IV SA/Po 69/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Anna Jarosz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r.nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę Sygn. akt IV SA/Po [...] U Z A S A DN I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 listopada 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. S., od decyzji organu I instancji z dnia 19 lipca 2018 r. nr [...] przyznającej zasiłek stały, w okresie od dnia 1.07.2018 r. do dnia 30.06.2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podało, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawca jest osoba samotną oraz niepełnosprawną, nie nabył uprawnień z ubezpieczenia społecznego. W dniu 27.06.2018 r. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Jego źródłem dochodu jest zasiłek okresowy przyznany od 1.05.2018 r. do 31.07.2018 r. w wysokości [...] zł. miesięcznie. Od powyższej decyzji odwołał się wnioskodawca domagając się przyznania zasiłku stałego od 1.03.2028 r., podnosząc, że w trakcie wywiadu środowiskowego w dniu 28.03.2018 r. nie został poinformowany o możliwości złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że warunki udzielania świadczeń z pomocy społecznej, określa ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 930 z późn. zm., dalej: ustawa). Kolegium przywołało treść art. 37 ustawy, który stanowi, że zasiłek stały przysługuje m.in.: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Aby ocenić, czy osoba prowadząca samodzielne gospodarstwo domowe spełnia warunki do uzyskania zasiłku stałego, należy w szczególności ustalić jej dochód i porównać go z kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej. Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. Artykuł 106 ust. 3 i ust 7-11 obowiązuje od dnia 1 stycznia 2017 r. (art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2016 r., Dz.U. z 2016 r. poz. 2174). Organ przywołał treść ust. 7-11 art. 106 ustawy. Stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie strona wystąpiła w dniu 13.07.2018 r. z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego z dniem 1.08.2018r. Aktualizacja wywiadu środowiskowego została przeprowadzona w dniu 18.07.2018r. Ustalono, że wnioskodawca jest osobą samotną i niepełnosprawną. Mieszka w lokalu, który jest własnością jego córki. Decyzją z dnia w dniu 13.07.2018r. przyznano mu zasiłek okresowy od 1.05.2018r. do 31.07.2018r. w wysokości [...] zł, który stanowi jego źródło dochodu. W trakcie przeprowadzenia wywiadu wniósł o przyznanie mu zasiłku stałego z tytułu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na podstawie orzeczenia z nia WZd/sON z dnia 27.06.2018r. Orzeczenie zostało wydane na skutek odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia 6.03.2018 r. o zaliczeniu do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z art.106 ust.3 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Wobec tego decyzja organu I instancji przyznająca zasiłek od 1.07.2018r. została wydana zgodnie z prawem. Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca reprezentowany przez pełnomocnika. Domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art.138 § 1pkt 1 k.p.a. w zw. z art.107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art.140 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów w odwołaniu oraz naruszenie art.138 § 1pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. i art.106 ust.3, ust.7, ust.8 i ust.9 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji gdy została ona wydana przy zaniechaniu pouczenia skarżącego przez pracownika socjalnego GOPS w K. , przeprowadzającego w dniu 28 marca 2018r.wywiad środowiskowy o powinności złożenia przez skarżącego już w miesiącu marcu 2018 r. wniosku o wypłatę zasiłku stałego. Przedmiotowe zaniechanie organu nastąpiło w sytuacji, gdy w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego skarżący przedłożył pracownikowi socjalnemu orzeczenie z dnia 6 marca 2018r. o zaliczeniu skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności i równocześnie poinformował pracownika socjalnego o tym, że w dniu 23 marca 2018 r. złożył odwołanie od w/w orzeczenia o stopniu niepełnosprawności domagając się jego zmiany poprzez zaliczenie do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a na uzasadnienie swojego stanowiska przywołał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Oznacza to między innymi, że Sąd nie może w ocenie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem ograniczyć się do zarzutów sformułowanych w skardze ale także powinien wadliwość kontrolowanego aktu podnieść z urzędu. Kontrola zaskarżonej decyzji, według wskazanych zasad nie daje podstaw do uznania, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 listopada 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 19 lipca 2018 r. przyznającą zasiłek stały w okresie od 1 lipca 2018 r. do 30 czerwca 2021 r. w kwocie [...]zł miesięcznie. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1693) – dalej ustawa. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2. Zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł miesięcznie; Zgodnie z art. 106 ust. 3 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek w dniu 13 lipca 2018 r, podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Zatem prawidłowo organ przyznał przedmiotowe świadczenie od lipca. Zdaniem Skarżącego zasiłek powinien być przyznany od marca, bowiem wówczas przedłożył pracownikowi OPS orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności i poinformował, że się od niego odwołał. Zdaniem Skarżącego pracownik powinien go pouczyć o możliwości złożenia wniosku w marcu, czego nie uczynił. Nawet gdyby skarżący złożył wniosek w marcu, to i tak nie otrzymałby tego zasiłku od marca z dwóch powodów, a mianowicie: zgodnie z art. 106 ust. 7 ups w przypadku złożenia przez osobę, która nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wniosku o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją oraz potwierdzeniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia uzależnionego od niezdolności do pracy albo wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wszczyna się postępowanie o ustalenie uprawnienia do zasiłku stałego, a następnie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego: 1) w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - postępowanie zawiesza się do dnia dostarczenia orzeczenia; 2) w przypadku niespełnienia któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 lub 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - odmawia się przyznania zasiłku stałego. Art.106 ust. 9 ups wskazuje, że jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust. 7. W myśl natomiast art.106 ust.10 powołanej ustawy, jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone po upływie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym dostarczono orzeczenie. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za miesiąc, w którym dostarczono orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, nie stosuje się art. 37 ust. 6 w przypadku pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania. W niniejszej sprawie orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zostało wydane 27.06.2018 r., wywiad środowiskowy przeprowadzono w dniu 28.03.2018r. (choć brak go w aktach administracyjnych, okoliczność bezsporna potwierdzona przez skarżącego oraz organ). Zatem i tak świadczenie mogło być przyznane od lipca (kiedy dostarczono orzeczenie). W sytuacji gdy nie zachodzi ciągłość niepełnosprawności, o dacie, od której przysługuje zasiłek stały decyduje data złożenia wniosku. Po drugie art. 106 ust. 3 u.p.s. wyklucza złożenie skutecznego wniosku o przyznanie zasiłku stałego z datą wsteczną za okres poprzedzający uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności, chyba, że jest to kolejny wniosek, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Ponadto należy zauważyć, że wywiad środowiskowy w dniu 28.03.2018r. był przeprowadzony na potrzeby rozpoznania wniosku o zasiłek okresowy, który zresztą został skarżącemu przyznany decyzją z dnia 13 kwietnia 2018r. (od 1.05.2018r. do 31.07.2018r. w kwocie [...]zł). Organy pomocy społecznej nie mają obowiązku z urzędu pouczać zainteresowanych o wszelkich możliwych świadczeniach, w innych sprawach, które ewentualnie może uzyskać strona z pomocy społecznej. Natomiast przed wydaniem decyzji w sprawie zasiłku stałego organ przeprowadził wywiad środowiskowy w lipcu 2018r., w miesiącu złożenia wniosku o ten zasiłek. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.