IV SA/Po 669/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego M.S. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] znak [...] Prezydent Miasta P. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie garażu (legalizacja), przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i [...] położonych w P. przy ulicy [...]. Odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wniósł M. S. (zwany dalej również jako "Skarżący"). Wyjaśnił, że od [...] stycznia 2016 r. do [...] lutego 2016 r. przebywał za granicą, a przesyłkę doręczono jego ojcu na adres ul. [...], P., pod którym to adresem Skarżący nie zamieszkuje. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 123, art. 124, art. 125 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz.23; zwanej dalej jako "k.p.a.") stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że Skarżący został prawidłowo pouczony o terminie do wniesienia odwołania. Decyzja organu I instancji została doręczona Skarżącemu w dniu [...] stycznia 2016 r., zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] stycznia 2016 r. Natomiast odwołanie zostało nadane w dniu [...] lutego 2016 r. Kolegium zaznaczyło, że wprawdzie Skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednak postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Kolegium odmówiło przywrócenia tego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. zarzucił postanowieniu Kolegium: - naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz niepodjęcie czynności niezbędnych do jego wyjaśnienia, mimo iż organ był do tego obowiązany; - naruszenie art. 58 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że nie zostały spełnione (uprawdopodobnione) przesłanki przywrócenia terminu do złożenia odwołania; - naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez brak zgromadzenia i wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka - T. S., którego zeznania mogły mieć i mają kluczowe znaczenie dla oceny spełnienia przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu Skarżący przyznał, że decyzja organu I instancji została odebrana przez jego ojca - T. S. w dniu [...] stycznia 2016 r. Skarżący zakwestionował stanowisko Kolegium, jakoby jego ojciec mógł zostać uznany za "domownika", który był uprawniony, w myśl dyspozycji art. 43 k.p.a. do odbioru przesyłki, mimo iż nie mieszka i nie prowadzi wspólnie ze Skarżącym gospodarstwa domowego. Skarżący zaznaczył, że niedochowanie terminu do wniesienia odwołania było skutkiem niepoinformowania go przez faktycznego odbiorcę kierowanej do niego przesyłki - tj. przez jego T. S. o nadejściu przedmiotowej korespondencji. Fakt, iż T. S. będąc w pełni sprawną fizycznie i umysłowo, choć osobą już w podeszłym wieku ([...] lata), zapomniał zawiadomić telefonicznie Skarżącego o odebraniu przedmiotowej przesyłki i jej treści, nie powinno rodzić żadnych negatywnych konsekwencji dla Skarżącego, skutkujących brakiem możliwości skutecznej ochrony jego praw, poprzez niemożność wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z dyspozycji cytowanego przepisu wynika, że wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ, do którego wpływa odwołanie, jest zobowiązany w pierwszej kolejności zbadać jego dopuszczalność oraz stwierdzić, czy nie nastąpiło uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia. W sytuacji, gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Zgodnie art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się za pośrednictwem tego organu do organu II instancji w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z przywołanego przepisu wynika jednoznacznie, że warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania jest skuteczne doręczenie decyzji stronie. Kolegium przyjęło, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona w trybie art. 43 k.p.a. w dniu [...] stycznia 2016 r. ojcu Skarżącego. Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W odwołaniu Skarżący podniósł, że przesyłka została doręczona pod inny adres, niż miejsce zamieszkania Skarżącego. Natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji zawierającej decyzję organu I instancji wynika, że doręczona ona została dorosłemu domownikowi. Obowiązkiem organu administracji do którego wniesiono odwołanie jest zbadanie czy zostało ono wniesione w terminie. W tym celu organ obowiązany jest również do zbadania czy decyzji została doręczona stronie zgodnie z wymogami przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wątpliwości w niniejszej sprawie budzi, czy decyzja organu I instancji została doręczona dorosłemu domownikowi. Z akt sprawy nie wynika, aby Kolegium poczyniło jakiekolwiek ustalenia na wskazaną powyżej okoliczność. Brak dokonania należytych ustaleń w zakresie prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji uzasadnia podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. Tym samym jako przedwczesne uznać należało wydanie przez Kolegium postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Prowadząc ponownie postępowanie Kolegium zobowiązane będzie ustalić czy przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została doręczona na właściwy adres oraz czy osobą ją odbierająca może zostać uznana za dorosłego domownika, o którym mowa w art. 43 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) uchylił zaskarżone postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 ww. ustawy, uwzględniając kwotę stanowiąca równowartość uiszczonego wpisu (100 zł), wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).