IV SA/Po 695/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę /-/I. Kucznerowicz /-/G. Radzicka /-/D.Rzyminiak-Owczarczak IV SA/Po 695/06 U Z A S A D N I E NI E Decyzją Burmistrza T. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]na podstawie art. 39 w zw. z art. 11 pkt 2, art. 107 ust. 5, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) w zw. z art. 104 kpa odmówiono M.M. przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego na zakup leków i na pokrycie kosztów zużycia energii elektrycznej z powodu odmowy współpracy z OPS. W uzasadnieniu organ podniósł, że M.M. nie złożył wyjaśnień dotyczących oświadczenia majątkowego związanego z samochodem, którego jest współwłaścicielem. Z uwagi na brak współdziałania z pracownikiem socjalnym należało odmówić przyznania świadczenia. M.M. odwołał się od tej decyzji podnosząc, że jest ona dla niego krzywdząca. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 107 § 3 kpa oraz w zw. 2, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 2, art. 2, art. 14 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DZ. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) uchylono decyzję organu I instancji i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania W uzasadnieniu organ wskazał, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W ocenie organu po przeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy brak jest podstaw do odmowy udzielenia pomocy na podstawie art. 11 ust. 2 ups albowiem nie zostało w dostateczny sposób udowodnione, iż M.M. nie wykazał współpracy z pracownikiem socjalnym w pokonywaniu trudnej sytuacji życiowej. M.M. złożył skargę na powyższą decyzję, podnosząc, że została naruszona Konstytucja i ustawa o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia tychże przepisów. Organ II instancji zasadnie uchylił decyzję Burmistrza T. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup leków oraz pokrycia kosztów zużycia energii elektrycznej. W myśl art. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm. dalej ups) celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 1 prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, jeżeli jej dochód nie przekracza 461,- zł miesięcznie. Jedną z form pomocy społecznej, jakiej organ może udzielić w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej jest zasiłek celowy. W myśl art. 39 ust. 2 ups zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu. Art. 11 ust. 2 stanowi, że organ orzekający może odmówić udzielenia pomocy, uchylić decyzję o przyznaniu takiej pomocy lub wstrzymać świadczenia w przypadku m.in. braku współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia takiego oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Rozstrzygając powyższe kwestie organ wydaje decyzję opartą o tzw. uznanie administracyjne co nie oznacza dowolności. W postępowaniu z zakresu pomocy społecznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli ustawa o pomocy społecznej nie stanowi inaczej (art. 14 ups). Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej podejmowanej w wyniku przeprowadzonego postępowania, którego podstawowe zasady określone są w Kodeksie postępowania administracyjnego. Art. 7 Kpa stanowi, że organy administracji państwowej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwiania sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 8 Kpa zobowiązuje te organy do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli, art. 11 do wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi się kieruje, a art. 77 do zbierania i rozpatrywania całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Zgodnie z art. 107 §1 i §3 Kpa każda decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne tzn. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i którym odmówił wiarygodności oraz wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że Skarżący mieszka we własnym lokalu mieszkalnym prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą niepełnosprawną utrzymującą się z renty inwalidzkiej w wysokości [...] zł, która jest jego jedynym źródłem utrzymania. Ponadto organ stwierdził, że jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki [...]r. 1996, który jest przez niego utrzymywany i użytkowany. Ponieważ w oświadczeniu majątkowym nie ujawnił faktu posiadania tegoż samochodu i odmówił złożenia wyjaśnień w tej sprawie organ I instancji uznał to za brak współdziałania i odmówił udzielenia wnioskowanych świadczeń. Jednak w treści odwołania oraz w piśmie wyjaśniającym z dnia [...] maja 2006 roku Skarżący zaprzecza jakoby był właścicielem jakiegokolwiek samochodu. Zaprzecza też, że odmówił złożenia wyjaśnień w tej sprawie i twierdzi, że wyjaśnił te kwestie na piśmie, które złożył pracownikowi socjalnemu w dniu [...] marca 2006r. O trzy mu 1. P. T: 1. B 2. a Po przeanalizowaniu powyższego stanu faktycznego i prawnego sprawy organ II instancji stwierdził brak uzasadnienia do odmowy udzielenia pomocy na podstawie art. 11 ust. 2 ups albowiem w jego ocenie nie zostało w dostateczny sposób udowodnione, iż Skarżący nie wykazał współpracy z pracownikiem socjalnym w pokonywaniu trudnej sytuacji życiowej. W uzasadnieniu swej decyzji jako jedyny fakt świadczący o braku takiej współpracy organ powołuje odmowę złożenia wyjaśnień dotyczących współwłasności samochodu osobowego. Skarżący zaś twierdzi stanowczo, że nie jest właścicielem żadnego samochodu oraz, że pisemne wyjaśnienia w tej sprawie złożył w dniu [...] marca 2006 r. Do tych twierdzeń organ I instancji w żaden sposób nie odniósł się. Z akt sprawy wynika bezspornie, że Skarżący jest w trudnej sytuacji życiowej wymagającej udzielenia pomocy. W świetle celów pomocy społecznej i zadań, jakie zostały na nią nałożone organy powołane do ich realizacji mają obowiązek szczególnie starannego rozpoznawania potrzeb życiowych osób znajdujących się w trudnych warunkach , które same nie są w stanie ich pokonać. W postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza jeżeli sprawa jest rozpoznawana w ramach tzw. uznania administracyjnego, jak to jest w analizowanym przypadku, odmowa przyznania pomocy może nastąpić wyłącznie wówczas, jeżeli zostanie udowodnione w sposób nie budzący wątpliwości, na podstawie wiarygodnych dowodów, przy zachowaniu zasad wynikających z art. 7 i 77 §1, że są podstawy do takiej odmowy. Organ obowiązany jest więc wykazać, na jakiej podstawie oparł swe twierdzenia i w czym wyrażają się przesłanki odmowy oraz dać temu wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji. Ani uzasadnienie zaskarżonej decyzji, ani materiał dowodowy sprawy nie przekonują o tym. Powołanie się jedynie na przepis prawa i ograniczenie się do stwierdzenia, że taka sytuacja zaistniała jest niewystarczające i godzi w wyżej wymienione przepisy postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu takie działanie organu narusza zarówno przepisy wynikające z art. 77 §1 kpa i 107 § 3 kpa dotyczące prawidłowego zbierania materiału dowodowego oraz uzasadnienia decyzji administracyjnej. Nadto godzi w wyrażoną w art. 7 kpa zasadę prawdy obiektywnej oraz płynącą z art. 11 zasadę przekonywania, która zobowiązuje organy administracji do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnianiu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych opartych o uznanie administracyjne. Wobec powyższych uchybień natury proceduralnej Kolegium słusznie uznało, że przepisy o postępowaniu administracyjnym zostały przez organ I instancji naruszone w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponieważ istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ orzekający. W świetle powyższych okoliczności należy uznać, iż Organ II instancji zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. /-/I. Kucznerowicz /-/G. Radzicka /-/D.Rzyminiak-Owczarczak KB/