IV SA/Po 662/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-08-23
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja ta jest wyjątkiem od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony i powinna być stosowana w przypadkach obiektywnej niemożliwości zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.Stan faktyczny
W.W., obywatel Białorusi, odbywający karę pozbawienia wolności, bezrobotny i bez dochodów, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu dotyczącą zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący podtrzymał swoje oświadczenia o braku środków finansowych i majątku, a także wyjaśnił, że nie posiada pozwolenia na pracę.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] maja 2011r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania dłużnika alimentacyjnego do zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu
W.W. w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie zobowiązania dłużnika alimentacyjnego do zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Z informacji zawartych we wniosku wynika, iż wnioskodawca nie ma żadnego dochodu i majątku, od marca 2009r. odbywa karę pozbawienia wolności (od marca 2011 w dozorze elektronicznym). Skarżący jest bezrobotny i znajduje się na utrzymaniu przyjaciela.
Powyższe informacje skarżący podtrzymał w piśmie przesłanym na wezwanie Sądu. Dodatkowo skarżący wyjaśnił ,że nie ma żadnych pojazdów mechanicznych i nie może podjąć żadnej pracy, gdyż jest obywatelem Białorusi i nie ma pozwolenia na pracę.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu faktu braku stałego dochodu, stwierdzić należy że W.W. zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło