IV SA/Po 664/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2018r na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2018r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na nadbudowę postanawia odmówić przyznania prawa pomocy D. S. złożył skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2018r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na nadbudowę. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z bratem, a źródłem ich utrzymania jest dochód wnioskodawcy z umowy zlecenia (ok. [...] zł.) oraz z sezonowej działalności gospodarczej (ok. [...] zł.) Opisując swą sytuację majątkową wnioskodawca poinformował, że posiada udział w domu o pow. [...] m2 oraz oszczędności w kwocie [...]zł. We wniosku skarżący wyjaśnił, iż ponosi opłaty i koszty związane z utrzymaniem domu w tym opłaty za media, prąd, gaz, wodę itp. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 - dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy jednak podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Nadto wskazać należy, że przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest bowiem często mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż już tylko fakt posiadania oszczędności w deklarowanej kwocie ok. [...] zł. wyklucza przyznanie wnioskowanego prawa pomocy Posiadanie takich oszczędności pozwala bowiem sądzić, że przynajmniej część oszczędności, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, skarżący może przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych i opłacenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Powyższe jest tym bardziej uzasadnione, że skarżący zadeklarował uzyskiwanie dochodu z umowy zlecenia i działalności gospodarczej. Wobec powyższego uznając, iż wnioskodawca nie wykazał, aby w sprawie występowały przesłanki uzasadniające przyznanie mu wnioskowanego prawa pomocy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a orzeczono jak w postanowieniu.