IV SA/Po 687/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Maciej Dybowski (spr.) Protokolant ref-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi J. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów sadowych Wnioskiem z dnia [...] września 2000 r. J. D. zwrócił się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu doznanych represji ze strony władz niemieckich w okresie okupacji hitlerowskiej w latach 1944-1945. Decyzją z dnia[...]listopada 2000 r. nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: Kierownik Urzędu) na podstawie art. 105§1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm., dalej: kpa) umorzył postępowanie z uwagi na złożenie wniosku po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. 142/97/950 ze zm., dalej: ustawa o kombatantach). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] maja 2001 r., nr [...], wydaną na skutek złożenia przez J. D. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia [...] maja 2003 r. J.D. ponowił wniosek o przyznanie uprawnień. Wskazał, że urodził się dnia [...] czerwca 1944 r. w miejscowości K.-T. w powiecie lubartowskim, dokąd Jego rodzice zostali przesiedleni przez władze niemieckie. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], Kierownik Urzędu na podstawie art. 145a kpa wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania Wnioskodawcy uprawnień kombatanckich. Decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...], Kierownik Urzędu uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2001 r. oraz decyzję ją poprzedzającą, a także odmówił przyznania J. D. uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z uwagi na okoliczność, że Wnioskodawca urodził się dnia [...] czerwca 1944 r., nie może ubiegać się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania rodziców w obozie przesiedleńczym w Ł. w październiku 1940 r. Wnioskowany przez J. D. rodzaj represji nie jest represją w rozumieniu ustawy o kombatantach. Dnia [...] października 2003 r. za pośrednictwem poczty złożone zostało niepodpisane pismo, zawierające wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2003 r. Pismem z dnia [...] maja 2004 r. J. D. złożył skargę do Sądu Administracyjnego. Skarżący zawarł w niej wskazanie okoliczności faktycznych, które uzasadniają w Jego opinii przyznanie Mu uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2004 r. Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W piśmie z dnia [...] lipca 2004 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy. W piśmie z dnia [...] marca 2006 r. Skarżący ponowił wniosek o pozytywne rozpatrzenie Jego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd orzekł o nieważności zaskarżonej decyzji, biorąc z urzędu pod rozwagę stwierdzone rażące naruszenie prawa. Analiza akt sprawy wskazuje niezbicie, iż pismo z dnia [...] października 2003 r. (k. 48 akt administracyjnych), które zostało rozpoznane przez Kierownika Urzędu jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zostało podpisane. Ogólne postępowanie administracyjne charakteryzuje się niskim stopniem sformalizowania. Nie oznacza to jednak, że możliwe jest całkowite oderwanie się od treści przepisów, które wprowadzają określone warunki formalne dla dokonania czynności procesowych. Wprowadzenie ich przez ustawodawcę traktować należy bowiem jako zabieg niewątpliwie celowy, zmierzający do zapewnienia prawidłowej realizacji praw i obowiązków stron w toku postępowania. Elementy obligatoryjne podania, które to pojęcie ma charakter zbiorczy i obejmuje m. in. odwołania, określone zostały w art. 63 §2 i 3 kpa. Do elementów tych należy podpis osoby wnoszącej podanie. Waga podpisu wynika niezbicie z treści art. 63 § 3 kpa, gdyż regulacja ta w praktyce wyłącza przypadki, w których możliwy byłby brak podpisu pod podaniem. Podpisanie podania ma umożliwić organowi kontrolę, czy pochodzi ono od wskazanej w nim osoby. Dlatego więc podpis należy traktować jako element konstytutywny podania. Brak podpisu skutkować musi podjęciem przez organ działań zmierzających do uzupełnienia braków formalnych, w celu umożliwienia nadania biegu sprawie. W przedmiotowej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został podpisany, Skarżący nie został nadto wezwany do uzupełnienia tego braku. Prowadzi to do konkluzji, iż organ prowadził postępowanie nie mając do tego stosownej legitymacji. Postępowanie odwoławcze (w tym oczywiście również postępowanie wszczęte na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - art. 127 § 3 kpa) jest bowiem postępowaniem wnioskowym, a jego uruchomienie z urzędu nie jest dopuszczalne. Brak podpisu uniemożliwia zakwalifikowanie pisma z dnia [...] października 2003 r. jako wywierającego skutek procesowy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W takim stanie rzeczy zasadna jest konkluzja, że organ nie może skutecznie prowadzić postępowania na skutek odwołania (bądź wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), które nie zostało podpisane a brak ten nie został uzupełniony. Wskazana powyżej wada, zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, przemawia za uznaniem, że organ, który prowadził postępowanie na skutek złożenia niepodpisanego wniosku, bez wezwania o uzupełnienie braku, rażąco naruszył prawo (wyrok NSA z dnia: 18 maja 1994 r., SA/Gd 2365/93,POP 3/97/62; 12 października 1999 r., IV SA 1303/97, LEX nr 47923; 15 września 2000r., III SA 417/00). Takie naruszenie stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej: upsa) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 upsa. /-/ M.Dybowski /-/E. Kręcichwost - Durchowska /-/E. Makosz - Frymus PG/