IV SA/Po 665/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-03-09
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Donata Starosta, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnienie otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku, wzdłuż której miała przebiegać nowa granica działki, stanowi istotną okoliczność faktyczną, która uzasadnia wznowienie postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości, jeśli organ wydający decyzję podziałową był błędnie zapewniony o braku takich otworów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że istnienie otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku, wzdłuż której miała przebiegać nowa granica działki, stanowi istotną okoliczność faktyczną, która istniała w dniu wydania decyzji podziałowej i nie była znana organowi wydającemu tę decyzję. Organ ten wydał decyzję podziałową pod warunkiem braku takich otworów, opierając się na błędnym oświadczeniu wnioskodawcy. Niespełnienie tego warunku, który miał wpływ na treść decyzji podziałowej, uzasadnia wznowienie postępowania i uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w sprawie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, twierdząc, że w dniu jej wydania istniały otwory okienne w ścianie szczytowej budynku, wzdłuż której miała przebiegać nowa granica, co było sprzeczne z oświadczeniem wnioskodawcy i warunkiem zawartym w postanowieniu opiniującym. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji podziałowej, uznając, że istnienie otworów okiennych nie miało istotnego znaczenia. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO do WSA.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, zasądzając od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 marca 2017 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej I. W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z [...] grudnia 2015 r. I. W. (zwana też dalej: "Wnioskodawczynią" lub "Skarżącą"), na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 146 § 1 i art. 151 § 2 k.p.a., wniosła o wznowienie postępowania z urzędu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza [...] z [...] grudnia 2010 r., znak: [...], zatwierdzającą podział nieruchomości (zwaną też dalej "decyzją podziałową") oraz o stwierdzenie wydania tej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. – upływ 5 lat).
Uzasadniając swe żądanie Wnioskodawczyni powołała się na ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku WSA w Poznaniu z 26 listopada 2015 r. o sygn. akt IV SA/Po 469/15 (art. 153 p.p.s.a.). Ponadto wyjaśniła, że w sprawie zakończonej ww. decyzją podziałową wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania tej decyzji, nieznane organowi, który ją wydał – tj. Burmistrzowi [...] (zwanemu też dalej "organem I instancji" lub "Burmistrzem") – a które sprowadzają się do tego, że w dniu [...] grudnia 2010 r. Burmistrz pozostawał w błędnym przekonaniu, iż ziściły się warunki podziału określone w postanowieniu opiniującym z [...] października 2010 r., w szczególności zaś, że w ścianie szczytowej budynku, wzdłuż którego będzie przebiegała nowa granica, brak jest otworów okiennych i drzwiowych, gdy tymczasem otwory takie, wbrew oświadczeniu S. Z., istniały jeszcze w dniu [...] maja 2014 r., na dowód czego Wnioskodawczyni załączyła sporządzony tego właśnie dnia protokół PINB w [...] z kontroli nr [...]
Postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. Burmistrz odmówił wnioskowanego wznowienia postępowania. Na skutek zażalenia I. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "SKO" lub "organ II instancji") postanowieniem z [...] marca 2016 r. uchyliło ww. postanowienie Burmistrza i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. Burmistrz wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu nr [...] [...] z [...] grudnia 2010 r. "zatwierdzającą podział nieruchomości położonej w [...], składającej się z działki nr [...] o pow. 0[...] ha", wyjaśniając zarazem w uzasadnieniu, że uwzględniwszy ocenę SKO, wznowił ww. postępowanie z urzędu.
Decyzją z [...] maja 2016 r. znak: [...] Burmistrz [...] – wskazując w podstawie prawnej na art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; w skrócie: "k.p.a.") – odmówił uchylenia ostatecznej decyzji podziałowej.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w jego ocenie w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przyczyny z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skutkujące uchyleniem ostatecznej decyzji. Wyjaśnił, że nie ma zakazu lokalizowania ścian budynków z otworami w ostrej granicy działki, a ewentualne istnienie spornego otworu okiennego w ścianie, po której przebiegać miała równocześnie granica działki, pozostawać musiało bez wpływu na dopuszczalność dokonanego podziału.
W odwołaniu od opisanej decyzji Burmistrza, I. W. zażądała uchylenia tej decyzji w całości, podnosząc, iż jej uzasadnienie nie koresponduje z sentencją. Wyjaśniła, że w komparycji swej decyzji organ I instancji przywołał przepis art. 151 § 2 k.p.a., zaś w jej uzasadnieniu – art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., co stanowi oczywistą sprzeczność. Ponadto w podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ przywołał przepis art. 146 § 1 k.p.a., a w uzasadnieniu nie odniósł się do niego. Zdaniem Skarżącej, skoro Burmistrz zaskarżoną decyzję wydał na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., to winien obligatoryjnie stwierdzić, że decyzja podziałowa została wydana z naruszeniem prawa i wskazać okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Skarżąca podkreśliła również, że skoro warunek podziału z postanowienia opiniującego nie został spełniony, to oczywistym jest, że decyzja podziałowa została wydana z naruszeniem prawa.
Postanowieniem z [...] maja 2016 r. Burmistrz sprostował z urzędu omyłkę pisarską w podstawie prawnej ww. decyzji z [...] maja 2016 r., wskazując, iż poprawną podstawą winien być: "art. 151 § 1 pkt 1, w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 i 5" k.p.a.
SKO, po rozpatrzeniu odwołania I. W., decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z [...] maja 2016 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji podziałowej.
W uzasadnieniu SKO stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo przyjął, iż wskazane we wniosku o wznowienie okoliczności faktyczne nie były istotne w sprawie i nie miały wpływu na prawidłowość decyzji podziałowej. Przede wszystkim nie ma zakazu sytuowania budynków z utworami okiennymi w granicy działki. Sytuacja taka nie narusza prawa, szczególnie gdy działki są własnością tej samej osoby (tu: ówczesnego właściciela, S. Z.). Organ II instancji przyznał, że w postanowieniu z [...] października 2010 r. opiniującym zaproponowany podział nieruchomości (działki nr [...]), Burmistrz zawarł zapis, z którego wynika, iż "podziału dokonuje się pod warunkiem, że w ścianie szczytowej budynku, wzdłuż którego będzie przebiegała nowa granica, brak jest otworów okiennych i drzwiowych, a spadki połaci dachowych nie są skierowane na nowo tworzoną granicę". Jednakże spełnienie tego warunku – zdaniem SKO – może być zrealizowane w każdym czasie, i to już po wydaniu decyzji podziałowej. Biorąc powyższe pod uwagę organ II instancji stwierdził, że pomimo iż Burmistrz w chwili wydania decyzji podziałowej nie miał wiedzy co do istnienia otworów okiennych w istniejącym budynku, usytuowanym po podziale w granicy działki, to nie są to okoliczności istotne, mające wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie przedmiotowego podziału. Odnosząc się zaś do zarzutu błędnej podstawy prawnej, SKO stwierdziło, że istotnie Burmistrz w decyzji z [...] maja 2016 r. wskazał błędnie podstawę prawną, tj. art. 152 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a., jednak z samej sentencji decyzji, jak również z uzasadnienia jednoznacznie wynika, iż chodziło o art. 151 § 1 k.p.a. A zatem, zdaniem SKO, organ I instancji mógł postanowieniem z [...] maja 2016 r. sprostować ww. decyzję w tym zakresie.
W skardze na opisaną decyzję SKO, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, I. W., reprezentowana przez r.pr. G. W., wniosła o: (1) uwzględnienie skargi w całości przez SKO w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.; (2) uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Krotoszyna z 18 maja 2016 r. – w przypadku nieuwzględnienia skargi przez SKO w trybie autokontroli oraz (3) zasądzenie od SKO na rzecz Skarżącej [zwrotu] kosztów postępowania w kwocie 697 zł.
W uzasadnieniu Skarżąca powtórzyła zarzuty odwołania oraz podkreśliła, że w sprawie kluczowym zagadnieniem jest to, czy brak wiedzy Burmistrza w chwili wydania decyzji podziałowej co do istnienia otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku gospodarczego jest przesłanką z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Udzielając na to pytanie twierdzącej odpowiedzi Skarżąca wyjaśniła, że skoro Burmistrz sam wskazał taki warunek w postanowieniu z [...] października 2010 r., to musiał on być istotny w przedmiotowej sprawie. Poza tym podniosła, że organy zignorowały treść wyroku WSA o sygn. IV SA/Po 469/15.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej, nie zgadzając się w szczególności z zarzutem, jakoby organy obu instancji zignorowały wytyczne zawarte w wyroku WSA w Poznaniu z 26 listopada 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO oraz, na mocy art. 135 p.p.s.a., poprzedzającej ja decyzji Burmistrza, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie argumenty w niej podniesione okazały się zasadne.
Przede wszystkim – wbrew sugestiom skargi – w rozpoznawanej sprawie nie znajdował zastosowania przepis art. 153 p.p.s.a., który stanowi (zgodnie z brzmieniem obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.), że: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie." Przewidziane w cytowanym przepisie związanie prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego dotyczy wszystkich późniejszych rozstrzygnięć organów administracji oraz sądów administracyjnych podejmowanych w tej samej, co ów wyrok, sprawie (w znaczeniu materialnym). Tymczasem przywołany w uzasadnieniu skargi wyrok WSA w Poznaniu z 26 listopada 2015 r. o sygn. akt IV SA/Po 469/15 zapadł w innej, niż kontrolowane tu decyzje SKO i Burmistrza, "sprawie" w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. – mianowicie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, której na gruncie tego przepisu nie można utożsamiać z niniejszą sprawą wznowienia postępowania zakończonego decyzja podziałową. Dlatego ani organy administracji przy wydawaniu kontrolowanych tu decyzji, ani Sąd w niniejszym składzie rozpoznający skargę na te decyzje, nie byli formalnie związani wskazaniami i oceną prawną zawartymi w ww. wyroku. W konsekwencji podniesiony w skardze zarzut "zignorowania" przez organy wskazań zawartych w tym wyroku nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Przechodząc do przedstawienia motywów, z powodu których doszło jednak do uwzględnienia skargi, wypada zauważyć, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w jednym z tzw. trybów nadzwyczajnych – wznowienia postępowania. W związku z tym należy podkreślić, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę statuuje przepis art. 16 § 1 k.p.a., zgodnie z którym: "Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych." Ostateczność decyzji oznacza, że jest ona wiążąca dla wszystkich organów administracji publicznej tak długo, jak długo nie zostanie ona z obrotu prawnego wyeliminowana w sposób prawem przewidziany. W konsekwencji każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Zasada trwałości ostatecznych decyzji ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji stosunków prawnych. Ustawodawca dopuszcza możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których będzie można wyeliminować rozstrzygnięcia wadliwe (por. wyrok WSA z 21.07.2011 r., III SA/Kr 74/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"). Celowi temu służą tzw. nadzwyczajne środki, które pozwalają wzruszyć decyzję ostateczną, a które zostały enumeratywnie wymienione w k.p.a.
Jednym z nich jest uchylenie w całości lub w części decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania (art. 145–art. 152 k.p.a.). Wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte kwalifikowanymi wadami, wymienionymi w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. Zadaniem organów w postępowaniu wznowieniowym jest więc ustalenie, czy postępowanie zakończone decyzją ostateczną było dotknięte jedną z wad wymienionych w tych przepisach. Stwierdzenie istnienia takiej wady obliguje organ do uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Jeżeli natomiast organ stwierdzi brak podstaw do uchylenia decyzji, odmawia jej uchylenia, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
W niniejszej sprawie organ I instancji, po przeprowadzeniu tzw. fazy wstępnej – w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia, tj. bada się czysto formalne przesłanki (por. wyrok NSA z 12.02.2013 r., II OSK 1901/11, CBOSA) – postanowieniem z 06 kwietnia 2016 r. wznowił postępowanie z urzędu, co otworzyło mu drogę do zbadania, czy faktycznie doszło do wydania decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą prawną, w tym przypadku: wadą określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który je wydał. Niezbędne jest zatem kumulatywne ziszczenie się następujących przesłanek:
- istotne dla rozstrzygnięcia nowe okoliczności lub nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej;
- te okoliczności lub dowody musiały istnieć już wcześniej, tj. w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla organu są one "nowymi" tylko dlatego, że nie były jemu wcześniej znane.
W niniejszej sprawie przedmiot sporu ogniskował się wokół kwestii, czy fakt istnienia w chwili wydawania decyzji podziałowej otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku gospodarczego, wzdłuż której wyznaczona została linia podziału, można uznać za taką właśnie – w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – "istotną" dla sprawy podziału nową okoliczność faktyczną, która istniała w dniu wydania decyzji podziałowej, a która była nieznana Burmistrzowi jako organowi wydającemu tę decyzję.
W związku z tym należy wyjaśnić, że przez "okoliczność faktyczną" należy rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej wykładni prawa (por. M. Pułło, Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, "Państwo i Prawo" 2004, z. 8, s. 52). Z zakresu tego wyklucza się zatem okoliczność prawną, gdyż treść przepisów prawa powinna być znana organowi (por. A. Ziółkowska, Skutki wyjawienia nowych okoliczności i nowych dowodów w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, "Administracja - Teoria, Dydaktyka, Praktyka" 2010, nr 2, s. 81). Przez okoliczności "nowe" należy zaś rozumieć "nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę", przy czym – jak wskazuje większość składów orzekających – nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy może z innych powodów (por.: wyrok NSA z 9.12.2010 r., I OSK 1256/10; wyrok WSA z 18.12.2013 r., IV SA/Po 838/13 – CBOSA). Warunkiem wznowienia postępowania jest jedynie to, aby nowa okoliczność miała istotne znaczenie dla sprawy i istniała w dniu wydania decyzji oraz nie była znana organowi, który wydal decyzję (por. wyrok NSA z 19.07.2012 r., II OSK 768/11, CBOSA).
W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie za taką nową okoliczność faktyczną nieznaną organowi wydającemu decyzję należało uznać fakt, iż w chwili wydawania decyzji podziałowej w ścianie szczytowej budynku gospodarczego były otwory okienne. Burmistrz [...] wydając tę decyzję kierował się bowiem załączonym do wniosku o podział pisemnym oświadczeniem wnioskodawcy, S. Z. – datowanym na [...] października 2010 r. – zgodnie z którym w ścianie tej "nie ma otworów okiennych i drzwiowych".
Kolejną kwestią, wymagająca zbadania, było to, czy ww. okoliczność faktyczna istniała w dniu wydania decyzji podziałowej oraz czy można było ją uznać za istotną dla sprawy podziału.
Niewątpliwie w chwili wydawania decyzji podziałowej, tj. w dniu [...] grudnia 2010 r. – wbrew oświadczeniu złożonemu ówcześnie przez wnioskodawcę – w ścianie szczytowej budynku gospodarczego istniały otwory okienne. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO jasno wynika, iż kwestia ta nie była przedmiotem sporu pomiędzy stronami. Ponadto fakt istnienia owych otworów w ścianie szczytowej, i to nawet jeszcze kilka lat po tej dacie, potwierdza protokół z kontroli przeprowadzonej przez PINB w [...] dnia [...] maja 2014 r. (nr [...]), którego kopia znajduje się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. akt IV SA/Po 666/16 (znanych Sądowi z urzędu).
Natomiast Sąd nie podzielił argumentacji organów, jakoby okoliczność ta nie miała istotnego znaczenia dla sprawy zakończonej decyzją podziałową.
Jak przyjmuje się zgodnie w literaturze i orzecznictwie, przez okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (zob. wyrok NSA z 25.06.1985 r., SA/Wr 351/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 36; podobnie wyrok NSA z 06.01.1998 r., IV SA 1302/97, CBOSA). Należy więc przyjąć, iż przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. będzie zachodziła wówczas, gdy ujawnione nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi wydającemu decyzje są istotne dla sprawy w tym sensie, że dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na treść decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok NSA z 07.02.2007 r., I OSK 429/06, CBOSA).
W ocenie Sądu, należy zgodzić się z twierdzeniem Skarżącej, iż tak rozumianą okolicznością "istotną" dla przedmiotowej sprawy podziałowej była okoliczność ujęta w postanowieniu Burmistrza z [...] października 2010 r. nr [...] pozytywnie opiniującym wstępny projekt podziału, jako "warunek" dokonywanego podziału. Chodzi mianowicie o zawarte w tym postanowieniu zastrzeżenie: "Uwaga – podziału dokonuje się pod warunkiem, że w ścianie szczytowej budynku, wzdłuż którego będzie przebiegała nowa granica brak jest otworów okiennych i drzwiowych, a spadki połaci dachowych nie są skierowane na nowo tworzoną granicę." Podstawę prawną analizowanego postanowienia stanowił art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) – w brzmieniu: "Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1 [tj. niesprzeczności podziału z przepisami odrębnymi, albo jego zgodności z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – uw. Sądu]" – zaś celem tego postanowienia była ocena zgodności projektowanego podziału z decyzją Burmistrza [...] o warunkach zabudowy z [...] września 2010 r. nr [...].
Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest władny badać prawidłowości ww. postanowienia opiniującego (w tym dopuszczalności pozytywnego zaopiniowania proponowanego przez stronę podziału nieruchomości, pod określonym warunkiem), gdyż kwestia ta wykracza poza granice kontrolowanej sprawy administracyjnej (wznowieniowej) w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Dlatego Sąd musiał poprzestać na stwierdzeniu, że ww. postanowienie nie zostało dotychczas wyeliminowane z obrotu prawnego oraz że jest ono – jak każde tego rodzaju postanowienie wydane na podstawie art. 93 ust. 4 u.g.n. – wiążące przy wydawaniu decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości (por. wyrok NSA z 19.09.2012 r., I OSK 1282/11, CBOSA; por. też wyroki WSA: z 27.10.2015 r., II SA/Kr 1099/15; z 07.11.2013 r., II SA/Ol 799/13; z 27.04.2011 r., II SA/Wr 78/11 – CBOSA).
W świetle dotychczasowych uwag, skoro Burmistrz w postanowieniu opiniującym z 11 października 2010 r. zaznaczył, że podziału dokonuje się pod warunkiem, iż w ścianie szczytowej budynku, wzdłuż którego będzie przebiegała nowa granica, brak jest otworów okiennych i drzwiowych, a ponadto wnioskodawca przedkładał na tę okoliczność stosowne oświadczenie w tym przedmiocie, to należy przyjąć, że była to okoliczność faktyczna istotna w chwili wydawania decyzji podziałowej. Gdyby było inaczej, to Burmistrz w postanowieniu opiniującym najpewniej w ogóle nie umieszczałby powyższej uwagi, a wnioskodawca nie przedkładałby stosownego oświadczenia do akt sprawy. Należy więc przyjąć, że okoliczność ta mogła mieć wpływ na treść decyzji podziałowej. Nie sposób bowiem przyjąć – jak uczyniono to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – że spełnienie ww. warunku mogło być zrealizowane w każdym czasie, także po wydaniu decyzji podziałowej. Przeczy temu już samo brzmienie analizowanego zastrzeżenia ("...podziału dokonuje się pod warunkiem...").
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając koszt wpisu (200 zł), wynagrodzenie należne pełnomocnikowi Skarżącej (480 zł), ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804), oraz opłatę skarbową od złożonego pełnomocnictwa (17 zł).
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe uwagi, wskazania i oceny prawne Sądu, i raz jeszcze rozważy czy do wydania decyzji podziałowej nie doszło z naruszeniem prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło