IV SA/Po 671/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) as. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wydaniu prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2004 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego 200 /dwieście/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/I.Kucznerowicz /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P.Miładowski MB Samorządowe Kolegium Odwoławcze po wszczęciu z urzędu postępowania decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z [...] lipca 1972 r. dotyczącej wydania J. S. prawa jazdy kat. E. Według ustaleń organu Prezydium Rady Narodowej w W. wskazaną w sentencji decyzją zarządził wydanie stronie prawa jazdy kat. C, E, pomimo iż J. S. nie spełniał wymogów wynikających z obowiązujących w dacie wydania prawa jazdy przepisów rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 20 lipca 1968 r w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz.U. nr 27 poz. 183). Z akt administracyjnych nie wynikało bowiem by strona zdawała egzamin na prawo jazdy kat. E. W ocenie organu taki stan rzeczy spełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 1 kpa i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji. Z decyzją tą nie zgodził się J. S. składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Według twierdzeń strony zdawał on egzamin na prawo jazdy kat. C i E mając do tego odpowiednie przygotowanie tj. wykształcenie i status zawodowy kierowcy taksówki zarobkowej. Nadto odwołujący zarzucał, iż w postępowaniu tym organ nie dochował należytej staranności nie sprawdzając oryginalności odpisów dokumentów nadesłanych z K.-P. Urzędu Wojewódzkiego w B. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] utrzymało w mocy w/w decyzję własną z [...] marca 2004 r. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ min. wskazał na art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz § 198 ust. 2 pkt 2 wzw z § 194 ust. 2 pkt 3 i 5 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych ( Dz. U. nr 27 poz. 183). W ocenie organu z akt administracyjnych w sposób niewątpliwy wynika, że strona nie zdała egzaminu na prawo jazdy kat. E. Z odpisu protokołu egzaminacyjnego nr [...]z [...] i [...] czerwca 1972 r. oraz pism Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego K.-P. Urzędu Wojewódzkiego w B. z dnia [...] marca 1994 r. i [...] września 2003 r. wynika jednoznacznie, że J. S. zdawał wyłącznie egzamin na prawo jazdy kat. C. Prawdziwość informacji zawartych w owych dokumentach nie budziła zastrzeżeń organu. Także z wniosku strony nie można w istocie odczytać o jaką kategorię prawa jazdy J. S. się ubiegał. Litery oznaczające kategorie zostały w części poprawione i są nieczytelne. W myśl przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia prawo jazdy kat. E mogła otrzymać osoba, która odbyła co najmniej jeden rok praktyki jako kierowca kat. C lub D albo osoba, która odbyła co najmniej jeden rok praktyki jako kierowca mający prawo jazdy kat. B oraz odpowiada warunkom określonym w § 194 ust. 2 pkt 3 i 5 (to jest posiada wykształcenie co najmniej w zakresie szkoły podstawowej, odpowiedni stan zdrowia i znajomość zasad udzielania pierwszej pomocy wykazując się przed komisją egzaminacyjną posiadaniem kwalifikacji fachowych w zakresie programu egzaminacyjnego ustalonego przez Ministra Komunikacji). Skoro strona nie wykazała się przed komisją egzaminacyjną posiadaniem kwalifikacji fachowych to organ wydając J. S. prawo jazdy kat. E dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Dla tej oceny nie ma znaczenia podnoszona przez stronę okoliczność- ukończenie kursu na prawo jazdy kat. E. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł J. S.. Skarżący podnosił , iż od [...] czerwca 1970 posiada prawo jazdy kat. B i wymaganą praktykę w zakresie tej kategorii. Wbrew twierdzeniom Kolegium zdawał też egzamin na prawo jazdy kat. E. Brak dokumentu potwierdzającego zdanie egzaminu nie może rodzić dla niego negatywnych konsekwencji. W ocenie strony dokument potwierdzający uprawnienia do kat. E powinien znajdować się w zasobach archiwalnych. Jeżeli jednak zaginęły to przecież nie z winy skarżącego. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku skarżący podał, że skaładał wraz z innymi egzaminowanymi wówczas egzamin praktyczny wymagany na uzyskanie kat. E. Egzamin ten obejmował m.in. jazdę samochodem ciężarowym z przyczepą po wyznaczonej ulicami trasie oraz typowe manewry takiego zespołu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w tej sprawie zainicjował wniosek strony o wymianę prawa jazdy na nowy druk. Zważywszy, że prawo jazdy jest w istocie decyzją administracyjną to prawidłowo organ administracji publicznej zastosował w tym wypadku tryb przewidziany w kodeksie postępowania administracyjnego dla wzruszenia decyzji ostatecznych i decyzję swoją nie oparł jedynie na podstawie art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz jego przepisach wykonawczych. Tym niemniej także postępowanie w zastosowanym trybie musi się toczyć z poszanowaniem podstawowych zasad procedury administracyjnej zawartej m.in. w art. 7-10, 77, 80, 107 § 3 kpa. Organ orzekający w swoich ustaleniach pominął fakt i go nie omówił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż weryfikacji uprawnień strony dokonano także wcześniej niż 2004 r. Miało to miejsce w związku ze zmianą stałego miejsca zamieszkania skarżącego, kiedy to przeprowadził się do P. Prezydent Miasta P. [...] lipca 1994 r. wydał stronie prawo jazdy potwierdzając uprawnienia w zakresie kategorii A, B, C i E. Wówczas uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. E nie kwestionowano, chociaż procedura wymagała sprawdzenia deklarowanych dotąd uprawnień ze stosowną dokumentacją. Jakkolwiek ponad dziesięcioletni upływ czasu od wydania przedmiotowych uprawnień nie jest przeszkodą do stwierdzenia nieważności decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 kpa, to jednak znaczący, bo ponad dwudziestoletni upływ czasu od podjęcia zakwestionowanej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. do dnia wszczęcia postępowania o stwierdzenie jej nieważności i następnie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakłada na organ orzekający szczególny obowiązek dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy bez uszczerbku także dla słusznego interesu strony gromadząc materiał dowodowy nie tylko w oparciu o aktualnie dostępne dokumenty i zgłoszone przez samą stronę wnioski dowodowe ale także na podstawie działań podjętych z urzędu. Generalnie bowiem postępowanie administracyjne nie może wywołać dla obywatela negatywnych skutków jedynie na tej podstawie, iż dokumentacja organów administracji publicznej jest niepełna, nieczytelna, lub źle prowadzona. Tych szerokich działań w tej sprawie organ orzekający nie przeprowadził nie dążąc przy wyjaśnieniu sprawy do wystarczająco wszechstronnego zebrania materiału, a jego ocena zawężona tylko do faktów niekorzystnych dla strony narusza przywołane wyżej normy proceduralne w sposób istotnie wpływający na wynik postępowania w rozumieniu także art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). Taki stan rzeczy z mocy przywołanych wyżej przepisów oraz nadto art. 152 i 200 procedury sądowoadministracyjnej prowadzi do wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego i orzeczenia jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze prócz rozpoznania wniosków dowodowych złożonych przez samą stronę winno także zwrócić się do wszystkich organów, w których mogą znajdować się dokumenty związane z uzyskaniem lub brakiem uprawnień skarżącego do prowadzenia pojazdów kat. E, do przeszukania własnych zasobów i zasobów, które legły u podstaw także rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta P. z [...] lipca 1994 r., oraz zasobów ówczesnej Ligi Ochrony Kraju. Okoliczności przytaczane bowiem przez skarżącego nie stoją w oczywistej opozycji do dokumentów omówionych przez organ orzekający w szczególności do zasobów nieczytelnych bądź poprawionych. Po uzupełnieniu wspomnianej dokumentacji należy ją też skonfrontować z samymi twierdzeniami stron i poddać następnie ocenie według wskazań wynikających z Rozdziału 4 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, a wynik tego procesu stosownie do dyrektywy zawartej w art. 1079 B kpa uzasadnić. /-/I.Kucznerowicz /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P.Miładowski MB