IV SA/Po 677/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. Pismem z dnia (...) r. A. W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w uzasadnieniu którego podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnego dochodu a jego majątek stanowi dom o pow. 54 m2 i nieruchomość rolna o pow. 0,6 ha nie przynosząca żadnego dochodu. Mając na celu wyjaśnienie sytuacji finansowej, wezwano skarżącego do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011-2012, przedłożenia zestawienia użytkowanych pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym, zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy dotyczącego zarejestrowania (braku zarejestrowania) jako osoba bezrobotna wraz z informacją o pobieraniu (nie pobieraniu) zasiłku dla bezrobotnych, udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się - opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp. i wskazania źródła, z którego strona uzyskuje środki pieniężne na utrzymanie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia (...) r. wskazał, iż choruje i nie jest w stanie załatwić żadnych dokumentów. Z powodu choroby skarżący nie jest również zarejestrowany w Urzędzie Pracy. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, iż nie ma kont bankowych, kart kredytowych, pojazdów mechanicznych. W związku z brakiem dochodu nie posiada również zeznań podatkowych. Skarżący wyjaśnił również, że nie korzysta z pomocy MGOPS. Postanowieniem z dnia (...) r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W ustawowo przewidzianym terminie skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, wskutek czego orzeczenie to utraciło moc. Mając zatem na względzie treść art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej ppsa) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. W sprzeciwie skarżący podniósł, że jest osobą schorowaną, a dochód jego wynosi 0 zł. Ponadto wskazał, że na całej swojej nieruchomości zasadził las, który nie przynosi żadnego dochodu. Zarządzeniem Sądu z dnia (...) r. wezwano skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 14 dni, pod rygorem rozpatrzenia wniosku na podstawie informacji przedstawionych w formularzu wniosku, poprzez nadesłanie kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011-2012, przełożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy dotyczącego zarejestrowania (braku zarejestrowania) jako osoba bezrobotna wraz z informacją o pobieraniu (nie pobieraniu) zasiłku dla bezrobotnych, udokumentowanie wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się – opłat za energie elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp., wskazanie źródła, z którego skarżący uzyskuje środki pieniężne na utrzymanie. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że podjął starania w celu otrzymania żądanych zeznań podatkowych jednak w związku z chorobą nie mógł ich przedłożyć w zakreślonym przez Sąd terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący nie mający żadnego dochodu, należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie jakikolwiek kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.