IV SA/Po 690/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PHU C. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi PHU C. Sp. z o.o. we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści skargi wskazano, iż zakresem wniosku objęte jest wyłącznie uzyskanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W formularzu wniosku skarżąca wskazała na poważne problemy finansowe wynikające z zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Z informacji zawartych w formularzu wynika, że skarżąca spółka zajmowała się produkcją paneli akustycznych na drogi. W związku z kryzysem budowy dróg i autostrad oraz problemami finansowymi odbiorców paneli akustycznych, spółka zmuszona była do wygaszenia produkcji i od czerwca 2012r. spółka nie prowadzi działalności. Z wyjaśnień zawartych w formularzu wynika, że spółka straciła całkowicie płynność a brak zamówień nie daje perspektyw na wznowienie produkcji w najbliższym czasie. Dlatego tez Zarząd Spółki w grudniu 2012r. złożył wniosek o upadłość likwidacyjną. Spółka w chwili obecnej nie posiada środków na spłatę zobowiązań wobec pracowników i nałożenie kary przez PIP nie doprowadzi do przyspieszenia wypłaty zaległych wynagrodzeń. Będzie to możliwie dopiero po odzyskaniu należności od wierzyciela będącego w upadłości układowej. W formularzu skarżąca ujawniła wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynoszącą – [...] zł., brak środków trwałych wnioskodawcy oraz wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu wynoszącej [...] zł. Wnioskodawca wskazał również na brak środków na kontach bankowych. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy załączono wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji powołując się na załączone deklaracje VAT wyjaśniła, że nadal nie prowadzi działalności gospodarczej. Powołując się zaś na załączony bilans wskazano, iż spółka jest poważnie zadłużona i nie jest w stanie zgromadzić środków na uiszczenie wpisu sądowego. Do powyższego pisma załączono zestawienie obrotów i sald, rachunek zysków i strat, wykaz aktywów i pasywów spółki, zeznanie o wysokości osiągniętego przychodu przez podatnika za rok 2012r., deklarację VAT za ostatnie trzy miesiące i wyciągi z kont bankowych za okres 01.01.2013 do 09.07.2013r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, ze skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna jednak wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga dochodów i nie posiada środków na rachunkach bankowych, którymi może swobodnie dysponować. Należało zatem uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych związanych z dalszym udziałem w postępowaniu w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpoznania jej sprawy przez Sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 § 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.