IV SA/Po 688/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-12-13

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Maciej Busz, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeśli nie można go zalegalizować ze względu na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeśli nie można go zalegalizować. Brak możliwości legalizacji, wynikający z niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Organy te nie mają kompetencji do kontroli merytorycznej zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym, a są związane prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych w tym zakresie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego. Budynek został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy ustaliły, że inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiło jej legalizację. Skarżący zarzucił organom bezpodstawne przyjęcie niezgodności z planem miejscowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) decyzją z dnia [...] maja 2017r. nr [...] rozpoznając po raz kolejny (czwarty) sprawę, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej PINB) z dnia [...] marca 2017r. nr [...], w której działając na podstawie art. 48 ust. 1 oraz 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2016r. poz. 290 ze zm. – dalej p.b.), nakazano I. P. rozbiórkę budynku gospodarczo – garażowego na działkach nr [...] i [...] na Osiedlu N. w miejscowości T. M. gm. K.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że postępowanie w sprawie toczy się od lutego 2011r. i dotyczy zgodności z prawem budowy wolnostojącego budynku gospodarczo – garażowego o wymiarach 12m x 8m, położonego w granicy działek o nr [...] i [...] na os. [...] w T. M., pomiędzy istniejącym budynkiem mieszkalnym, a granicą działki z drogą powiatową nr [...] (stanowiąca działki nr [...] i [...]) w odległość 10 m od działki nr [...] i o 2,6 m od granicy z działką nr [...]. Teren objęty jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy K., zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta i Gminy w K. nr [...] z dnia [...] lutego 1993 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Poznańskiego nr [...] wraz ze zmianą w części dotyczącej działek o nr. ewid. [...], [...] i [...] w Czmońcu, zatwierdzoną uchwałą Rady Miejskiej w K. z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr [...], poz. [...]), a także zmianą zatwierdzoną uchwałą Rady Miejskiej w K. z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr [...], poz. [...]). Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady przewidują art. 29-31 tejże ustawy. Jak wynika z ustaleń PINB, przedmiotowy obiekt jest niewątpliwie budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b., a na jego wykonanie I. P. nie uzyskał pozwolenia na budowę ani też nie dokonał ich zgłoszenia. W związku z powyższym zastosowanie znajduje tu procedura z art. 48 p.b.. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 p.b., w przypadku obiektu wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, właściwy organ nakazuje jego rozbiórkę. Jednakże warunkiem wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu powstałego w drodze tzw. samowoli budowlanej, jest brak możliwości jego zalegalizowania. Przesłanką dla oceny istnienia bądź nieistnienia tej możliwości jest między innymi - zgodnie z art. 48 ust. 2 p.b. - zgodność lub niezgodność danej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Budynek usytuowany jest na terenie oznaczonym w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 2M, przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną waz z zielenią działkową. W załączniku do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 2001 r. ustalono strefy dopuszczalnej zabudowy z orientacyjną lokalizacją budynków mieszkalnych, określone liniami w odległości 7,0 m od drogi D3 i 10,0 m od działki o nr. ewid. [...], od strony drogi [...]. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 6, nieprzekraczalna linia zabudowy, oznaczona graficznie w rysunku planu, stanowi obowiązujące ustalenia planu. Co więcej, zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz.U z 2012, poz. 647 ze zm.), załącznik graficzny jest integralną częścią planu. Jednocześnie, zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 1 i 2 miejscowego planu, podstawowym przeznaczeniem terenu jest funkcja mieszkaniowa, natomiast dopuszcza się wprowadzenie w parterach budynków garaży dla samochodów osobowych oraz usług nieuciążliwych, niekolidujących z przeznaczeniem podstawowym. Burmistrz Miasta i Gminy K. konsekwentnie stał na stanowisku, iż przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z obowiązującym planem miejscowym. Ostatecznie postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Burmistrz Gminy K. odmówił inwestorowi wydania zaświadczenia o zgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Następnie Wojewódzki Sad Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 918/15 oddalił skargę na ww. postanowienie SKO wskazując, że prowadzona przez skarżącego budowa nie jest zgodna z obowiązującym dla działek nr ewid. [...] i [...] planem miejscowym. Skarga kasacyjna wywiedziona od w/w wyroku Sądu pierwszej instancji została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2016r. sygn. akt II OSK 124/16. Z tych powodów PINB uznał, że inwestor nie wykonał jego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej a wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., w którym to postanowieniu zobowiązano inwestora do: . wstrzymania robót budowlanych, . przedstawienia zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, . w przypadku uzyskania zaświadczenia złożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i zaświadczeniem o uprawnieniach projektanta i wydał decyzje nakazująca rozbiórkę. WWINB kontrolując decyzję organu I instancji stwierdził, że uregulowana w art. 48 p.b. procedura legalizacyjna nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 p.b., a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki. W niniejszej sprawie, w związku z odmową wydania zaświadczenia o zgodności przedmiotowej budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, niemożliwym było, wypełnienie przez zobowiązanego nałożonego obowiązku, a tym samym niemożliwa stała się legalizacja samowoli budowlanej. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odniósł się również do zarzutów podniesionych w odwołaniu i nie podzielił racji skarżącego. I. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucił, że organy orzekające w sprawie bezpodstawnie przyjęły, iż wykonany budynek gospodarczo – garażowy jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie, na którym posadowiono obiekt. W konkluzji skarżący zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wskazać należy, że bezspornym w sprawie jest, że budynek gospodarczo – garażowy wzniesiony na działkach nr [...] i [...] jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b., wymagającą pozwolenia na budowę. Ponieważ – co nie jest sporne – przedmiotowy obiekt został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy art. 48 p.b. Organy nadzoru budowlanego w takiej sytuacji w pierwszej kolejności podejmują kroki zmierzające do legalizacji samowoli budowlanej, co w kontrolowanej sprawie uczyniono. W tym celu wydano postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. nakładające na inwestora określone obowiązki (vide postanowienie z dnia 22 sierpnia 2014r. k. 204 akt administracyjnych). Jednym z nich było zobowiązanie inwestora do przedłożenia zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest jednak niespornym, ze organ architektoniczno – budowlany jakim był w rozpoznawanej sprawie Burmistrz Gminy K. odmówił wydania pozytywnego zaświadczenia o zgodności inwestycji, która miała podlegać legalizacji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy K. w części dotyczącej działek o nr ewid. [...], [...] i [...] w C. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] lutego 2001r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr [...], poz. [...]), wyjaśniając że inwestycja nie jest zgodna z obowiązującym planem. Opisane wyżej postanowienie zostało poddane kontroli nie tylko organu odwoławczego jakim było SKO w P., ale również kontroli Sądów I i II instancji. Ponieważ kontrola ta potwierdziła prawidłowość wydanego zaświadczenia, nie pozwalało to organom nadzoru budowlanego na pozytywne zakończenie procesu legalizacyjnego. Wbrew oczekiwaniom skarżącego organy nadzoru budowlanego jak i Sąd kontrolujący decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu nie mają kompetencji do kontroli zaświadczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 p.b. zarówno pod względem treści i jak i formy (vide wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2016r. sygn. akt II OSK 2428/14), a organy administracji i Sąd orzekający w niniejszej sprawie są związane prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 10 lutego 2016r. sygn. akt IV SA/Po 918/15. Dokonując oceny zarzutów zarówno odwołania jak i skargi należy stwierdzić, że stanowią one niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sygn. akt IV SA/Po 918/15. Z powyższych względów Sąd nie podzielił zarzutów skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t Dz.U. z 2017r. poz. 1369) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło