszkanie o pow. [...] m2 a źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie [...] zł. brutto. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jej świadczenia emerytalne z trudnością wystarczają na bieżące utrzymanie i zakup leków. Z powyższych powodów skarżąca oświadczyła, że zmuszona była do zmiany miejsca zamieszkania celem zmniejszenia kosztów utrzymania. Do wniosku załączono kopię dokumentacji medycznej oraz kopie dowodu osobistego, legitymacji Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę i Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, pismem z dnia 19 września 2013r. wezwano ją do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących posiadanych lokat, kont i kart kredytowych, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011-2012 oraz udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, w tym opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp. Wykonując w/w zobowiązanie skarżąca pismem z dnia 30 września 2013r. wyjaśniła, że jedynym źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna po zmarłym mężu, która jest jedynym źródłem utrzymania również dla jej bezrobotnej córki, która musiała zrezygnować z pracy i poświęcić się opiece nad wnioskodawczynią w związku z jej stanem zdrowia. W załączeniu przesłano decyzje z ZUS o wysokości uzyskiwanego świadczenia, decyzję o uznaniu córki E.R. za osobę bezrobotną, druk PIT O za 2012r., zeznanie podatkowe za rok 2011r., kopię dowodu wpłaty opłat za mieszkanie w kwocie [...] zł. i za TV kablową w kwocie [...] zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wnioskodawczyni nie wyjaśniła w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyła wszystkich żądanych dokumentów w tym zeznania za 2012r. i dokumentów dotyczących posiadanych kont bankowych. Za wystarczające nie można bowiem uznać przesłanie drutu PIT O stanowiącego załącznik do zeznania podatkowego za 2012r. Na podstawie powyższego dokumentu nie można bowiem ustalić rzeczywistego dochodu uzyskanego w 2012r. Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, iż z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżąca zmieniła ostatnio miejsce zamieszkana, co wiąże się z możliwością uzyskania dochodu ze sprzedaży nieruchomości stanowiącej poprzednie miejsce zamieszkania. Skarżąca nie przesłała również żadnych wyjaśnień dotyczących posiadanych kont bankowych. Ponadto stwierdzić należy, iż z informacji znanych z urzędu (vide np. strona internetowa Głosu Wielkopolskiego artykuł z dnia 5.02.2013r.) ubiega się o odszkodowanie od Niemiec. Brak szczegółowych informacji dotyczących stanu finansowego skarżącej, w tym dotyczących posiadanych kont bankowych uniemożliwia rzetelną ocenę sytuacji majątkowej skarżącej. Brak pełnej odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza więc, że wnioskodawczyni nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Odnosząc się do wyjaśnień skarżącej zawartych we wniosku i w piśmie z dnia 30 września 2013r. stwierdzić należy, że skarżąca uzyskuje stały dochód w kwocie [...] zł. netto i ma zapewnione potrzeby bytowe. W ocenie orzekającego uzyskiwany dochód pozwala na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego w kwocie 100 zł. W tym miejscu należy wskazać, że z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżąca jest wraz z córką współwłaścicielem zajmowanego mieszkania. Oznacza to, iż cześć należnych kosztów utrzymania tej nieruchomości obciąża córkę. Z powyższego obowiązku nie zwalania córki fakt pozostawania na bezrobociu, gdyż kwotę konieczną do opłacenia tych kosztów może pozyskiwać z innych źródeł (w tym np. posiadanego majątku lub dochodów współmałżonka). Odnosząc się do wyjaśnień skarżącej, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotną córką, stwierdzić należy, że powyższe oświadczenie zawarte w piśmie z dnia 30 września 2013r. pozostaje w sprzeczności z wcześniejszym oświadczeniem złożonym w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie skarżąca wyjaśniła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Fakt samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego potwierdza również fakt, odbierania korespondencji przez córkę będącą pełnomocnikiem skarżącej pod innym adresem niż adres skarżącej. Mając powyższe na uwadze, uznając że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.