IV SA/Po 686/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Danuta Rzyminiak- Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, o d d a l a s k a r g ę /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak /-/ E. Kręcichwost- Durchowska /-/ M. Dybowski AT W dniu [...] lipca 2005 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. – Działu Świadczeń Rodzinnych (dalej MOPS w G.) wpłynął wniosek G.S. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem M.S. W treści wniosku strona podała, że jest osoba rozwiedzioną, jej rodzina składa się z trzech osób, w tym dwójki dzieci- synów M. oraz J.. Do wniosku G.S. załączyła zaświadczenie o braku dochodu, orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].08.2005 r. na mocy którego syn M. zaliczony został do osób niepełnosprawnych, która datuje się od urodzenia, wraz ze wskazaniami o konieczności sprawowania stałej opieki innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz o konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Orzeczenie o niepełnosprawności wydano do dnia [...].08.2007 r. Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G. p.o. Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych przyznała G.S. wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem – synem M.S. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...].09.2005 r. do [...].08.2006 r., składkę na ubezpieczenie społeczne z tego tytułu w kwocie [...] zł miesięcznie, składkę na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...] zł miesięcznie. Wnioskiem, który do MOPS w G. wpłynął w dniu [...] kwietnia 2006 r. G.S. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem J.S., ur. [...]04.1996 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] wyżej wskazany organ I instancji odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad dzieckiem niepełnosprawnym – synem J.S. W uzasadnieniu decyzji podjętej na podstawie art. 17, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228 poz. 2255 ze zm.) i §7 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105 poz. 881) organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni od dnia [...].09.2005 r. pobiera świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad drugim dzieckiem, a świadczenie to ma przyznane do dnia [...].08.2006 r., tym samym nie spełnia przesłanki określonej w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania przedmiotowego świadczenia. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenia pielęgnacyjnego nie przyznaje się, jeżeli osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub inne dziecko. Decyzja została doręczona G.S. w dniu [...].05.2006 r. . Składając przy piśmie z dnia [...]maja 2006 r. odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] G.S. podniosła, iż składa odwołanie ponieważ odwołała się w sprawie syna M.S. o zasiłek stały. Zdaniem odwołującej się organ I instancji "pokręcił z papierami jej dzieci". Wskazała, że ma dwójkę niepełnosprawnych dzieci, od 1998 roku otrzymywała zasiłek stały na syna J., zmiana nastąpiła, gdy syn M. otrzymał orzeczenie o niepełnosprawności, w związku z czym również na niego przysługuje jej zasiłek stały. Wyjaśniła, że na syna J. nie otrzymała żadnej decyzji, nawet odmownej i dopiero po jej interwencji taka decyzja została wydana z datą [...] kwietnia 2006 r. Wskazała, że jest samotną matką, jest jej bardzo ciężko utrzymać rodzinę, bowiem tylko na jedno dziecko otrzymuje [...] zł , podczas gdy obu synów leczy u specjalistów i musi wykupywać drogie leki. Ponieważ nie może podjąć żadnej pracy, liczyła na otrzymanie zasiłku na drugie dziecko, a wniosek na syna J. złożyła po zasięgnięciu informacji w MOPS w G., gdyż wprowadzona ją w błąd. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], w całości podzielając argumentację przytoczoną w tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji ponadto wyjaśnił, że w świetle art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, nawet uwzględniając trudną sytuację wnioskodawczyni. Decyzję doręczono G.S. w dniu [...].08.2006 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w terminie G.S. podniosła, iż jako osoba samotnie wychowująca dwoje dzieci niepełnosprawnych powinna otrzymać świadczenie pielęgnacyjne na każde dziecko. Skarżąca ponownie wskazała, że decyzję na syna J. otrzymała dopiero po interwencji w organie I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, w całości podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest pozbawiona podstaw. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonego orzeczenia z prawem. Sąd sprawując kontrolę sprawdza, czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego a także, czy postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami proceduralnymi. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane zostały z poszanowaniem prawa materialnego i procesowego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228 poz. 2255 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie. W rozpatrywanej sprawie skarżącej odmówiono przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad synem J. ponieważ na mocy decyzji z dnia [...] września 2005 r. nr [...] zostało jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad drugim dzieckiem. W takiej sytuacji, zgodnie z wskazanym przepisem, który wszedł w życie w dniu [...] września 2005 r., rozpatrujące sprawę organy administracji prawidłowo stwierdziły brak przesłanki do przyznania przedmiotowego świadczenia w związku z wnioskiem z dnia [...].04.2006 r. Stąd skarga nie mogła zostać uwzględniona. Wskazać także należy, iż przedmiotowe ograniczenie uprawnień do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wprowadzone zostało do ustawy o świadczeniach rodzinnych przepisem art. 27 pkt 2 lit. j) ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86 poz.732) z dniem 1 września 2005 r., przyjętej w związku z "Rządowym programem uporządkowania i ograniczenia wydatków publicznych". Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał więc także na uwadze dążenie ustawodawcy do ograniczenia wydatków budżetowych na cele objęte regulacją nowych przepisów oraz zapoznał się z uzasadnieniem projektu tej ustawy, w którego punkcie 4 wyjaśniono, iż celem zmian w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest m.in. "doprecyzowanie jej przepisów, wynikające ze stosowania przepisów tej ustawy w praktyce". Treść skargi nakazuje przy tym wyjaśnić, iż wyżej powołana ustawa o świadczeniach rodzinnych przewiduje dwa rodzaje wsparcia dla osób wychowujących dzieci legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności; świadczenia opiekuńcze przyznawane są dwutorowo, dla dzieci oraz dla osób je wychowujące. Do pierwszej grupy należą zasiłki pielęgnacyjne, przyznawane zgodnie z art. 16 ustawy w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Natomiast świadczenia pielęgnacyjne mają na celu zrekompensowanie osobom wychowującym dzieci niepełnosprawne utraty możliwości uzyskania dochodu z racji konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem, co do którego w orzeczeniu o niepełnosprawności zawarte zostały wskazania określone art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123 poz. 776 ze zm.). W przypadku skarżącej korzysta ona z obu systemów wsparcia. Ustawa o świadczeniach rodzinnych weszła w życie w dniu 1 maja 2004 r. Zgodnie z przepisem przejściowym - jej art. 58 ust. 1, osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17, do dnia 31 sierpnia 2005 r., jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach. W treści odwołania od decyzji organu I instancji G.S. podała, iż od 1998 roku otrzymywała zasiłek stały w związku ze sprawowaniem opieki nad synem J. Akta administracyjne niniejszej sprawy nie zawierają dokumentu, na mocy którego skarżąca miała przyznany zasiłek stały na syna J., załączono do nich natomiast wniosek o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieka nad tym dzieckiem, który złożyła w dniu [...] maja 2004 r. oraz orzeczenie o niepełnosprawności J.S., wydane na okres do [...].12.2004 r. W świetle powyższego uznać należy, iż na mocy art. 58 ust. 1 o świadczeniach rodzinnych po dniu [...] maja 2004 r. skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad synem J. i prawo to miała do końca okresu wskazanego w orzeczeniu o niepełnosprawności. Zważyć należy, iż kolejne orzeczenie o niepełnosprawności syna J. (orzeczenie z dnia [...].02.2005 r.) skarżąca przedłożyła w MOPS w G. w dniu [...].02.2005 r., orzeczenie to zawiera wskazania o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji (...), a jego ważność ustalona została do dnia [...].02.2008 r. Tym samym na mocy art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych nabyła ona prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (dawny zasiłek stały z art. 27 ustawy o pomocy społecznej) w związku ze sprawowaniem opieki nad synem J., do dnia [...] sierpnia 2005 r. W dniu [...].07.2005 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad synem M., przedkładając w dniu [...] sierpnia 2005 r. orzeczenie o niepełnosprawności tego dziecka z przedmiotowymi wskazaniami, które wydane zostało w dniu [...].08.2005 r. na okres do [...].08.2007 r. W tych okolicznościach organ I instancji postąpił prawidłowo, przyznając skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością sprawowania opieki nad synem M., a każdy późniejszy wniosek o przyznanie tego świadczenia na syna J., złożony w okresie, gdy pobierane było świadczenie w związku z opieką nad synem M., w świetle nowego brzmienia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych musiał zostać rozpatrzony negatywnie. Stąd również w tym zakresie zarzuty skargi są chybione. Wskazać przy tym należy, iż na kolejny okres zasiłkowy ([...].09.2006 r. – [...].08.2007 r.) skarżąca ponownie otrzymała świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością sprawowania opieki nad synem M. (decyzja organu I instancji z dnia 02.08.2006 r.), a po tym okresie może wystąpić o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad synem J., w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie o niepełnosprawności tego dziecka, którego ważność mija z dniem [...].02.2008 r. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga podlega oddaleniu. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ M Dybowski AT