IV SA/Po 689/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-10-27

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Ewa Kręcichwost - Durchowska, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozostałości po rozebranym budynku, takie jak fundamenty i instalacje, mogą być nadal uznawane za budynek w rozumieniu przepisów o ewidencji gruntów i budynków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozostałości po rozebranym budynku, takie jak fundamenty i instalacje, nie spełniają definicji budynku zawartej w przepisach o ewidencji gruntów i budynków oraz w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB). W związku z tym, organy administracji miały prawo dokonać aktualizacji ewidencji poprzez wykreślenie informacji o nieistniejącym budynku.
Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o zatwierdzeniu aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja polegała na wykreśleniu budynku z operatu ewidencyjnego, ponieważ stwierdzono jego rozebranie. Spółka zarzucała organom błędne ustalenie stanu faktycznego, twierdząc, że budynek nie został rozebrany, a jedynie jego część, a istniejące pozostałości (ława betonowa, podłoga, instalacje) nadal spełniają kryteria budynku. Skarżąca kwestionowała również brak opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta K. na podstawie art. 22 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520 ze zmianami; zwanej dalej jako "p.g.k.") oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2015 r. poz. 542 ze zmianami; zwanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 29 marca 2001 r.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej jako "k.p.a.") zatwierdził aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], stanowiącej własność Spółki A (zwanej dalej również jako "skarżąca Spółka"), oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb S. - numerem działki [...], na podstawie operatu technicznego wpisanego do ewidencji materiałów powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...], polegającą na wykreśleniu z operatu ewidencyjnego m. K. usytuowanego na tej nieruchomości budynku o identyfikatorze [...], zgodnie ze stanowiącym załącznik do decyzji wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynku. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że działający w niniejszej sprawie uprawniony geodeta A. O. stwierdził, że wykazywany w kartotece budynków operatu ewidencyjnego m. K. budynek o identyfikatorze [...] usytuowany wg. danych ewidencyjnych na działce [...] został rozebrany w nieznanym terminie, a fakt ten nie został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. Z uwagi na powyższe, do operatu technicznego dołączony został wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących ww. budynku, a całość dokumentacji przyjęta została do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2016 r. Organ I instancji stwierdził, że jednym z dokumentów uzasadniających konieczność wprowadzenia do operatu ewidencyjnego zmian jest dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jak wskazał Prezydent miasta w dniu [...] marca 2016 r. przeprowadzone zostały oględziny, w trakcie których stwierdzono, że stan na gruncie pokrywa się ze stanem ujawnionym na mapie zasadniczej. Bezpośrednio przy chodniku przy ul. [...] widoczny jest stary fundament betonowy o wysokości około 15 cm, W lewym narożniku znajduje się wlot rury kanalizacyjnej oraz skrzynka elektryczna. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 2 ust 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. za budynek uważa się obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. nr 112, poz. 1316 ze zm.; zwanego dalej jako "PKOB"), czyli zadaszony obiekt budowlany wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywany dla potrzeb stałych, przy czym przez obiekty budowlane rozumie się ,,konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych". W ocenie organu, na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, jak również w oparciu o wnioski z oględzin nieruchomości stwierdzić należało, że przedmiotowy obiekt utracił wszelkie cechy budynku zarówno w świetle powołanych powyżej przepisów, jak również ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290). Jak stwierdził organ I instancji, wskazywany przez skarżącą Spółkę zamiar wzniesienia na istniejących obecnie fundamentach nowego budynku nie może stanowić podstawy do pozostawienia obecnego zapisu w ewidencji gruntów i budynków. Nowo powstały obiekt, zgodnie z przepisami prawa budowlanego (art. 57 ust. 1 pkt 5) przed przystąpieniem do jego użytkowania będzie musiał zostać zinwentaryzowany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, a powstała w wyniku inwentaryzacji powykonawczej dokumentacja techniczna stanowić będzie podstawę do jego ujawnienia w operacie ewidencyjnym m. K.. W odwołaniu skarżąca Spółka podniosła, że ocena stanu faktycznego została przeprowadzona bez wsparcia opinią biegłych. Zaznaczyła, że organ I instancji błędnie ustalił, że w miejscu, w którym znajdował się budynek, obecnie znajduje się fundament betonowy. W rzeczywistości w tym miejscu znajduje się ława betonowa oraz betonowa podłoga budynku. Ponadto nie jest prawdą, że przedmiotowy budynek został rozebrany, bowiem rozebrana została tylko jego część. Przedmiotowy budynek posiada zgodnie z dokumentacją – mapą zasadniczą, doprowadzenie kanalizacji, widoczny jest wylot rury kanalizacyjnej oraz skrzynkę elektryczną. Istniejąca budowla w ocenie skarżącej Spółki spełnia kryteria wynikające z przepisów wskazanych przez organ I instancji. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 p.g.k. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że jednym z dokumentów stanowiących podstawę wprowadzania zmian do ewidencji gruntów i budynków jest dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ponadto organ zaznaczył, że w PKOB zdefiniowano pojęcie budynku. Jest to definicja legalna budynku na gruncie przepisów dotyczących ewidencji i nie może być ona modyfikowana czy zastępowana poprzez odwołanie się do innych aktów prawnych, w tym prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego z dokumentacji technicznej i sporządzonego wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących przedmiotowego budynku wynikało, iż stan ujawniony w operacie ewidencyjnym w zakresie tego budynku był niezgodny ze stanem faktycznym na gruncie. Uprawniony geodeta wykonując zgłoszone prace, w celu porównania treści materiałów uzyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ze stanem faktycznym, zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. Nr 263, poz. 1572) przeprowadził wywiad terenowy. W rezultacie wykonanych czynności stwierdził, że przedmiotowy budynek został fizycznie rozebrany. Opracowana przez niego i dołączona do dokumentacji technicznej mapa jest dokumentem świadczącym o wszelkich zmianach jakie zaszły w zakresie zagospodarowania terenu objętego zgłoszoną pracą geodezyjną. Stanowi też kluczowy dokument istotny w zakresie zaktualizowania baz danych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1b p.g.k. Jak zaznaczył organ odwoławczy stan faktyczny ustalony na podstawie oględzin nie budzi wątpliwości co do wyglądu, wymiarów i charakteru obiektu objętego postępowaniem. W aktach sprawy znajduje się szczegółowa dokumentacja fotograficzna dokumentująca stan faktyczny terenu. Organ odwoławczy ocenił, że materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, a następnie należycie rozpatrzony. Strony postępowania miały możliwość czynnego uczestnictwa na każdym etapie prowadzonego postępowania. Odnosząc się do zarzutu, iż ocena stanu faktycznego została przeprowadzona przez samych urzędników, bez wsparcia opinią biegłego organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 78 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami (a za taki dowód należy uznać operat techniczny o identyfikatorze zgłoszenia [...]), chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ administracji publicznej jest obowiązany uwzględnić tylko wówczas, gdy stwierdzi, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, bowiem przyjmuje się, że ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego, stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia. W zakresie zarzutu skarżącej Spółki dotyczącego przyjętej definicji budynku organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie znaczenie mają przepisy PKOB. W ocenie organu odwoławczego obiekt oznaczony obecnie w kartotece budynków identyfikatorem [...] trwale utracił charakter budynku zarówno w rozumieniu powyższych przepisów, jak też w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290). Znajdujące się na gruncie elementy w postaci ławy betonowej oraz doprowadzenia do niej kanalizacji i energii elektrycznej są nie wystarczające do zakwalifikowania obiektu do grupy budynków. Skargę na ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spólka A. Skarżąca Spółka zaznaczyła, że sporny budynek znajduje się na nieruchomości przy ul. [...], a nie [...], jak podano w decyzji. Błędnie organ wskazał, że na działce znajduje się betonowy fundament, bowiem rzeczywiście w tym miejscu znajduje się ława betonowa, a nadto betonowa podłoga budynku. Ponadto przedmiotowy budynek, posiada zgodnie z dokumentacją - mapą zasadniczą, doprowadzenie kanalizacji, widoczny jest wlot rury kanalizacyjnej oraz skrzynkę elektryczną. W ocenie skarżącej Spółki sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy jest również stwierdzenie, że "budynek został rozebrany". Jest bowiem bezsporne, że została rozebrana tylko jego cześć, a nie cały budynek. Zdaniem skarżącej Spółki, pod pojęciem budynku rozumie się także obiekt budowlany, który stanowi konstrukcję połączoną z gruntem w sposób trwały, wykonaną z materiałów i elementów składowych, będącą wynikiem prac budowlanych. Definicja ta wynika z powołanych przez organ I Instancji przepisów prawa, tj. rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. i § 2 ust. 1 pkt 4 PKOB. Istniejąca budowla niewątpliwie spełnia określone w powyżej cytowanym przepisie kryteria. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta K. sprostował oczywistą omyłkę pisarską poprzez wykreśleniu błędnego adresu nieruchomości "ul. [...]" i wskazaniu prawidłowego adresu "ul. [...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], stanowiącej własność skarżącej Spółki, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb S. - numerem działki [...], na podstawie operatu technicznego wpisanego do ewidencji materiałów powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...], polegającą na wykreśleniu z operatu ewidencyjnego m. K. usytuowanego na tej nieruchomości budynku o identyfikatorze [...], zgodnie ze stanowiącym załącznik do decyzji wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynku. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 p.g.k. ewidencja gruntów i budynków Stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje m.in informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej (art. 20 ust. 1 p.g.k.). Sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określone zostały w rozporządzeniu z dnia 29 marca 2001 r. Zgodnie z § 44 pkt 2 tego rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W myśl § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi. Podstawą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], stanowiącej własność skarżącej Spółka, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb S. - numerem działki [...] stanowił operat techniczny sporządzony przez uprawnionego geodetę A. O. oraz ustalenia dokonane w trakcie oględzin przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] marca 2016 r. Na podstawie wskazanego powyżej operatu organ nadzoru budowlanego ustaliły, że w ewidencji gruntów i budynków ujawniona jest nieaktualna informacja o budynku o identyfikatorze [...]. Ze wskazanego powyżej operatu wynika, że przedmiotowy budynek został rozebrany, a informacja ta potwierdzona została w wyniku dokonanych oględzin ww. nieruchomości. Z protokołu z oględzin wynika, że "na gruncie widoczny jest fundament betonowy o wysokości 15 cm w kształcie prostokąta. W lewym narożniku widoczny jest wlot rury kanalizacyjnej oraz skrzynka prawdopodobnie elektryczna. Całość bez jakichkolwiek śladów pozwalających stwierdzić, że w najbliższym czasie prowadzone będą tam prace pozwalające na wzniesienie nowego budynku". Dane zawarte w protokole potwierdzone zostały znajdującą się w aktach sprawy dokumentacją fotograficzną. Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. budynkiem obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 oraz z 2002 r. Nr 18, poz. 170). Z kolei zgodnie z PKOB budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Przystosowane są do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. (...) Budynki niemieszkalne są to obiekty budowlane wykorzystywane głównie dla potrzeb niemieszkalnych. W przypadku, gdy co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest do celów mieszkalnych, budynek klasyfikowany jest jako budynek mieszkalny. Istotne z punktu widzenia prawidłowego rozumienia pojęcia budynku niemieszkalnego jest, że zgodnie z PKOB przez obiekty budowlane rozumie się konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych. Tym samym ujawniony dotychczas w ewidencji gruntów budynek o identyfikatorze [...] (pozostałe budynki niemieszkalne) wypełniać musiał przesłanki do uznania za budynek w rozumieniu § 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. W ocenie Sądu organy ustaliły ponad wszelką wątpliwość, że stwierdzone na działce nr [...]: fundament betonowy o wysokości 15 cm w kształcie prostokąta, wlot rury kanalizacyjnej oraz skrzynka prawdopodobnie elektryczna nie mogą zostać uznany za budynek w rozumieniu § 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Dokonanie tych ustaleń obligowało organy do dokonania aktualizacji w operacie ewidencyjnym. Bez znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez organy pozostaje okoliczność, iż na działce znajduje się betonowy fundament, czy też ława betonowa oraz betonowa podłoga. Okoliczności wskazane przez skarżącą Spółkę i tak nie pozwalały by na stwierdzenie, że na przedmiotowej działce znajduje się budynek w rozumieniu § 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Argumentacja skarżącej Spółki, jakoby do uznania, że na działce znajduje się budynek wystarczające było stwierdzenie na niej obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem jest dowodem wybiórczego stosowania definicji zawartych w PKOB. Skarżąca Spółka stara się nie zauważać, że w myśl PKOB budynki to specyficzne obiekty budowlane, które poza cechami obiekty budowlanego dodatkowo m.in. są zadaszone posiadają wbudowane instalacje i urządzenia techniczne. Odnosząc się do kwestii wskazania błędnego adresu nieruchomości wskazać trzeba, że Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] sprostował oczywistą omyłkę pisarską poprzez wykreśleniu błędnego adresu nieruchomości "ul. [...]" i wskazaniu prawidłowego adresu "ul. [...]". Pomimo tego w ocenie Sądu błędne wskazanie adresu nieruchomości pozostaje bez wpływu na wynik postępowania. Całokształt akt sprawy wskazuje, że przedmiotem postępowania objęta była nieruchomości położona przy ul. [...]. Ponadto istotnym z punktu widzenia postępowania ewidencyjnego jest to, że organy prawidłowo wskazały nr działki na której znajdował się sporny budynek oraz nr identyfikatora budynku. Reasumując stwierdzić trzeba, że skoro prawidłowo ustalony przez organy stan faktyczny sprawy wykazał, że na działce [...] nie znajduje się budynek o identyfikatorze [...], to zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zatwierdzająca aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegającą na wykreśleniu z operatu ewidencyjnego budynku o identyfikatorze [...] odpowiadają prawu. Z powyżej wskazanych powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło