IV SA/Po 688/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi W. S. na uchwałę Rady Miasta Luboń z dnia 11 grudnia 2014 r. nr II/12/2014 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Luboń "Stary Luboń" postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu. Pismem z dnia 25 sierpnia 2023 r. W. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwalę Rady Miasta Luboń nr II/12/2014 z dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Luboń "Stary Luboń". Zarządzeniem Sądu z 21 marca 2024 r. wezwano organ do wskazania czy przed wniesieniem niniejszej skargi, skarżący wezwał właściwy organu do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z 22 marca 2024 r., organ wskazał, że W. S. przed wniesieniem skargi nie wzywał organu do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem działań lub zaniechań administracji publicznej. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy odpowiada ona warunkom formalnym, czy wniesiona została w terminie, a także czy jest dopuszczalna. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie oparta została na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm., zwanej dalej "u.s.g."). Zgodnie z tym przepisem, ale w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W sprawie niniejszej znajduje zastosowanie powyższy przepis w tak przytoczonym brzmieniu, co wynika z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Stosownie do tych przepisów, art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz m.in. art. 101 u.s.g., w ich brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po 1 czerwca 2017 r. Ze względu na okoliczność, iż zaskarżona uchwała Rady Miasta została podjęta w dniu 11 grudnia 2014 r., tj. przed zmianą art. 101 ust. 1 u.s.g. (polegającą na rezygnacji z wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na akty podejmowane przez organ gminy) oraz art. 53 p.p.s.a. (zgodnie z którym od dnia 1 czerwca 2017 r. skargę na akty, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., tj. akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, można wnieść w każdym czasie), skarżący był zobowiązany do wezwania Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa i do zachowania terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Pamiętać należy, że wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia było przed 1 czerwca 2017 r. obligatoryjnym elementem skuteczności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r. Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r.), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07 (ONSAiWSA 2007, Nr 3, poz. 60) wyjaśnił, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Oznacza to, że skargę na uchwałę Rady Gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r., w trybie art. 101 u.s.g., należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi Rady Gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego, a jeżeli Rada Gminy nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania. Powyższe oznacza, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest przesłanką decydującą o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Rady Gminy, a termin do wniesienia skargi liczy się od dnia doręczenia wzywającemu odpowiedzi organu, albo od dnia wniesienia wezwania, jeżeli organ odpowiedzi nie udzielił. Brak wezwania do usunięcia prawa uniemożliwia zaś wniesienie skargi i w konsekwencji skutkuje odrzuceniem przez wojewódzki sąd administracyjny skargi jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob.m.in. Komentarz do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. Tadeusza Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 481). Instytucja wezwania ma bowiem na celu załatwienie sprawy przez organ, zanim będzie konieczna interwencja sądu administracyjnego. Dopiero w przypadku, gdy organ nie zastosuje się do wezwania, zachodzi przesłanka do wniesienia skargi do sądu. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie wykazał, aby wyczerpał obligatoryjny tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa, przed wniesieniem skargi na uchwałę Rady Miasta Lubonia z 11 grudnia 2014 r. W piśmie z 22 marca 2024 r. wskazano, że skarżący nie wystąpił do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie takie nie znajduje się również w aktach sądowych i administracyjnych sprawy. Nie ulega zaś wątpliwości, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w powyższym przepisie, powinno bezpośrednio poprzedzać skargę do sądu i jest przesłanką dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wobec powyższego sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.