IV SA/Po 693/06

sygn. IV SA/Po 693/06 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu dnia 29 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J.R. z dnia 19 lipca 2008 r. od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2008 r.- IV SA/Po 693/06 w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Rektora Uniwersytetu. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za studia postanawia: umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym- w zakresie ustanowienia adwokata /-/ M. Dybowski sygn. IV SA/Po 693/06 U Z A S A D N I E N I E Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r.- IV SA/Po 693/06 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej Referendarz) przyznał J.R. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia dla Skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. (dalej ORA). Dnia [...] grudnia 2006 r. ORA na podstawie art. 253 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm. – dalej ppsa) wyznaczyła dla J.R. adwokata A.W.. Dnia 29 grudnia 2006 r. J.R. udzielił adw. A.W. pełnomocnictwa, które ów pełnomocnik złożył w Sądzie dnia [...]stycznia 2007 r. (k. 33-35, 39, 43, 49). Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2007 r.– IV SA/Po 693/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA) oddalił skargę J.R. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] lipca 2006 r. (k. 64). Na wniosek pełnomocnika Skarżącego z dnia [...] czerwca 2007 r., WSA sporządził uzasadnienie wyroku, które zostało doręczone adw. A.W. dnia [...] lipca 2007 r. (k. 66-77). Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. Skarżący zwrócił się do ORA o zmianę wyznaczonego już adwokata podnosząc, że pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. (niezwłocznie po otrzymaniu od pełnomocnika kopii wyroku WSA) zwrócił się do adwokata o sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w sprawie. Adw. A.W. "odmówił Skarżącemu współpracy w tej sprawie i tym samym dalszego reprezentowania Skarżącego". Pełnomocnik "zaniedbał między innymi poinformowania Skarżącego o biegu sprawy i o dacie otrzymania wyroku" WSA (k. 82-84). W odpowiedzi na ów wniosek Dziekan ORA poinformował, że nie widzi podstaw do zmiany pełnomocnika z urzędu do sporządzenia kasacji albowiem odmowa wniesienia kasacji przez adw. A.W. została wnikliwe i szczegółowo uzasadniona (k. 87). Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. Skarżący zwrócił się do WSA o wyznaczenie pełnomocnika. Podniósł, że adw. A. Woźny "błędnie zredagował" pismo procesowe z dnia [...] stycznia 2008 r., tytułując je "opinia" zamiast "odmowa" sporządzenia i wniesienia kasacji (k. 86) Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r.- IV SA/Po 693/06 Referendarz odmówił prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego (k. 90). Odpisy tego postanowienia doręczono: J.R. dnia [...] lutego 2008 r. – z pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia; sprzeciw wniesiony po upływie tego terminu zostanie odrzucony; pełnomocnikowi Rektora Uniwersytetu; adw. A.W. dnia [...] lutego 2008 r. Ani pełnomocnik Skarżącego, ani pełnomocnik Rektora nie wnieśli od postanowienia z dnia [...] lutego 2008 r. sprzeciwów (k. 93, 96, 98). Dnia [...]marca 2008 r. w polskim urzędzie pocztowym nadał sprzeciw J. R. Podniósł, że pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. wniósł nie o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, ale o zmianę personalną pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Prawo pomocy polega na umożliwieniu korzystania z pomocy fachowego pełnomocnika, a nie na umożliwieniu korzystania z pomocy zindywidualizowanego adwokata do momentu, gdy zdolność do wzajemnej współpracy zostanie wyczerpana (k. 99-103). Postanowieniem z dnia [...]marca 2008 r.- IV SA/Po 693/06 (dalej postanowienie z dnia [...] marca 2008 r.) WSA w Poznaniu odrzucił sprzeciw nadany przez J.R. w polskim urzędzie pocztowym dnia [...] marca 2008 r.- jako spóźniony, a nadto- jako zawierający wniosek o "zmianę personalną pełnomocnika z urzędu" niedopuszczalny (art. 259 § 2 i art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 64 § 3 ppsa; k. 99-100, 103, 105-106v). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 maja 2008 r.- I OZ 316/08 uchylił postanowienie z dnia [...] marca 2008 r. (art. 185 § 1 w zw. z art. 197 ppsa; k. 126-130). W wyniku postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2008 r.- I OZ 316/08, WSA obowiązany był rozpatrzyć merytorycznie wniosek J. R. z dnia [...] lutego 2008 r. "o wyznaczenie pełnomocnika" (k. 86). Pismo z dnia [...] lutego 2008 r. nie zostało złożone na formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 ppsa), przeto Sąd pismem z dnia [...] czerwca 2008 r., prawidłowo doręczonym Skarżącemu dnia [...] czerwca 2008 r., przesłał J.R. urzędowy formularz, wzywając do wypełnienia i złożenia w terminie 7 dni- pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Dnia [...] czerwca 2008 r. Skarżący w polskim urzędzie pocztowym oddał wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 143-150). Akta sprawy IV SA/Po 693/06 omyłkowo przedłożono Referendarzowi, miast Sędziemu sprawozdawcy, który dnia [...] czerwca 2008 r. zarządził wezwanie Wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku na urzędowym formularzu (k. 143, 144,146). Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r.- IV SA/Po 693/ 06 (dalej postanowienie z dnia [...] lipca 2008 r.) Referendarz umorzył postępowanie w sprawie pomocy jako bezprzedmiotowe, wskazując na złożenie wniosku po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadmnistracyjnego (art. 243 § 1 w zw. z art. 258 § 1 i 3, i art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 ppsa). Odpis postanowienia z dnia 8 lipca 2008 r. doręczono Skarżącemu dnia 14 lipca 2008 r. (k. 152-153, 171). Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r.- IV SA/Po 693/06 (dalej postanowienie z dnia 15 lipca 2008 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu: odmówił J.R. prawa pomocy w zakresie częściowym- w zakresie ustanowienia adwokata; odmówił J.R. prawa pomocy w zakresie częściowym- w zakresie ustanowienia radcy prawnego; umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym- w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i procesowych. W postanowieniu z dnia [...]lipca 2008 r. Sąd rozstrzygnął o wniosku z dnia [...] lutego 2008 r., uzupełnionym przez Skarżącego na urzędowym formularzu z dnia [...] czerwca 2008 r. (k. 148-150). Dnia [...] lipca 2008 r. J.R. oddał w polskim urzędzie pocztowym sprzeciw z dnia [...] lipca 2008 r. "na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2008 r.". Ponieważ w sprawie IV SA/Po 693/06 nie zapadło żadne postanowienie "z dnia [...] lipca 2008 r.", przeto przyjąć należy, że na skutek oczywistej omyłki pisarskiej Skarżący błędnie przywołał datę postanowienia Referendarza z dnia [...] lipca 2008 r.- jedynego wydanego przez Referendarza po dniu [...] lutego 2008 r. W sprzeciwie Skarżący podniósł, że postanowienie z dnia [...] lipca 2008 r. jest nieważne, bo zostało wydane przez Referendarza wyłączonego z mocy samej ustawy (art. 18 § 1 pkt 6 w zw. z art. 24 ppsa). Referendarz wydał postanowienie z dnia [...] lutego 2008 r., uchylone na skutek zażalenia wniesionego do NSA, a następnie Referendarz ponownie rozpoznał sprawę w zakresie pomocy prawnej, ponownie jej odmawiając. Merytorycznie Skarżący wskazał, że Referendarz wydał postanowienie o umorzeniu postępowania w przedmiocie udzielenia Mu pomocy prawnej, uzasadniając, że pomoc prawna jest bezprzedmiotowa, ponieważ postępowanie zostało już zakończone. W ocenie wnoszącego sprzeciw, to działanie Referendarza doprowadziło do takiej sytuacji. Referendarz odmówił Skarżącemu udzielenia pomocy prawnej w postaci wyznaczenia nowego pełnomocnika. Gdyby go ustanowił, Skarżący odwołałby się w terminie. Na skutek niezasadnej odmowy (postanowienie zostało uchylone), minął termin do wniesienia odwołania. Postępowanie zostało zakończone wskutek zawinionego działania Referendarza. Skarżący wniósł o "przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wyroku sądu i rozpoznanie merytoryczne wniosku o przyznanie pomocy prawnej (k. 172-174). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skutkiem wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc z mocy prawa (art. 260 zd. 1 in princ. ppsa; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 grudnia 2004 r.- FZ 375/04- ONSAiWSA 6/05/119, akceptowane przez J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" W. Pr. 2006 s. 534 uw. 2 i H. Knysiak- Molczyk w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" W. Pr. 2008 s. 779 uw. 1). W niniejszej sprawie Skarżący wniósł sprzeciw siódmego dnia od doręczenia Mu odpisu postanowienia z dnia [...] lipca 2008 r. (k. 171-174), a sprzeciw ów nie został odrzucony, przeto postanowienie z dnia 8 lipca 2008 r. utraciło moc z mocy samej ustawy. Sąd, do którego kompetencji przeszła sprawa, nie jest uprawniony do oceny zasadności sprzeciwu (M. Niezgódka- Medek w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" – Zakamycze 2006 s. 578 uw. 1;J. P. Tarno- op. cit. s. 534 uw. 2; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r.- FZ 715/04, akceptowane przez H. Knysiak- Molczyk- op. cit. s. 779 uw. 1). Jedynie zatem na marginesie należy podnieść, że postanowienie z dnia 8 lipca 2008 r. nie jest dotknięte nieważnością, bowiem art. 18 § 1 pkt 6 w zw. z art. 24 ppsa nie stosuje się w przypadku orzekania wpadkowego o prawie pomocy. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej (w ppsa- w przeciwieństwie do art. 127 i n. kpa- nie ma odwołania; k. 173) upłynął Skarżącemu dnia [...] sierpnia 2007 r. o północy (k. 64-64v, 66-74, 77), nie zaś na skutek postanowienia Referendarza z dnia [...] lutego 2008 r. o odmowie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, tym bardziej, że to referendarz prawomocnym postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia dla Skarżącego adwokata, którego wyznaczyć miała (i wyznaczyła) Okręgowa Rada Adwokacka w P. (k. 33-35, 43, 49, 90). Naczelny Sąd Administracyjny nie uchylił postanowienia Referendarza z dnia [...] lutego 2008 r., lecz postanowienie Sądu z dnia [...]marca 2008 r. uznając, że nie zachodziły przesłanki do odrzucenia sprzeciwu z dnia [...]marca 2008 r., który to sprzeciw J.R. mógł złożyć we własnym imieniu. Postanowienie z dnia [...] lipca 2008 r. było zbędne, skoro nie rozstrzygało o nowym wniosku o prawo pomocy, a jedynie o wniosku z dnia [...] lutego 2008 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu. W sprzeciwie z dnia [...] lipca 2008 r. Skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności, mających wpływ na prawo pomocy. Wszystkie argumenty faktyczne i prawne, zaprezentowane w postanowieniu z dnia [...] lipca 2008 r., pozostają aktualne dnia [...] lipca 2008 r. O tak uzupełnionym wniosku rozstrzygnął Sąd postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. (k. 164-167v), przeto ponowne orzekanie o prawie pomocy na skutek sprzeciwu z dnia 19 lipca 2008 r. (k. 172-174) jest bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 260 i art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 ppsa). Wniosek "o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wyroku sądu" (k. 173) wymaga uzupełnienia i będzie przedmiotem badania w dalszym postępowaniu. /-/ M. Dybowski AT