IV SA/Po 679/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-11-27
Skład orzekający: Maciej Busz, Izabela Bąk-Marciniak, Monika Świerczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze przysługuje za okres poprzedzający datę zasądzenia alimentów, jeśli wnioskodawczyni złożyła wniosek o zabezpieczenie powództwa alimentacyjnego i wykazała spełnienie kryteriów dochodowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły prawo materialne, odmawiając przyznania świadczenia wychowawczego za okres poprzedzający datę zasądzenia alimentów. Wnioskodawczyni wykazała spełnienie kryteriów dochodowych i podjęła wszelkie starania w celu uzyskania tytułu wykonawczego, składając wniosek o zabezpieczenie powództwa alimentacyjnego. Zastosowanie art. 19 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a nie art. 19 ust. 6, prowadzi do wniosku, że świadczenie powinno przysługiwać od miesiąca złożenia wniosku, jeśli przyczyną niedostarczenia dokumentu jest opóźnienie instytucji w jego wydaniu.Stan faktyczny
J. W. złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze. Organy odmówiły przyznania świadczenia za okres od października do grudnia 2018 r., argumentując brak tytułu wykonawczego zasądzającego alimenty. Wnioskodawczyni złożyła pozew o alimenty i wniosek o zabezpieczenie powództwa, a następnie ugodę zatwierdzoną przez sąd, która zobowiązywała do płacenia alimentów od stycznia 2019 r. Skarżąca podniosła, że spełniała kryteria dochodowe i nie miała wpływu na termin rozprawy sądowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Monika Świerczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Kańduła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].01.2019 r. o nr. [...]
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], odmawiającą przyznania J. W. świadczenia wychowawczego na okres od [...] października 2018 r. do [...] grudnia 2018 r. oraz przyznającą jej świadczenie wychowawcze na okres od [...] stycznia 2019 r. do [...] września 2019 r.
Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia [...] września 2018 r., J. W. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz: pierwszego dziecka - E. W., urodzonego [...] października 2017 r., kolejnego dziecka - L. W., urodzonej [...] października 2017 r., na okres zasiłkowy [...].
W dniu [...] grudnia 2018 r. wnioskodawczyni zwróciła się o zawieszenie postępowania z powodu toczącej się sprawy w sądzie o alimenty, w której wyznaczono rozprawę na [...] stycznia 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., Prezydent Miasta [...] zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego.
W dniu [...] stycznia 2019 r. wpłynął do [...] Centrum Świadczeń protokół Sądu Rejonowego [...] w [...] o zawarciu ugody zobowiązującej T. B. do płacenia na rzecz L. i E. W. alimentów.
Mając na względzie powyższe ustalenia, decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] odmówił przyznania świadczeń wychowawczych na okres od [...] października 2018 r. do [...] grudnia 2018 r.; przyznał wnioskowane świadczenia wychowawcze na okres od [...] stycznia 2019 r. do [...] września 2019 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w związku z faktem, że alimenty na dzieci zasądzone są od dnia [...] stycznia 2019 r., J. W. spełnia warunki do otrzymania świadczeń wyłącznie w okresie od [...] stycznia 2019 r. do [...] września 2019 r.
J. W. złożyła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że dopełniła wszelkich formalności, a na wyznaczony przez sąd termin rozprawy nie miała wpływu. W okresie od [...] listopada 2018 r. do [...] grudnia 2018 r. jej dochody miesięczne wynosiły [...] zł, a zatem spełniała ustawowe kryterium dochodowe do otrzymania zasiłku rodzinnego. Ponadto J. W. powołała się na trudności zdrowotne i finansowe rodziny.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że w przedmiotowej sprawie skarżąca spełniła kryteria dochodowe uzasadniające przyznanie świadczenia wychowawczego na rzecz pierwszego dziecka. Organ zwrócił jednakże uwagę, że zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2134, dalej również jako: "ustawa"), w przypadku gdy osoba samotnie wychowująca dziecko, której prawo do świadczenia wychowawczego w stosunku do danego dziecka uzależnione jest od ustalenia na rzecz tego dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego i nie dołączy do wniosku tego tytułu wykonawczego, podmiot realizujący świadczenie wychowawcze przyjmuje wniosek i, w zakresie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego w stosunku do tego dziecka, wyznacza termin 3 miesięcy na dostarczenie tytułu wykonawczego. Natomiast zgodnie z treścią art. 19 ust. 5 ustawy, gdy osoba samotnie wychowująca dziecko nie dostarczy, w terminie, o którym mowa w ust. 4, tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, potwierdzającego ustalenie na rzecz dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego, ponieważ sąd wydał postanowienie w przedmiocie odmowy udzielenia zabezpieczenia w sprawie o alimenty, bieg terminu, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu do dnia dostarczenia tytułu wykonawczego lub innych dokumentów poświadczających okoliczności, pozwalające na przyznanie świadczenia wychowawczego - ust. 5 ww. przepisu. Zdaniem Kolegium oznacza to, że w przypadku, o jakim mowa w art. 19 ust. 5 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje: 1) od miesiąca złożenia wniosku, nie wcześniej niż od miesiąca, od którego rodzic został zobowiązany do zapłaty alimentów, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczenia -w przypadku dostarczenia tytułu wykonawczego; 2) od miesiąca złożenia wniosku, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczenia
w przypadku dostarczenia dokumentów poświadczających okoliczności, o jakich mowa w art. 19 ust. 4 ustawy.
W przedmiotowej sprawie J. W. wniosek o świadczenia wychowawcze złożyła [...] września 2018 r. Pismem z dnia [...] września 2018 r., Prezydent Miasta [...] wezwał ją do uzupełnienia dokumentów, tj. o dostarczenie kopii prawomocnego wyroku zasądzającego alimenty. Protokół Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. akt IV RC [...], o zatwierdzeniu ugody w sprawie alimentów został dostarczony organowi w dniu [...] stycznia 2019 r. i wskazywał, że alimenty na rzecz L. i E. W. T. B. jest zobowiązany płacić od [...] stycznia 2019 r. Skoro ojciec dzieci - T. B. - jest obowiązany płacić alimenty na dzieci od [...] stycznia 2019 r. to w świetle powołanych przepisów świadczenia mogły zostać przyznane nie wcześniej niż od miesiąca stycznia 2019 r. Oznacza to, że zaskarżona decyzja odpowiadała prawu.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. W., wskazując, że postępowanie w przedmiotowej sprawie było zawieszone, ponieważ organ I instancji żądał od skarżącej kopii prawomocnego wyroku sądu zasądzającego alimenty. Skarżąca oczekiwała wówczas na rozprawę w sądzie (pozew do sądu złożyła w dniu [...] lipca 2018 r.). Po rozprawie w styczniu dostarczyła do organu I instancji protokół z posiedzenia sądu zasądzającego alimenty. Mimo to nie uzyskała zaległego świadczenia. Skarżąca czuła się pokrzywdzona, ponieważ nie zawiniła – dopełniła wszelkich formalności, a na termin rozprawy w nie miała wpływu.
Skarżąca podniosła, że Sąd Rodzinny nie poinformował jej o konsekwencjach zawartej ugody (którą zaproponował na początku rozprawy trwającej 10 minut) w zakresie świadczeń wychowawczych i zasiłku rodzinnego. Dopiero z wydanych decyzji skarżąca dowiedziała się o konsekwencjach zawartej ugody. Wobec tego biorąc pod uwagę fakt, że roszczenie o alimenty przedawnia się z upływem 3 lat, skarżąca wniosła [...] lipca 2019 r. pozew do Sądu Rodzinnego o zasądzenie alimentów od września 2018 r. do grudnia 2018 r. , na rzecz małoletnich dzieci L. i E.. Zakresem ugody objęty jest okres od stycznia 2019 r., w pozostałym zakresie pozew został cofnięty, na co strony się zgodziły i wobec tego sąd nie orzekł w przedmiocie alimentów od września do grudnia 2018 r.
W dalszej części skargi, skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację majątkową oraz rodzinną.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość odmowy przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego. Okoliczności faktyczne sprawy – opisane w części historycznej uzasadnienia – nie budzą przy tym wątpliwości.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o odmowie przyznania skarżącej przedmiotowego świadczenia stanowiły przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (dalej jako: "ustawa"), w tym w szczególności art. 19 ust. 6 powyższej ustawy.
W tym miejscu Sąd zauważa, że przepis art. 8 ust. 2, a także przepis ustawy zawierający definicję osoby samotnie wychowującej dziecko i przepisy art.19 ust.4-6 mające znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy, zostały uchylone z dniem [...] lipca 2019 r. na mocy ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 924). Jednakże, na mocy art. 6 ust. 1 powyższej ustawy w sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do dnia [...] czerwca 2019 r., stosuje się przepisy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w dotychczasowym brzmieniu. Oznacza to, że w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 01 lipca 2019 r. Ustawa ta określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego, zasady ich przyznawania i wypłacania.
Zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje: matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka ( ust.2 art. 4 ). Świadczenie to przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia ( ust.3 ). Art. 5 ust. 1 ustawy stanowi, że świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości [...] zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł ( ust 3. art. 5 )
Natomiast w myśl art. 8 ust. 2 ustawy zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba, że : 1) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje; 2) ojciec dziecka jest nieznany; 3) powództwo o ustalenie świadczenia od drugiego z rodziców zostało oddalone; 4) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka. 5) dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. Z tego przepisu wynikają przesłanki warunkujące przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego osobie samotnie wychowującej dziecko, a w myśl art. 2 pkt 13 ustawy, oznacza to pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobie pozostającej w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca jest - w rozumieniu ustawy - osobą samotnie wychowującą dziecko oraz, że spełnia kryteria dochodowe do przyznania zasiłku rodzinnego. Z tym tylko, że w świetle art. 8 ust. 2 ustawy, prawo do tego świadczenia osobie samotnie wychowującej dziecko zostało uzależnione od zasądzenia na rzecz dziecka wnioskodawcy świadczenia alimentacyjnego. Brak zasądzenia takiego świadczenia powoduje niemożność nabycia prawa do zasiłku, chyba, że zajdą okoliczności wskazane w art. 8 ust. pkt 1-5 ustawy.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia , czy organy prawidłowo zastosowały art. 19 ust. 6 ustawy i tym samym odmówiły skarżącej wypłaty świadczenia wychowawczego za okres od wniesienia wniosku do dnia [...] grudnia 2018r., czy - tak jak chce skarżąca - świadczenie powininno przysługiwać jej za cały okres od dnia wniesienia wniosku o wypłatę świadczenia . Wypłaty świadczenia wychowawczego następują na wniosek osób wskazanych w art. 4 ust 2 ustawy. Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze. Natomiast art. 19 ustawy stanowi, że: 1. W przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku, podmiot realizujący świadczenie wychowawcze wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenie do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia; 2. W przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenie wychowawcze przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia; 3. W przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest brak wydania dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym w odrębnych przepisach terminie, świadczenie wychowawcze przysługuje, począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony; 4. W przypadku gdy osoba samotnie wychowująca dziecko, której prawo do świadczenia wychowawczego w stosunku do danego dziecka uzależnione jest od ustalenia na rzecz tego dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego i nie dołączy do wniosku tego tytułu wykonawczego, podmiot realizujący świadczenie wychowawcze przyjmuje wniosek i, w zakresie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego w stosunku do tego dziecka, wyznacza termin 3 miesięcy na dostarczenie tytułu wykonawczego. W przypadku dostarczenia tytułu wykonawczego lub innych dokumentów poświadczających okoliczności, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1-5, w wyznaczonym terminie, świadczenie wychowawcze przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczenia. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia; 5. W przypadku gdy osoba samotnie wychowująca dziecko nie dostarczy, w terminie, o którym mowa w ust. 4, tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, potwierdzającego ustalenie na rzecz dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego, ponieważ sąd wydał postanowienie w przedmiocie odmowy udzielenia zabezpieczenia w sprawie o alimenty, bieg terminu, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu do dnia dostarczenia tytułu wykonawczego lub innych dokumentów poświadczających okoliczności, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1-5;
6. W przypadku, o którym mowa w ust. 5, świadczenie wychowawcze przysługuje:
1) od miesiąca złożenia wniosku, nie wcześniej niż od miesiąca, od którego rodzic został zobowiązany do zapłaty alimentów, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczenia - w przypadku dostarczenia tytułu wykonawczego;
2) od miesiąca złożenia wniosku, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczenia - w przypadku dostarczenia dokumentów poświadczających okoliczności, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1-5.
W tym miejscu należy wskazać, że tytułem wykonawczym jest pochodzący od sądu lub zatwierdzony przez sąd tytuł wykonawczy potwierdzający ustalenie świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka od drugiego rodzica. Chodzi tu m.in. o:
odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sadowej lub ugody zawartej przed mediatorem bądź umowę o alimenty w formie aktu notarialnego, w której dłużnik poddaje się egzekucji, ale tylko wtedy, gdy sąd – po spełnieniu warunków przewidzianych Kodeksie postępowania cywilnego – nadał takiej umowie klauzulę wykonalności.
Zatem, w celu potwierdzenia ustalenia alimentów od drugiego rodzica nie jest konieczne przedstawienie wyroku alimentacyjnego wydawanego przez sąd po zakończonym postępowaniu sądowym zainicjowanym pozwem o alimenty. Jeżeli sprawa o alimenty przed sądem już się toczy a termin rozprawy jest odległy, wystarczające jest przedstawienie odpisu postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty.
Tym samym, osoba samotnie wychowująca dziecko - jeżeli nie posiada wyroku zasadzającego alimenty na dziecko - może złożyć do sądu wniosek o zabezpieczenie powództwa o alimenty. Uzyskane w ten sposób postanowienie sądu o zabezpieczeniu powództwa umożliwia otrzymanie świadczenia wychowawczego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, bezsporne jest, że na dzień złożenia wniosku o zasiłek rodzinny skarżąca, będąc osobą samotnie wychowującą dzieci, nie dysponowała wymaganym tytułem wykonawczym ustalającym świadczenie alimentacyjne.
Bezspornym jest także fakt, że w pozwie o alimenty z dnia [...] czerwca 2018 r. w imieniu małoletnich powodów, skarżąca w pkt 5) wniosła o zabezpieczenie powództwa poprzez zobowiązanie T. B. do uiszczenia małoletnim powodom po [...] zł miesięcznie do czasu ukończenia sporu. Zgodnie zaś z art. 737 Kodeksu postępowania cywilnego, wniosek o zabezpieczenie powinien zostać rozpoznany przez sąd bezzwłocznie, nie później jednak niż w terminie tygodnia od dnia wpływu do sądu.
Prezydent Miasta [...], w oparciu o art. 19 ust. 4 ustawy umożliwiający skarżącej uzyskanie takiego tytułu i przedłożenie go właściwym organom, celem uzyskania świadczenia z uwzględnieniem miesiąca złożenia wniosku pismem z dnia [...] września 2019 r., wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku jedynie o kopię prawomocnego wyroku zasądzającego alimenty, ograniczając tym samym katalog dokumentów umożliwiających spełnienie wymogów ustawowych.
W opinii Sądu, takie działanie organu mogło przyczynić się do późniejszych działań skarżącej i tym samym organu. Odróżnić bowiem należy inicjatywę wnioskodawcy od obowiązków, które spoczywają na organie, gdy osoba uprawniona taki wniosek złoży. Na wniosek skarżącej z dnia [...] grudnia 2018 r. o zawieszenie postępowania w sprawie z uwagi na wyznaczenie rozprawy o alimenty dopiero na dzień [...] stycznia 2019 r., organ zawiesił postępowanie w sprawie, a po dostarczeniu przez skarżącą - protokołu Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. akt IV RC [...], o zatwierdzeniu ugody w sprawie dostarczonego organowi w dniu [...] stycznia 2019 r., podjął na jej wniosek zawieszone postępowanie, a następnie w oparciu o art. 24a ust. 6 ustawy, wydał decyzję w której zasadził zasiłek rodzinny od [...] stycznia 2019 r. z uwagi na fakt, że tytuł wykonawczy wskazywał, że alimenty na rzecz L. i E. W., T. B. jest zobowiązany płacić od [...] stycznia 2019 r.
Mając na uwadze taką sekwencję zdarzeń i powołane wcześniej przepisy stwierdzić należy, że działanie organu nie odpowiadało prawu.
Na wstępie należy odnieść się do art. 8 ust 2 ustawy, który literalnie stanowi, że zasiłek rodzinny nie przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeżeli na rzecz tego dziecka nie ustalono świadczenia obowiązku alimentacyjnego. Przepis ten nie stanowi natomiast, że zasiłek rodzinny przysługuje tylko wówczas, gdy w okresie objętym wnioskiem o przyznanie zasiłku rodzinnego ustalone było świadczenie alimentacyjne. Gdyby taka była wola ustawodawcy, to niewątpliwie dałby temu wyraz w treści tego przepisu. Mając to na uwadze, a także mając na względzie, że w myśl art. 7a § 1 K.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie powstają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik sprawy ma bezpośredni wpływ.
Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie nie występują sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik sprawy ma bezpośredni wpływ.
Sąd orzekający, mając na uwadze zasadę określoną w art. 7a § 1 K.p.a. oraz literalną treść art. 8 ust. 2 ustawy, stanął na stanowisku, że prawo do świadczeń przysługuje, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczeń w rozumieniu ustawy, jeżeli wnioskodawca złożył w ustawowym terminie tytuł wykonawczy ustalający świadczenie obowiązku alimentacyjnego, niezależnie od tego, czy obejmuje on czasokres wnioskowanego zasiłku rodzinnego.
W ocenie Sądu warunki te przez skarżącą zostały spełnione.
Zawieszenie przez organ postępowania na wniosek strony spowodowało, że nie podlegał on pozostawieniu bez rozpatrzenia, o czym stanowi art. 19 ust. 4 in fine. Pomimo zawieszenia postępowania przez organ, w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 19 ust 6 ustawy, na który powołały się organy, odmawiając prawa do świadczenia wychowawczego za okres nieobjęty ugodą - co zasadnie w swoim piśmie zarzucił organom pełnomocnik skarżącej. Przepis ten ma jedynie zastosowanie w sytuacji, gdy osoba samotnie wychowująca dziecko nie dostarczy w terminie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, potwierdzającego ustalenie na rzecz dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego, ponieważ sąd w sprawie o alimenty wydał postanowienie w przedmiocie odmowy zabezpieczenia ( art. 19 ust. 5 ustawy). A taka okoliczność w sprawie nie wystąpiła.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, organ powinien był zastosować art. 19 ust. 3 ustawy, który stanowi, że w przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest niewydajnie dokumentu przez właściwą instytucję, w ustawowo określonym, w odrębnych przepisach, terminie oraz jeżeli osoba może to udokumentować, świadczenia przysługują począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony. Wnioskująca o konkretne świadczenie osoba nie zawsze ma bowiem możliwość - często z przyczyn zupełnie od niej niezależnych - uzyskania właściwych dokumentów, czy też wykazania (potwierdzenia) wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy.
Skarżąca, co wynika z akt sprawy, złożyła do sądu pozew o zasądzenie alimentów oraz o udzielenie na czas trwania postępowania zabezpieczenia roszczenia alimentacyjnego od ojca na rzecz dzieci, czyli dokonała wszelkiej staranności w celu uzyskania od sądu niezbędnych załączników.
Zatem w świetle powyższych ustaleń Sąd przyjął, że organy obu instancji naruszyły wskazane w wyroku przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Organ ponownie rozpozna wniosek w sposób zgodny ze wskazaniami Sądu wynikającymi z powołanych w wyroku przepisów oraz dołączonym do skargi, Wyroku Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] września 2019 r. sygn. akt IV RC [...] zasądzający alimenty za okres od [...].10. 2018 r. do [...].12. 2018 r., mając na uwadze, że okoliczności te dowodzą, że świadczenie wychowawcze przysługuje skarżącej za cały okres objęty wnioskiem.
Sąd zwraca również uwagę na obecne orzeczenia sądów administracyjnych wskazujące na błędne przyjmowanie przez organy, że art. 8 ust. 2 ustawy znajduje zastosowanie w odniesieniu do świadczenia wychowawczego dotyczącego drugiego i kolejnego dziecka (patrz: min. wyroki o sygn. akt I SA/ Wa /18 II SA/ GI 527/19, III SA/Kr 386/ 19).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło