IV SA/Po 650/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-03-05
Skład orzekający: Donata Starosta, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana statutu szpitala polegająca na zastąpieniu stanowiska Naczelnej Pielęgniarki stanowiskiem Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa, do którego nie jest wymagane przeprowadzenie konkursu, stanowi naruszenie prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że zastąpienie w statucie szpitala obligatoryjnego stanowiska Naczelnej Pielęgniarki, obsadzanego w drodze konkursu, stanowiskiem Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa, do którego konkurs nie jest wymagany, stanowi obejście przepisów ustawy o działalności leczniczej oraz rozporządzeń wykonawczych. Takie działanie narusza interes prawny samorządu pielęgniarek i położnych, który ma ustawowe uprawnienia do uczestnictwa w komisjach konkursowych na stanowiska kierownicze w ochronie zdrowia.Stan faktyczny
Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w K. zaskarżyła uchwałę Sejmiku Województwa zmieniającą statut szpitala, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o działalności leczniczej i rozporządzeń wykonawczych poprzez zastąpienie stanowiska Naczelnej Pielęgniarki stanowiskiem Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa. Skarżąca argumentowała, że zmiana ta uniemożliwia przeprowadzenie obligatoryjnego konkursu na stanowisko naczelnej pielęgniarki i narusza uprawnienia samorządu zawodowego. Sejmik Województwa wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że zaskarżona zmiana dotyczy składu administracji szpitala i nie narusza przepisów dotyczących konkursów.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały został wydany z naruszeniem prawa, i zasądził od Sejmiku Województwa na rzecz skarżącej kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 marca 2015 r. sprawy ze skargi Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w K. na uchwałę Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w sprawie zmiany statutu Wojewódzkiego Szpitala w K. 1. stwierdza, że § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały został wydany z naruszeniem prawa, 2. zasądza od Sejmiku Województwa [...] na rzecz skarżącej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w K. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w K. (zwana dalej również jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] września 2013 r. w sprawie zmiany statutu Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. L.P.w K. w zakresie jej § 8 ust. 6 pkt 1 lit. e zarzucając tej uchwale naruszenie przepisów:
- art. 49 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 217) oraz § 1 ust. 1 pkt 1 lit d, § 3 ust. 1 i 2, § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą (Dz.U. z 2012 r. poz. 187) poprzez naruszenie zasady obsadzania stanowiska naczelnej pielęgniarki w drodze konkursu,
- art. 4 ust. 2 pkt 7 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 174 poz. 1038 – uwaga Sądu) w zw. z art. 17 Konstytucji RP w zakresie w jakim wyklucza uprawnienia samorządu zawodowego dotyczące sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu – m.in. poprzez uczestnictwo przedstawicieli samorządu w pracy komisji konkursowej.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżąca wyjaśniła, że pismem z dnia [...] marca 2014 r. wezwała Sejmik do usunięcia naruszenia prawa. Powołując się na wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1995 r. sygn. akt IV SA 346/93 wskazała, że naruszenie interesu prawnego to takie naruszenie subiektywnie pojmowanego przez skarżącą jej interesu, które polega na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących, natomiast swoją legitymację skargową oparła na subiektywnym przekonaniu, iż został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie. Prawo do wystąpienia ze skargą wywiodła z ustawowych obowiązków samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, samorząd zawodowy pielęgniarek i położnych wykonuje swoje zadania w szczególności poprzez przewodniczące i uczestnictwo jej przedstawicieli w komisjach konkursowych na kierownicze stanowiska pielęgniarskie i położnicze.
W ocenie skarżącej zgodnie z treścią ustawy o działalności leczniczej, została wprowadzona ogólna zasada obsadzania stanowisk w drodze konkursu (m.in. naczelnej pielęgniarki) i w tym kontekście wszelkie działania mające na celu nieobsadzanie stanowiska wymienianych w art. 49 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej stanowią obejście przepisów. Zdaniem skarżącej zgodnie z treścią art. 49 tej ustawy możliwe jest zatrudnienie tylko osoby wybranej w drodze konkursu (z zastrzeżeniem art. 49 ust. 7). Wskazała, że wszelkie działania mające na celu nieobsadzenie stanowisk wymienionych z nazwy w art. 49 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej i zamieszczonych w regulaminie organizacyjnym, a w ich miejsce tworzenie – w zakresie merytorycznym tożsamym z tymi stanowiskami - inaczej nazwanych komórek organizacyjnych i innych stanowisk, będą stanowić próbę obejścia prawa. Powołując się na wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 666/08 skarżąca podniosła, że wykreślenie ze statutu stanowiska i zastąpienie go innym, nieprzewidzianym w przepisach, któremu przypisane miałby być te same obowiązki i uprawnienia jakie miała osoba zatrudniona na stanowisku naczelnej pielęgniarki w oczywisty sposób narusza obowiązujące przepisy i wykracza poza zakres spraw, które mogą być regulowane w statucie.
Skarżąca stwierdziła, że statut podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą nie może określać poszczególnych stanowisk wybieranych w trybie konkursowym w sposób inny niż jest to uregulowane w art. 49 ustawy o działalności leczniczej, gdyż nie może odmiennie regulować spraw unormowanych tej ustawie. Możliwe jest wprowadzenie stanowisk przewidzianych w statucie szpitala, ale tylko i wyłącznie obok tych, które wymagane są przez ustawę. W strukturze organizacyjnej publicznego zakładu opieki zdrowotnej nie można pominąć stanowisk obligatoryjnych, w tym stanowiska naczelnej pielęgniarki. Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej i przepisy wykonawcze przewidują określone elementy ustroju ZOZ, w tym w szczególności stanowisko naczelnej pielęgniarki i pielęgniarki oddziałowej, precyzując dodatkowo warunki jakie musi spełnić osoba na tym stanowisku. W tym zatem zakresie obowiązujące przepisy wyłączają samodzielność statutową powiatu.
Zawarty w ustawie katalog stanowisk jakie mogą być powołane w ZOZ nie jest zamknięty i w ramach samodzielności statutowej organ powiatu mógłby powołać także inne stanowiska wymienione w ustawie. Nie jest jednak dopuszczalne omijanie przepisów ustawy i kształtowanie struktury organizacyjnej szpitala, które doprowadziłoby do sprzeczności z przepisami ustawy. Wprowadzenie zamiast stanowiska "pielęgniarki naczelnej" innego stanowiska o tych samych funkcjach, stanowi obejście prawa.
Skarżąca zaznaczyła, że skoro art. 44a ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia powyższej uchwały miał konstrukcję analogiczną do aktualnie obowiązującego art. 49 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej to nadal aktualna jest teza Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wykreślenie ze statutu stanowiska naczelnej pielęgniarki i zastąpienie go innym, nieprzewidzianym w przepisach, któremu przypisane miałyby być te sanie obowiązki i uprawnienia, jakie miała osoba zatrudniona na stanowisku naczelnej pielęgniarki w oczywisty sposób narusza obowiązujące przepisy i wykracza poza zakres spraw, które mogą być uregulowane w statucie.
W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa [...] wniósł o jej oddalenie. Uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zaskarżoną uchwałą dokonano zmiany statutu Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. L.P. w K.. Zmiana polegała między innymi na ustaleniu nowego brzmienia § 8 ust. 6 pkt 1 statutu i w zakresie nowelizacji tegoż przepisu statutu w zaskarżonej uchwale zmieniono skład administracji Szpitala, tworząc w ramach składu administracji Szpitala stanowisko zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa. W ocenie organu całokształt przedstawionej w skardze argumentacji odnośnie naruszenia przepisów prawa zawiera w sobie wyraźnie widoczny błąd przesunięcia kategorialnego, gdyż zupełnie do innej materii prawnej niż znowelizowany § 8 ust. 6 pkt 1 statutu odnoszą się przytoczone w skardze przepisy ustawy o działalności leczniczej, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą oraz ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, które, jak błędnie wywodzi skarżąca, miałaby naruszyć zaskarżona uchwała. Faktycznie bowiem powołane w skardze przepisy prawa, jakie zdaniem skarżącej miała naruszyć uchwała, normują całkiem inną kategorię spraw aniżeli ta kategoria spraw, która podlegały regulacji kwestionowanego § 8 ust. 6 pkt 1 statutu. Obydwie kategorie owych spraw nie pozostają ze sobą w żadnym związku i każda z nich dysponuje własnym, odrębnym, niezależnym i niewpływającym na drugą kategorię spraw bytem prawnym. § 8 ust. 6 pkt 1 statutu zarówno w brzmieniu pierwotnym, jak i po zmianie dokonanej zaskarżoną uchwałą, normują kwestie składu administracji Szpitala, natomiast przywołane w skardze przepisy normują całkiem inne zagadnienia. Dokonana zmiana § 8 ust. 6 pkt 1 lit e statutu w żaden sposób nie neguje obowiązkowi przeprowadzania konkursu na stanowisko naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek oraz nie pozostaje z tymże obowiązkiem w jakiejkolwiek kolizji, w pełni obowiązek przeprowadzania konkursu na te stanowiska respektując i danemu obowiązki nie uchybiając. Nie narusza również zasady obligatoryjności zatrudnienia w szpitalu osoby dysponującej odpowiednimi kwalifikacjami na stanowisku naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek, ani też nie odnosi się w ogóle do sposobu przeprowadzania konkursu na stanowisko naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek. Ponadto zdaniem organu zmiana nie stwarza jakiejkolwiek przeszkody formalnej lub faktycznej dla uczestnictwa przedstawicieli samorządu zawodowego pielęgniarek w pracach komisji konkursowej na stanowisko naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek.
Zdaniem organu utworzenie w składzie administracji samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej stanowiska Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i wyłączenie ze składu administracji Naczelnej Pielęgniarki mieści się całkowicie w zakresie regulacji ustawowych art. 42 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej. Statut nie musi wymieniać wszystkich stanowisk pracowniczych jakie występują w danej jednostce, a przede wszystkim nie musi wymieniać stanowisk pracowniczych obligatoryjnie przewidzianych w przepisach prawa, jeśli przepisy nie wymagają zamieszczenia ich w statucie - do takich stanowisk zalicza się stanowisko pracownicze naczelnej pielęgniarki i przełożonej pielęgniarek. Przy czym statut nie może tworzyć stanowisk niedozwolonych w przepisach prawa lub utworzonych w celu obejścia przewidzianych prawem procedur obsadzania stanowisk.
W statutach podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami nie ma konieczności zamieszczania również innych stanowisk pracowniczych niż naczelna pielęgniarka lub przełożona pielęgniarek i wymienionych w art. 49 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej - na przykład pielęgniarki oddziałowej, gdyż niektóre ze wskazanych w art. 49 ust. 1 tej ustawy stanowisk pracowniczych ( w tym jak można zauważyć naczelna pielęgniarka lub przełożona pielęgniarek ) nie są organami danej jednostki czy jej komórkami organizacyjnymi, ale li tylko stanowiskami pracowniczymi poszczególnych osób w ramach struktury organizacyjnej jednostki. Przepisy prawa stwarzają alternatywę dla zatrudnienia w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą: albo naczelnej pielęgniarki albo przełożonej pielęgniarek ( art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej ) - co też przemawia za możliwością nie umieszczania takiego rodzaju stanowisk w statucie.
Jak stwierdził organ nie istnieją przeszkody formalnoprawne, żeby obok Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa w szpitalu została zatrudniona Naczelna Pielęgniarka albo przełożona pielęgniarek i stąd też nie można twierdzić, iż stanowisko zastępcy dyrektora ds. pielęgniarstwa zostało utworzone celem obejścia prawa. Nie można zatem także podnosić stwierdzenia, iż w pryzmacie obowiązujących przepisów prawa dyrektor szpitala pomimo utworzenia w statucie stanowiska Zastępcy ds. Pielęgniarstwa nie powinien lub nie miał możliwości zgodnie z właściwymi procedurami zatrudnić osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje na stanowisko naczelnej pielęgniarki albo przełożonej pielęgniarek, gdyż stanowisko zastępcy dyrektora do spraw pielęgniarstwa nie wyklucza funkcjonowania w jednostce stanowiska naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała nr [...]Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] września 2013 r. w sprawie zmiany statutu Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. L.P. w K. w zakresie § 2 ust. 1 tej uchwały. § 2 ust. 1 zaskarżonej uchwały zmieniono brzmienie § 8 ust. 6 pkt 1 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie nadania statutu Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. L.P. w K. w ten sposób, że w składzie dyrekcji szpitala w miejsce Naczelnej Pielęgniarki przewidziano stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarga niniejsza wniesiona została w trybie przepisów ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2013 r. poz. 596). W art. 90 ust. 1 tej ustawy przewidziano, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Wprawdzie zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, stanowi ona bowiem tzw. akt planowania wewnętrznego (szerzej por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1894/07 dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). to możliwość jej zaskarżenia do sądu administracyjnego wynika z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, który przewiduje odpowiednie zastosowanie art. 90 tej ustawy gdy organ samorządu województwa nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo, przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne, narusza prawa osób trzecich.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wymogi formalne do wniesienia skargi w trybie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa zostały spełnione, albowiem skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i wniesiona została z zachowaniem terminu do jej wniesienia.
Przed przejściem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, niezbędnym było również zbadanie, czy stronie skarżącej przysługuje interes prawny lub uprawnienie, które naruszone zostało zaskarżoną uchwałą. Z treści art. 90 ust. 1 ww. ustawy wynika, że ustawodawca prawo do wniesienia skargi w tym trybie przyznał tylko podmiotom, których interes prawny lub uprawnienie naruszone zostało zaskarżonym aktem. Prawo do wniesienia skargi w powyższym trybie wiązać musi się zatem z ustaleniem, że istnieje realny związek między zaskarżoną uchwałą a indywidualną sytuacją prawną skarżącego.
Sąd stwierdził, że interes prawny Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w K. do złożenia skargi w niniejszej sprawie wynika z konkretnych przepisów prawa materialnego. Przepis art. art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych przewiduje bowiem, że samorząd ten wykonuje swoje zadania w szczególności przez przewodniczenie i uczestnictwo jego przedstawicieli w komisjach konkursowych na kierownicze stanowiska pielęgniarskie lub położnicze oraz na inne stanowiska kierownicze w podmiotach leczniczych, o ile odrębne przepisy przewidują taki obowiązek.
Z kolei przepis art. 49 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej przewiduje, że w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą przeprowadza się konkurs na stanowisko:
1) kierownika;
2) zastępcy kierownika, w przypadku gdy kierownik nie jest lekarzem;
3) ordynatora;
4) naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek;
5) pielęgniarki oddziałowej.
Powyższe prowadzi do wniosku, iż skoro do ustawowych zadań samorządu pielęgniarek i położnych należy uczestnictwo jego przedstawicieli w komisjach konkursowych na kierownicze stanowiska pielęgniarskie lub położnicze, a stosownie do treści art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej przeprowadzenie konkursu na stanowisko naczelnej pielęgniarki jest obligatoryjne, to zmiana statusu szpitala poprzez zastąpienie w składzie dyrekcji stanowiska "Naczelnej Pielęgniarki" na stanowisko "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa", do obsadzenia którego nie jest wymagane przeprowadzenie konkursu stanowi o naruszenie interesu prawnego Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w K.. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 119/10 zmiana postanowień przepisu, który wprowadza obowiązek przeprowadzenia konkursów na określone stanowiska, w tym stanowiska naczelnej pielęgniarki, przełożonej pielęgniarek, pielęgniarki oddziałowej, poprzez likwidację określonych w nim stanowisk prowadzi do pozbawienia samorządu pielęgniarek ustawowych uprawnień związanych ze sprawowaniem pieczy nad wykonywaniem zawodu, wynikających z przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych. Statutowa zmiana stanowisk i wprowadzenie w miejsce stanowisk wymienionych zarówno w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej jak i w ustawie o samorządzie pielęgniarek i położnych – nowych stanowisk, w ustawach nie wymienionych może być uznane za obejście prawa prowadzące do naruszenia ustawowych uprawnień samorządu pielęgniarek. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 226/11 oraz w wyroku z dnia 27 lipca 2007 r. sygn. akt II OSK 1060/10 (dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć należy, że wprawdzie wskazane powyżej orzeczenia zapadły na gruncie przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, to jednak z uwagi na tożsamość regulacji dotyczącej przeprowadzania konkursów na stanowisko naczelnej pielęgniarki w tej ustawie, jak i w ustawie o działalności leczniczej, stanowisko NSA Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał za aktualne również w obowiązującym stanie prawnym. Tym samym nie ulega wątpliwości, iż strona stronie skarżącej przysługiwał interes prawny w przedmiotowej sprawie.
Przechodząc natomiast do merytorycznej oceny zarzutów przedstawionych w skardze, wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie prezentowane było stanowisko, iż zastąpienie w statucie stanowiska przewidzianego w ustawie, innym stanowiskiem o tych samych funkcjach dla którego nie jest wymagane przeprowadzenie procedury konkursowej stanowi obejście przepisów prawa (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 666/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyrokach z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 909/07 oraz z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 844/13 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka też sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. W ocenie Sądu zmiana dokonana § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały w istocie sprowadzała się do wprowadzenia stanowiska Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa, zamiast przewidzianego w ustawie o działalności leczniczej stanowiska Naczelnej Pielęgniarki. W konsekwencji zmiana ta prowadziła do naruszenia przepisu art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej, jak również przepisów wydanego na podstawie art. 50 ust. 5 tej ustawy, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz.U. z 2011 r. Nr 151 poz. 896). Rozporządzenie to określa m.in. kwalifikacje jakie spełniać musi osoba ubiegająca się o objęcie stanowiska naczelnej pielęgniarki. W sytuacji gdy art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej przewiduje konieczność przeprowadzenia konkursu na stanowisko Naczelnej Pielęgniarki, a sama procedura takiego konkursu uregulowana została w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą, to w ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę zastąpienie stanowiska Naczelnej Pielęgniarki, innym równorzędnym stanowiskiem prowadzi do obejścia przepisów ustawy oraz wskazanych powyżej rozporządzeń Ministra Zdrowia. Skoro bowiem przepisy wyższego rzędu wprowadzają w strukturze organizacyjnej podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą stanowisko naczelnej pielęgniarki, określając jednocześnie, iż stanowisko to obsadzane musi być w drodze konkursu, a zarazem określając niezbędne kwalifikacje zawodowe jakie spełniać musi osoba zajmująca to stanowisko, to za niedopuszczalne uznać należy, tworzenie w akcie niższego rzędu jakim jest statut szpitala, równorzędnego stanowiska, które nie będzie podlegać wskazanym wyżej regulacją. Słusznie wskazała strona skarżąca, że wykreślenie ze statutu przewidzianego w ustawie stanowiska i zastąpienie go innym nieprzewidzianym w ustawie, któremu przypisane miałby być te same obowiązki, jakie miała osoba na stanowisku naczelnej pielęgniarki wykracza poza zakres spraw , które mogą być regulowane w statucie.
Wyjaśnienia wymaga, że zaprezentowane powyżej stanowisko nie narusza swobody statutowej podmiotu leczniczego wynikającej z art. 42 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej. Przepis ten przewiduje, że ustrój podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą, a także inne sprawy dotyczące jego funkcjonowania nieuregulowane w ustawie określa statut. Z kolei jak wynika z art. 42 ust. 1 pkt pkt 4 tej ustawy w statucie określa się organy i strukturę organizacyjną podmiotu. Niemniej jednak swoboda statusowa w tym zakresie nie może naruszać przepisów aktów wyższego rzędu oraz nie może odmiennie regulować spraw, które uregulowane zostały już w ustawie. Statut dotyczyć może więc tylko tych spraw, których nie regulują akty prawne wyższego rzędu. Organ mógł więc w statucie wprowadzić stanowiska nieprzewidziane w ustawie, jednakże nie był już uprawnionym do zastąpienia stanowiska przewidzianego przez ustawodawcę.
Tym samym zasadnym okazał się zarzut naruszenia w zaskarżonej uchwale przepisu art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej oraz przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą.
Bez znaczenia dla oceny powyższej regulacji statutowej pozostaje zaprezentowane w odpowiedzi na skargę stanowisko, jakoby utworzenie stanowiska Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa wcale nie uniemożliwiało zatrudnienie osoby na stanowisku Naczelnej Pielęgniarki. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazano bowiem wprost, że zmianie uległo stanowisko Naczelnej Pielęgniarki na stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa, a zmiana ta wpłynie na postrzeganie struktury wewnętrznej szpitala jako bardziej nowoczesnej i korespondującej ze strukturą szpitali konkurencyjnych dla Szpitala Zespolonego im. L.P. w K..
Z uwagi na fakt, iż od podjęcia zaskarżonej uchwały upłynął okres wskazanych w art. 83 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, mimo stwierdzonego powyżej naruszenia przepisów prawa, niemożliwym było stwierdzenie nieważności wadliwego zapisu uchwały. Tym samym Sąd stwierdził, iż § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały wydany został z naruszeniem prawa. Marginalnie Sąd wskazuje, że zaskarżona uchwała zawiera w ramach redagowanego tekstu oznaczenie " § 1 ust. 2", jednakże jak wynika wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku, stwierdzone przez Sąd uchybienia dotyczą regulacji dotyczącej składu dyrekcji szpitala.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło