IV SA/Po 678/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk – Marciniak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę Decyzją z [...] marca 2013 r. Nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, uchylił ostateczną decyzję własną pozwolenia na budowę nr [...]z dnia [...].01.2007 r., zmienioną decyzją nr [...]z dnia [...].09.2009 r. W uzasadnieniu decyzji uchylającej organ wskazał, iż w związku z prowadzeniem robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...]nałożył na inwestora- E. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia trzech egzemplarzy projektu zamiennego przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, na działce nr [...], ark. [...], obręb G., przy ul. N. [...] w P. Decyzja ta stała się ostateczna. W tej sytuacji właściwy organ ma obowiązek uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. S., wskazując, iż została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 36a ust 2 i 51 ust 1 pkt 3 Pr. Budowlanego oraz art. 104 i 163 kpa. Odwołująca podniosła, iż zgodnie z cytowanymi przepisami organ I instancji jest uprawniony do uchylenia decyzji pozwolenia na budowę i decyzji zmieniających wówczas, gdy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładająca na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku mieszkalnego stanie się ostateczna i prawomocna - gdy tymczasem w niniejszej sprawie powołana w zaskarżonej decyzji Decyzja PINB z dnia [...].12.2012 r. nie jest ostateczna. Odwołująca wskazała, iż nie została poinformowana o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia przez organ I instancji własnych decyzji z dnia [...].01.2007 r. i [...].09.2009 r. i bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym, z uwagi na wysłanie zawiadomienia na błędny adres. Ponadto zakwestionowała podstawę prawną uchylenia zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż nie tylko Decyzja PINB z dnia [...].12.2012 r. nie stała się ostateczna, ale że Decyzje Prezydenta Miasta P. nr [...]z dnia [...].01.2007 r. i nr [...]z dnia [...].09.2009 r. zostały wydane bez należytej podstawy prawnej i zamiast ich uchylenia na podstawie art. 36 a ust. 2 Prawa Budowlanego - powinny zostać uchylone jako niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego dla Miasta P. nałożył na inwestora obowiązek wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Decyzja ta stała się ostateczna (pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z 23 stycznia 2013 r. nr [...]). Dowody te niepodważalnie wskazują, że w sprawie budowy przy ul. N. [...] w P. wystąpiła przesłanka nakładająca na właściwy organ obowiązek uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ właściwy organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego, z powodu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wojewoda podkreślił, że wydanie decyzji na podstawie art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego jest obowiązkiem właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Jedynym warunkiem wydania takiego rozstrzygnięcia jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Występowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji właściwego organu nadzoru budowlanego, wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (jak słusznie zauważył Prezydent Miasta P.) wyłącza uznaniowość organu administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie uchylenia decyzji pozwolenia na budowę w trybie przewidzianym przepisem art. 36a ust. 2, w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Ponadto zgromadzone akta sprawy nie potwierdzają zarzutu, że prezydent miasta nie zawiadomił stron postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji pozwolenia na budowę. Wykonanie przez organ I instancji obowiązku zapewnienia udziału stron w każdym stadium postępowania potwierdza zawiadomienie z 25 lutego 2013 r. Skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego wywiodła A. S., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji, ewentualnie o ich uchylenie. Skarżaca wskazała na naruszenie art. 156 § 1 ust.2 kpa, z uwagi na wydanie wszystkich decyzji w sprawie, włącznie z decyzją PINB z [...].12.2012 r. bez podstawy prawnej. Podniosła także naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania t.j. art. 145 § 1 ust. 4 kpa, albowiem strona nie miala należycie zapewnionego czynnego udziału w każdym stadium postepowania i w konsekwencji została pozbawiona możliwości wypowiedzenia sie co do zebranych dowodów. Skarżąca zarzuciła również organom naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 36a ust 2 w zw. z art. 51 ust 1 pkt 3 Pr. Budowlanego, albowiem powołana decyzja PINB z dnia [...].12.2012 r. nie jest ostateczna. Ponadto w ocenie Skarżacej decyzja Wojewody narusza zasadę wynikającą z art. 107 § 1 i 3 kpa, bowiem błędnie oznaczono podstawę prawną decyzji jako art. 36 ust. 2 Pr. Budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósl o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 126 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej zwanej "p.p.s.a."), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu oraz, czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P., którą uchylono decyzję o pozwoleniu na budowę. Zaskarżona do sądu decyzja została wydana w toku postępowania prowadzonego w następstwie rozstrzygnięć podjętych przez organy nadzoru budowlanego, jednakże podstawą jej wydania nie są, jak podnosi skarżąca, okoliczności związane z niewykonaniem obowiązków nałożonych przez te organy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 j.t- dalej jako "Pr.Bud."), zgodnie z którym właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.Bud. właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W świetle obowiązującego porządku prawnego nie ulega wątpliwości, że organem właściwym do wydania decyzji w oparciu o art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego jest organ administracji architektoniczno-budowlanej, zaś decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wydaje po przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania organ nadzoru budowlanego. Wykładnia przepisu art. 36 ust. 2a Pr.Bud. nie wymaga jakichś szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Jego gramatyczne brzmienie jest oczywiste. Jeżeli organ nadzoru budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę wyda decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, to organ który wcześniej wydał pozwolenie na budowę je uchyla. Przepis art. 36a ust. 2 Pr.Bud. ma zastosowanie jedynie do przypadków, kiedy to inwestor chce zalegalizować odstąpienia od zatwierdzonego projektu (por. wyrok NSA z 01.02.2011 r., sygn. akt II OSK 257/10, LEX nr 965213). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].12.2012 r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót przy budowie spornego obiektu. Zgodnie z treścią art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Pracownicy PINB dla Miasta P. podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych na terenie nieruchomości przy ul. N. [...] w P., ustalili, że aktualnie realizowany jest obiekt, w sposób istotnie odbiegający od treści pozwolenia na budowę. Stwierdzono również, że inwestor nie posiadał i nie posiada niezbędnej zgody na wprowadzenie powyższych zmian, w postaci decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę. Budowa obiektu z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę bez uzyskania decyzji, o której mowa w art. 36a ust. 1 Pr.Bud., stanowi samowolę budowlaną w części dotyczącej tych odstępstw. W konsekwencji, w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem zastosowanie znajduje przepis art. 36a ust. 2 Pr.Bud, na mocy którego uchylić należy decyzję o pozwoleniu na budowę, gdyż poprzez stan zgodny z prawem rozumieć należy stan zgodny z obowiązującymi na dzień orzekania przepisami prawa (patrz wyrok WSA w Poznaniu z 12.10.2011 r., sygn. akt II SA/Po 525/11, LEX nr 1153111). W ocenie Sądu, organy administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo zastosowały się do treści art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego. Wydanie bowiem przez organ nadzoru budowlanego decyzji z dnia [...]12.2012 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 obligowało je do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, co powinno nastąpić bezzwłocznie po tym, jak wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 decyzja stanie się ostateczna. Nie ulega wątpliwości, że decyzja ta stała się ostateczna, wobec nie wniesienia przez żadną ze stron odwołania. W konsekwencji rozstrzygnięcie nakładające ów obowiązek na inwestora w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.Bud. uzyskało charakter ostateczny i prawomocny. Wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył wynikającej z art. 10 kpa zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 25.02.2013 r. Skarżąca otrzymała dnia 01 marca 2013 r. (k.8 akt adm.). Skarżącej doręczono również decyzję organu I i II instancji. Sądowi wiadomym jest również z urzędu, iż decyzja z dnia 19.12.2012 r. została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 2.01.2013 r. (akta administracyjne dołączone do sprawy IV SA/Po 740/13). Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez błędne oznaczenie podstawy prawnej decyzji jako art. 36 ust. 2 Pr. Budowlanego, Sąd wskazuje, że uchybienie to nie miało istostnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem zarówno z sentencji jak i uzasadnienia decyzji wynika, że postawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 36a ust. 2 Pr.Bud. Nadto postanowieniem z dnia [...].07.2013 r. Nr [...] Wojewoda sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską. Konkludując wskazać należy, iż organy administracji architektoniczno - budowlanej prawidłowo zastosowały się do treści artykułu 36a ust. 2 Prawa budowlanego. Podkreślić jeszcze raz należy, że wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji określonej art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.Bud. bezwzględnie obliguje organ, który wydał pozwolenie na budowę do uchylenia tegoż pozwolenia, przy czym organ architektoniczno budowlany nie ma żadnych uprawnień do badania przesłanek wydania przez PINB decyzji. Sąd nie dopatrzył się również w świetle przepisu art. 134 p.p.s.a., innych naruszeń przepisów prawa materialnego i postępowania, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji wyroku.