IV SA/Po 678/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-02-21
Skład orzekający: Bożena Popowska, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nieformalnej separacji małżonków, dochód męża powinien być uwzględniany przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak jest podstaw do nieuwzględnienia dochodu męża przy ustalaniu dochodu rodziny w celu przyznania zasiłku rodzinnego, nawet w przypadku nieformalnej separacji, jeśli nie orzeczono rozwodu ani separacji prawnej. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie reguluje kwestii zniesienia ustawowej wspólności majątkowej, a zatem wyrok o alimentach nie wpływa na sposób ustalania dochodu rodziny. Dochód małżonka jest uwzględniany w liczbie członków rodziny i jego dochód jest brany pod uwagę przy obliczaniu przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie.Stan faktyczny
Skarżąca K.R. wniosła o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków, jednak organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżąca kwestionowała wliczenie dochodów jej męża A.R. do dochodu rodziny, argumentując, że mimo wspólnego zamieszkania, żyją w nieformalnej separacji. Sąd rozpatrywał sprawę po wniesieniu skargi przez K.R.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant Ref. staż. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 07 lutego 2008 r. sprawy ze skargi K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego oddala skargę /-/ I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak
Decyzją Burmistrza nr [...] z dnia [...] odmówiono K.R. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na synów: R i S.R., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania na syna S.R. w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego. Podstawą decyzji były przepisy art. 104 kpa, art. 5 ust. 1, ust. 3 pkt 2 i ust. 2, art. 20 ust. 3 w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 136 z 2006 r., poz. 992 ze zm.), § 2 i następne rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105 poz. 881 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokośći świadczeń rodzinnych ( Dz. U. Nr 130 poz. 903).
K.R. odwołała się od tej decyzji podnosząc, iż niezasadnie brane są pod uwagę dochody A.R.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 3 pkt 1,2,5, art. 5 ust. 1, art. 8 pkt 5,6,7 i art. 13, art. 14, art. 15 oraz art. 24 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy. W uzasadnieniu podniesiono, iż K.R. prowadzi 4-osobowe gospodarstwo domowe, które w 2005 r. uzyskało miesięczny dochód na członka rodziny w wysokości 604,92 zł, co powoduje, iż zostało przekroczone kryterium dochodowe. K.R. jest osobą zamężną bowiem nie został orzeczony rozwód ani separacja. Brak jest zatem podstaw do nieuwzględniania jako członka rodziny męża A.R.
K.R. wniosła skargę na powyższą decyzję. Skarżąca podnosiła, iż pomimo, że mieszka razem z A.R. to nie tworzą rodziny bo są w nieformalnej separacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administarcji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem przepisów prawa i postępowania administracyjnego.
Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r ( Dz. U. Nr 136 z 2006 r., poz. 992 ze zm. zwanej dalej ustawą) prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00zł. Podstawą wydania decyzji odmownej przez organ I instancji było przekroczenie przez rodzinę skarżącej kryterium dochodowego ustalonego w art. 5 ust. 1 ustawy. Skarżąca kwestionuje wliczenie w skład rodziny jej męża A.R., jak również uwzględnienie jego dochodu przy obliczaniu łącznego dochodu rodziny skarżącej.
Organy administracyjne zasadnie uznały, iż brak jest podstaw do nieuwzględnienia dochodu A.R. przy ustalaniu dochodu rodziny.
W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł.
K.R. składając w dniu 27.12.2006 r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku przedłożyła m. innymi zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodach za 2005 rok wszystkich członków rodziny oraz dokumenty i zaświadczenia niezbędne do przyznania dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, rozpoczęcia roku szkolnego i podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania (dojazdy do szkoły).
W celu udokumentowania dochodu męża wnioskodawczyni przedłożyła zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości uzyskanego dochodu w roku podatkowym 2005 jak również, protokół ugody zawartej przed sądem - sygn. akt [...] z dnia [...] określający wysokość zasądzonych alimentów. W przypadku gdy osoba uprawniona pozostaje w związku małżeńskim z osobą zobowiązaną przez sąd do alimentacji dzieci, przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego przyjmuje się dochód małżonka, a nie alimenty. Osoba tego małżonka jest uwzględniana w liczbie członków rodziny przy ustalaniu przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie.
Należy także podkreślić, iż ustawa nie reguluje kwestii dotyczącej zniesienia ustawowej wspólności majątkowej małżonków, a zatem; dołączony do wniosku przez stronę postępowania wyrok z dnia [...] sygn. akt [...] nie wywołuje skutków prawnych przy ustalaniu dochodu rodziny.
Zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny -oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dochód - oznacza przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Z zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, iż w roku podatkowym 2005 skarżąca uzyskała dochód netto w wysokości 5.369,91 zł, mąż – A.R. uzyskał dochód netto w wysokości 19.416,52 zł, syn R.R. uzyskał dochód netto w wysokości 3.948,24 zł oraz syn S.R. uzyskał dochód netto w wysokości 4.249,84 zł.
Udokumentowany dochód rodziny w roku podatkowym 2005 wyniósł łącznie 32.984,51 zł. natomiast miesięczny dochód rodziny wyniósł 2.748.71 zł.
Dochód ten może być zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy pomniejszony o dochód utracony. W dochodzie rodziny warunkującym prawo do zasiłku rodzinnego nie uwzględnia się - na wniosek uprawnionego, dochodów utraconych w roku kalendarzowym, z którego dochód stanowi podstawę przyznania świadczeń rodzinnych, jak i po upływie tego roku kalendarzowego lecz przed datą ustalenia prawa do zasiłku.
Z przedłożonych dokumentów w sprawie wynika, iż w przypadku rodziny skarżącej nastąpiła utrata dochodu w stosunku do 2005 r., który był podstawą ustalenia dochodów rodziny. W związku z powyższym, strona postępowania wnosi o wyłączenie dochodu syna R. za rok 2005 podkreślając, iż jest to dochód utracony z uwagi na utratę od 01.10.2005 renty socjalnej (decyzja ZUS w załączeniu).
Na podstawie art. 3 pkt 23 ustawy utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną następującymi okolicznościami:
a/ rozpoczęciem urlopu wychowawczego,
b/ utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości
zasiłku dla bezrobotnych,
c/ utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy
wykonywanej na podstawie umowy o dzieło,
d/ utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także
emerytury lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom
w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,
e/ nie otrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń
alimentacyjnych,
f/ wyrejestrowaniem działalności gospodarczej.
Na podstawie § 17 ust. 1 wyżej przywołanego rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu.
W związku z powyższym, od przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny uzyskanego w 2005 roku tj. od kwoty 2.748,71 zł należało odjąć utracony miesięczny dochód w wysokości 329,02 zł. Tak ustalony miesięczny dochód rodziny wyniósł 2.419.69 zł, co w przeliczeniu na osobę w 4- osobowej rodzinie wnioskodawcy wynosi 604.92 zł., a więc przekracza kwotę określoną w art. 5 ust. 2 ustawy - 583,00 zł. Z powyższego wynika, iż przeciętny miesięczny dochód rodziny wynoszący 2.419,69 zł przekracza granicę dochodu zwielokrotnioną stosownie do liczby członków rodziny 2.332,00 zł (583,00 zł x 4 osoby = 2.332,00 zł) o kwotę 87.69 zł (2.419,69 zł - 2.332,00 zł = 87,69 zł).
Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Kwota najniższego zasiłku rodzinnego wynosi obecnie 48,00 zł.
Reasumując, organ pierwszej instancji zasadnie stwierdził, iż kwota przekroczenia
87,69 zł jest kwotą wyższą od najniższego zasiłku rodzinnego czyli - 48,00 zł
i mając powyższe na uwadze orzeczono o odmowie przyznania świadczeń
rodzinnych.
W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
/-/I. Kucznerowicz /-/B. Popowska /-/D. Rzyminiak – Owczarczak
mb
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło