IV SA/Po 700/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-08-23

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż skarżąca wykazała, że jej dochód nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony i powinno być przyznawane tylko w sytuacjach obiektywnej niemożności finansowej.
Stan faktyczny
M.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o świadczeniu pieniężnym z tytułu pracy przymusowej. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury i posiada mieszkanie. Wskazała, że jej dochód nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać M.S. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2011r nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych M.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem jej utrzymania jest należna jej emerytura w kwocie [...] zł. Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, że skarżąca posiada mieszkanie o pow. [...] m2. Przedstawiając swą sytuację wnioskodawczyni poinformowała, iż z uzyskiwanego dochodu opłaca koszty utrzymania mieszkania (opłaty, gaz, prąd, telefon) wynoszące [...] zł. oraz wizyty u lekarzy (ok. [...] – [...] zł.). W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że wysokość dochodu w rodzinie skarżącej wynoszący [...] zł., powoduje iż wnioskodawczyni należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło