IV SA/Po 666/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz- Frymus (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..]r. nr [..] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [..]r. nr [..] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Kancelarii Adwokackiej [..] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej /-/I. Kucznerowicz /-/E. Makosz-Frymus /-/E. Kręcichwost-Durchowska MZ Decyzją z dnia [..]r. nr [..]wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2003 r., nr 58, poz. 515) Prezydent Miasta P. cofnął R.J. uprawnienia kategorii C oraz CE do kierowania pojazdami silnikowymi oraz nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z orzeczeniem lekarskim z dnia [..] r. nr [..]wydanym przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami, skarżący został uznany za niezdolnego do kierowania pojazdami wymienionych kategorii. Wskazano, że zgodnie z przepisem art. 140 ust. 2 powołanej ustawy przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami nastąpi po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, a w przypadku, gdy okres cofnięcia przekroczy 1 rok, przywrócenie uprawnień uzależnione będzie od poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W odwołaniu od decyzji skarżący podniósł, że był badany w dniu [..] grudnia 2001 r. przez lekarza pod kątem zdolności do prowadzenia taksówki osobowej a taksówkarzem jest od 1974 r. Wyjaśnił, że nie był wtedy badany pod kątem innych kategorii do kierowania pojazdami silnikowymi, ponieważ nie było to potrzebne. Podkreślił, że w 1996 r. kiedy jechał prywatnie i w towarzystwie żony, miał kolizję pod W., to został przez tamtejszą Policję skierowany na badania, ale skierowanie to nie było obłożone rygorem zatrzymania prawa jazdy. Wskazał, że od tamtego czasu minęło kilka lat w trakcie których prowadził pojazdy i nie stanowił zagrożenia dla ruchu, pomimo braku badań. Podkreślił, że po kolizji został bez środków do życia, opłacenie tych badań przekroczyło jego możliwości, a prośba do Wydziału Komunikacji o bezpłatne badania pozostała bez odpowiedzi. Decyzją z dnia [..]r. nr [..]Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856), art. 127 §2, art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 122 ust. 1 pkt 3 oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, że chociaż nie jest trafne uzasadnienie decyzji organu I instancji, w ocenie SKO istnieją przesłanki do cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów w zakresie kat. C i C+E, wynikające z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazano, że po uczestniczeniu w kolizji drogowej, skarżący został skierowany na kontrolne badania lekarskie, w zakresie kategorii A,B,C,E w przychodni wykonującej badania lekarskie kierowców. Podkreślono, że chociaż skarżący takie badania przeprowadził w dniu [..]grudnia 2001 r. to uczynił to jedynie w zakresie kategorii A i B, nie poddał się natomiast w zakresie kategorii C i C+E. Stwierdzono, że zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 wskazanej ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, a nie poddanie się takiemu badaniu skutkuje wydaniem decyzji o cofnięciu prawa jazdy określonej kategorii, co określa art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b wymienionej ustawy. Podkreślono, że bezpodstawny jest zarzut skarżącego o nieotrzymaniu odpowiedzi na swoje pismo, ponieważ w aktach sprawy znajduje się pismo Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta P. z dnia [..]czerwca 1997 r. oraz zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez D. J.. Zaznaczono, że dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność również w okresie, kiedy z tych uprawnień korzystają. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący uznał cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi za bezpodstawne oraz dokonane z naruszeniem prawa do rzeczy nabytej i naruszeniem posiadania. Podkreślił, że do skierowania na badania przez Policję w W. nie zastosował się, ponieważ nie miało ono nadanego rygoru zatrzymania prawa jazdy. Stwierdził, że gdyby nie wymiana praw jazdy na nowe blankiety to do końca życia by się posługiwał wszystkimi kategoriami prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja, a także decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Jednocześnie, w myśl art. 135 wymienionej ustawy, sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Sąd kontroluje legalność nie tylko zaskarżonej decyzji organu II instancji, ale także m.in. poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji. Zawarte w skardze argumenty w części nie zasługują na uwzględnienie. Całkowicie chybione są zarzuty naruszenia posiadania oraz naruszenia prawa do rzeczy nabytej. Art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym w jego ówczesnym brzmieniu wymienia warunki, jakie trzeba spełnić, aby otrzymać prawo jazdy. Zgodnie zaś z art. 97 ust. 1 wymienionej ustawy dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje właściwy ze względu na miejsce zamieszkania starosta. Również starosta władny jest – w przypadku wystąpienia ściśle określonych warunków - wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym (art. 140 ust. 1 wspomnianej ustawy). Wynika z tego jednoznacznie, że uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym nie są stwierdzane raz na zawsze. Chybiony jest również zarzut skarżącego o braku opatrzenia skierowania z [..]lutego 1997 r. rygorem zatrzymania prawa jazdy jak również argument skarżącego, że skoro nie był przymuszony do wykonania badań to ich nie wykonał. W znajdującym się na blankiecie pouczeniu są opisane skutki niestawiennictwa na badanie w wyznaczonym terminie. Ignorując skierowanie na badanie sprawności fizycznej i psychicznej skarżący miał zatem świadomość realnych konsekwencji swojego działania. W ocenie Sądu organy obu instancji w trakcie postępowania naruszyły art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazujący prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Znajdujące się w aktach skierowanie skarżącego na badania sprawności fizycznej i psychicznej zostało wystawione dnia [..]lutego 1997 r., natomiast decyzja Prezydenta Miasta P., cofająca skarżącemu prawo jazdy kategorii C oraz C+E została wydana przeszło 8 lat później, przy czym została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 108 §1 kpa decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Katalog przesłanek uzasadniających nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zamknięty, a zatem jedynie wzgląd na dobra i wartości określone w art. 108 §1 zobowiązuje organ administracji publicznej do nadania decyzji takiego rygoru. Podkreślić należy, że zarówno organ I instancji jak i organ II instancji w swoich uzasadnieniach nie powołały żadnej z wymienionych przesłanek. Zawarta w końcówce uzasadnienia organu II instancji jednozdaniowa uwaga o czuwaniu nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami posiadały wymaganą sprawność także w okresie późniejszym nie jest, w opinii Sądu wystarczająca. W sprzeczności z zasadami postępowania administracyjnego jest również błędne przytoczenie przez organ I instancji podstawy prawnej decyzji. Organ odwoławczy nie zasygnalizował tego błędu wprost, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję ograniczając się do krótkiego stwierdzenia o braku trafności uzasadnienia decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu organ II instancji naruszył w ten sposób przepisy postępowania administracyjnego niewystarczająco wyjaśniając sprawę stronie. Art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym w jego ówczesnym brzmieniu stanowił, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Tymczasem jak zauważył w swojej skardze skarżący, orzeczeniem lekarskim z dnia [..]r. stwierdzono u niego jedynie brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, w stosunku do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, A1, B, B1, T, B+E, a prowadzący badanie lekarz w ogóle nie badał zdrowia skarżącego pod innym kątem. Samo badanie lekarskie miało ścisły związek z profesją skarżącego, który jest kierowcą taksówki osobowej, co wynika zresztą z adnotacji na orzeczeniu lekarskim. Z treści wniosku o wydanie prawa jazdy należy wnioskować, że wymiana miała nastąpić w związku z treścią art. 150 ustawy prawo o ruchu drogowym. Niemniej z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych jasno to nie wynika. Jeżeli faktycznie wymiana nastąpiła z zastosowaniem art.150 wymienionej ustawy, to takie postępowanie jest wyłącznie czynnością materialno-techniczną (por. wyrok WSA w Poznaniu z 04 października 2005 r., sygn. II SA/Po 1609/03, ONSAiWSA 2006/3/83). Jeżeli natomiast podstawą wymiany dokumentu prawa jazdy był artykuł inny niż 150 ustawy prawo o ruchu drogowym jak to wskazał organ II instancji, to wątpliwości Sądu budzi fakt, że orzeczenie lekarskie nr [..]zostało wydane [..]r. a zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane po upływie 3 lat bez wyjaśnienia, czy nie nastąpiły jakieś zmiany w stanie zdrowia skarżącego. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 200 w związku z art. 205 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Makosz-Frymus /-/ E. Kręcichwost-Durchowska MZ