IV SA/Po 702/06

WyrokWSA w Poznaniu2007-06-20

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zobowiązać stronę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z pomocy społecznej przed uprawomocnieniem się decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję przyznającą to świadczenie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może orzekać o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia z pomocy społecznej w decyzji zmieniającej lub uchylającej decyzję przyznającą to świadczenie, dopóki decyzja uchylająca lub zmieniająca nie stanie się ostateczna i prawomocna. Warunkiem wydania decyzji o zwrocie jest uprzednie prawomocne orzeczenie o uchyleniu lub zmianie decyzji przyznającej świadczenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg R.F. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzje organu I instancji (Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej), które odmawiały przyznania zasiłków celowych i okresowych oraz zobowiązywały do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Skarżący argumentował, że w okresach pobierania zasiłków nie miał dochodów, a renta jego matki nie powinna być wliczana do dochodu rodziny. Organy administracji uznały, że dochód rodziny, uwzględniający rentę matki, przekraczał kryterium dochodowe.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji w części dotyczącej zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych zasiłków celowych i okresowych, a w pozostałym zakresie oddalił skargi. Sąd określił, że uchylone decyzje w części nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Danuta Rzyminiak- Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. spraw ze skarg R.F. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego. 1. uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] w części, w której R.F. został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku celowego za miesiąc luty 2005 r. w kwocie [...] zł ([...]), do dnia [...] sierpnia 2007 r. 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] nr [...] w części, w której określono wysokość nienależnie pobranych zasiłków okresowych na łączną kwotę [...] zł ([...]) i zobowiązano R.F. do ich zwrotu do dnia [...] r. 3. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] nr [...] w części, w której R.F. został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku celowego za miesiąc styczeń 2005 . w kwocie [...] zł ([...]), do dnia [...]r. 4. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] nr [...] w części, w której określono wysokość nienależnie pobranych zasiłków okresowych za miesiące listopad i grudzień 2004 r. na łączną kwotę [...] zł ([...]) i zobowiązano R.F. do ich zwrotu do dnia [...]maja 2007 r. 5. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] nr [...] w części, w której określono wysokość nienależnie pobranych zasiłków okresowych na łączną kwotę [...] zł ([...]) i zobowiązano R.F. do ich zwrotu do dnia [...]r. 6. w pozostałym zakresie oddala skargi 7. określa, że zaskarżone decyzje w częściach, w których zostały uchylone nie mogą być wykonane. /-/D.Rzyminiak – Owczarczak /-/E. Kręcichwost – Durchowska /-/M. Dybowski MB Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] działający z upoważnienia Wójta Gminy K. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając na podstawie art. 6 ust. 16, art. 98, art. 104 ust. 1 i 3, art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm., dalej ustawa o pomocy społecznej) i art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) zmienił decyzję własną z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w ten sposób, że odmówił przyznania R.F. zasiłku celowego na bieżące potrzeby na miesiąc luty 2005 r., i zobowiązał R.F. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku celowego za miesiąc luty 2005 r. w kwocie [...] złotych do dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji napisał, że R.F. w dniu [...] lutego 2005 r. złożył wniosek o udzielenie pomocy na bieżące potrzeby. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu i zgromadzonych dokumentów ustalono, że rodzina posiada dochód [...] złotych oraz, że jest on niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej., co kwalifikowało do udzielenia pomocy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdzono, że R.F. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i braćmi, a dochód rodziny w styczniu 2005 r. wynosił [...] i był wyższy od kryterium dochodowego, które wynosi 1264 zł. Wskazano, że C.F. zataiła fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wyrokiem Sądu z dnia [...] maja 2004 r. przyznano C.F. rentę inwalidzką od dnia [...] października 2003 r., natomiast ZUS w tej sprawie wydał decyzję w dniu [...] czerwca 2004 r. Termin spłaty świadczenia ustalono mając na względzie spłatę nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej przez C.F. Decyzją z dnia [...] nr [...] działający z upoważnienia Wójta Gminy K. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając na podstawie art. 6 ust. 16, art. 98, art. 104 ust. 1 i 3, art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 104 i art. 107 kpa zmienił decyzję własną z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w ten sposób, że odmówił przyznania R.F. zasiłku okresowego na miesiące marzec, kwiecień i maj 2005 r. w wysokości [...] zł. miesięcznie i określił wysokość zwrotu nienależnie pobranych zasiłków okresowych w kwocie [...] zł zobowiązując do zwrotu wymienionego świadczenia do dnia [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu decyzji napisał, że R.F. w dniu [...] marca 2005 r. złożył wniosek o udzielenie pomocy na bieżące potrzeby. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu i zgromadzonych dokumentów ustalono, że R.F. jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w PUP, a dochód rodziny za luty 2005 r. wynosił [...] i był niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej, tj. 1264 zł., co kwalifikowało do udzielenia pomocy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdzono, że R.F. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i braćmi, a dochód rodziny w lutym 2005 r. wynosił [...] zatem był wyższy od kryterium dochodowego. Wskazano, że C.F. zataiła fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wyrokiem Sądu z dnia 21 maja 2004 r. przyznano C.F. rentę inwalidzką od dnia [...] października 2003 r., natomiast ZUS w tej sprawie wydał decyzję w dniu [...] czerwca 2004 r. Termin spłaty świadczenia ustalono mając na względzie spłatę nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej przez C.F. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] działający z upoważnienia Wójta Gminy K. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając na podstawie art. 6 ust. 16, art. 98, art. 104 ust. 1 i 3, art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 104 i art. 107 kpa zmienił decyzję własną z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w ten sposób, że odmówił przyznania R.F. zasiłku celowego na bieżące potrzeby na miesiąc styczeń 2005 r. i zobowiązał R.F. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku celowego za miesiąc styczeń 2005 r. w kwocie [...] złotych do dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji napisał, że R.F. w dniu [...] stycznia 2005 r. złożył wniosek o udzielenie pomocy na bieżące potrzeby. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu i zgromadzonych dokumentów ustalono, że dochód rodziny wynosił [...] i był niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej, tj. 1264 zł., co kwalifikowało do udzielenia pomocy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdzono, że R.F. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i braćmi, a dochód rodziny w grudniu 2004 r. wynosił [...]złotych, zatem był wyższy od ustawowego kryterium dochodowego. Wskazano, że C.F. zataiła fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wyrokiem Sądu z dnia 21 maja 2004 r. przyznano C.F. rentę inwalidzką od dnia [...] października 2003 r., natomiast ZUS w tej sprawie wydał decyzję w dniu [...] czerwca 2004 r. Termin spłaty świadczenia ustalono mając na względzie spłatę nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej przez C.F. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]działający z upoważnienia Wójta Gminy K. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając na podstawie art. 6 ust. 16, art. 98, art. 104 ust. 1 i 3, art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 104 i art. 107 kpa zmienił decyzję własną z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...]w ten sposób, że odmówił przyznania R.F. zasiłku okresowego na miesiące listopad i grudzień 2004 r. w wysokości [...] zł. miesięcznie, oraz określił wysokość zwrotu nienależnie pobranych zasiłków okresowych w kwocie [...] zł. i zobowiązał R.F. do zwrotu wymienionego świadczenia do dnia [...] maja 2007 r. W uzasadnieniu decyzji napisał, że R.F. w dniu [...] listopada 2004 r. złożył wniosek o udzielenie pomocy. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu i zgromadzonych dokumentów ustalono, że dochód rodziny wynosił [...] zł. i był niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej, tj. 1264 zł., co kwalifikowało do udzielenia pomocy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdzono, że R.F. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i braćmi, a dochód rodziny w październiku 2004 r. wynosił [...] złotych, zatem był wyższy od ustawowego kryterium dochodowego. Wskazano, że C.F. zataiła fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wyrokiem Sądu z dnia 21 maja 2004 r. przyznano C.F. rentę inwalidzką od dnia [...]października 2003 r., natomiast ZUS w tej sprawie wydał decyzję w dniu [...] czerwca 2004 r. Termin spłaty świadczenia ustalono mając na względzie spłatę nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej przez C.F. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] działający z upoważnienia Wójta Gminy K. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając na podstawie art. 6 ust. 16, art. 98, art. 104 ust. 1 i 3, art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 104 i art. 107 kpa zmienił decyzję własną z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w ten sposób, że odmówił przyznania R.F. zasiłku okresowego na miesiące czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2005 r. w wysokości [...] zł. miesięcznie, oraz określił wysokość zwrotu nienależnie pobranych zasiłków okresowych w kwocie [...] zł. i zobowiązał R.F. do zwrotu do dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu decyzji napisał, że R.F. w dniu [...] czerwca 2005 r. złożył wniosek o udzielenie pomocy. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu i zgromadzonych dokumentów ustalono, że dochód rodziny za maj 2005 r. wynosił [...] zł. i był niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej, tj. 1264 zł., co kwalifikowało do udzielenia pomocy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdzono, że R.F. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i braćmi, a dochód rodziny w maju 2005 r. wynosił [...] złotych, zatem był wyższy od ustawowego kryterium dochodowego. Wskazano, że C.F. zataiła fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wyrokiem Sądu z dnia 21 maja 2004 r. przyznano C.F. rentę inwalidzką od dnia [...] października 2003 r., natomiast ZUS w tej sprawie wydał decyzję w dniu [...] czerwca 2004 r. Termin spłaty świadczenia ustalono mając na względzie spłatę nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej przez C.F. W odwołaniu od opisanych decyzji R.F. napisał, że w okresach w których pobierał zasiłki nie miał żadnych dochodów. Wskazał, że dochód jest wtedy gdy dana osoba pracuje i zarabia, natomiast renta bądź zasiłek nie są dochodem. W związku z faktem, że jest osobą bezrobotną wniósł o umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 39, art. 127 §2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust.1, art. 3, art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 41 pkt 1, art. 98, art. 104 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu napisano, że organ I instancji prawidłowo i zgodnie z prawem ustalił, że R.F. należało, w tym stanie faktycznym i prawnym, odmówić przyznania pomocy finansowej i w związku z tym należało zmienić decyzję, którą została przyznana pomoc. Organ I instancji nie naruszył przy tym granic uznania administracyjnego, skoro dochód faktyczny rodziny strony jest wyższy od dochodu ustalonego na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto nie można przyjąć iż, zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby finansowe zgłaszane przez skarżącego, skarżący nie jest w stanie zaspokoić z posiadanych dochodów. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 39, art. 127 §2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust.1, art. 3, art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 8 ust. 12, art. 38 ust. 1 pkt 2, art. 38 ust. 2 pkt 2, art. 38 ust. 3 pkt 2, art. 38 ust. 4, art. 38 ust. 5 w związku z art. 147 ust. 1 pkt 2, art. 98, art. 104 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu napisano, że organ I instancji prawidłowo i zgodnie z prawem ustalił, że R.F. należało, w tym stanie faktycznym i prawnym, odmówić przyznania pomocy finansowej i w związku z tym należało zmienić decyzję, którą została przyznana pomoc. Świadczenie rentowe, które otrzymała matka skarżącego zalicza się do dochodu rodziny który, w związku z tym, przekracza kryterium dochodowe rodziny uprawniające do otrzymywania zasiłku okresowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 39, art. 127 §2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust.1, art. 3, art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 41 pkt 1, art. 98, art. 104 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu napisano, że organ I instancji prawidłowo i zgodnie z prawem ustalił, że R.F. należało, w tym stanie faktycznym i prawnym, odmówić przyznania pomocy finansowej i w związku z tym należało zmienić decyzję, którą została przyznana pomoc. Organ I instancji nie naruszył przy tym granic uznania administracyjnego, skoro dochód faktyczny rodziny strony jest wyższy od dochodu ustalonego na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto nie można przyjąć iż, zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby finansowe zgłaszane przez skarżącego, skarżący nie jest w stanie zaspokoić z posiadanych dochodów. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 39, art. 127 §2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust.1, art. 3, art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 8 ust. 12, art. 38 ust. 1 pkt 2, art. 38 ust. 2 pkt 2, art. 38 ust. 3 pkt 2, art. 38 ust. 4 i ust. 5 w związku z art. 147 ust. 1 pkt 2, art. 98, art. 104 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu napisano, że organ I instancji prawidłowo i zgodnie z prawem ustalił, że R.F. należało, w tym stanie faktycznym i prawnym, odmówić przyznania pomocy finansowej i w związku z tym należało zmienić decyzję, którą została przyznana pomoc. Świadczenie rentowe, które otrzymała matka skarżącego zalicza się do dochodu rodziny który, w związku z tym, przekracza kryterium dochodowe rodziny uprawniające do otrzymywania zasiłku okresowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]Samorządowe Kolegium, działając na podstawie art. 39, art. 127 §2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust.1, art. 3, art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 8 ust. 12, art. 38 ust. 1 pkt 2, art. 38 ust. 2 pkt 2, art. 38 ust. 3 pkt 2, art. 38 ust. 4 i ust. 5 w związku z art. 147 ust. 1 pkt 2, art. 98, art. 104 ust. 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu napisano, że organ I instancji prawidłowo i zgodnie z prawem ustalił, że R.F. należało, w tym stanie faktycznym i prawnym, odmówić przyznania pomocy finansowej i w związku z tym należało zmienić decyzję, którą została przyznana pomoc. Świadczenie rentowe, które otrzymała matka skarżącego zalicza się do dochodu rodziny który, w związku z tym, przekracza kryterium dochodowe rodziny uprawniające do otrzymywania zasiłku okresowego. Od powyższych decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R.F. W skardze oraz w piśmie procesowym uzupełniającym argumenty skargi uznał zarzuty zawarte w zaskarżonych decyzjach za krzywdzące. Powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu podkreślił, że jest osobą bezrobotną i nie mającą prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wskazując, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim napisał, że jego sytuacja finansowa jest ciężka i trudna a jemu często brakuje pieniędzy na różne potrzeby życiowe. Uznał, że każdy – w tym również on sam – ma prawo się pomylić. W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonych decyzjach. Postanowieniami z dnia [...] lutego 2007 r. Sąd postanowił o połączeniu i wspólnym rozpoznaniu spraw ze skarg R.F. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi zasługiwały częściowo na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż wskazanych w jej uzasadnieniu przez skarżącego. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania spraw organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny dokonał tej kontroli na podstawie akt spraw i według stanu prawnego istniejącego w dniu wydawania zaskarżonych aktów. Organ I instancji wydając: 1. decyzję z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] przyznającą R.F. zasiłek celowy, 2. decyzję z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] przyznającą R.F. zasiłek okresowy na miesiące marzec, kwiecień i maj 2005 r., 3. decyzję z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] przyznającą R.F. zasiłek celowy na miesiąc styczeń 2005 r., 4. decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] przyznającą R.F. zasiłek okresowy na miesiące listopad i grudzień 2004 r., 5. decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] przyznającą R.F. zasiłek okresowy na miesiące listopad i grudzień 2004 r. opierał się na przeprowadzanych aktualizacjach wywiadu środowiskowego i deklarowanych wówczas przez skarżącego łącznych wysokościach dochodu w rodzinie, który to dochód był niższy od kryterium określonego ustawą o pomocy społecznej. Z poczynionych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. ustaleń w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. wynika, że matka skarżącego C.F. otrzymała za okres od dnia [...] października 2003 r. do dnia [...] lipca 2004 r. świadczenie rentowe w wysokości [...] zł. netto, w okresie od [...]sierpnia 2004 r. do dnia [...] grudnia 2004 r. świadczenie rentowe w wysokości [...] zł. miesięcznie netto w tym zasiłek pielęgnacyjny, od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. świadczenie rentowe w wysokości [...] zł. netto w tym zasiłek pielęgnacyjny, od dnia [...] września 2005 r. do dnia [...] grudnia 2005 r. świadczenie rentowe w wysokości [...]zł. miesięcznie netto, od dnia [...] stycznia 2006 r. do dnia [...] lutego 2006 r. świadczenie rentowe w wysokości [...] zł. miesięcznie netto oraz, od dnia [...] marca 2006 r. świadczenie rentowe w wysokości [...] zł. miesięcznie netto. Powyższe informacje zawarte są w piśmie ZUS-u z dnia [...] marca 2006 r., znak: [...] (k. 430 akt administracyjnych). Okoliczność powyższą potwierdza także znajdujący się w aktach sprawy akt oskarżenia, który przeciwko C.F. wniosła do Sądu Rejonowego w S., Prokuratura Rejonowa w S. C.F. zarzucono w nim, że doprowadziła Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że będąc pouczona o odpowiedzialności karnej, w pisemnych oświadczeniach z dnia [...] listopada 2004 r., [...] stycznia 2005 r., [...] lipca 2005 r. i [...] sierpnia 2005 r. zataiła w nich fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przez co wprowadziła w błąd pracownika Ośrodka co do swojej sytuacji finansowej, będącej podstawą przyznania świadczeń pieniężnych (k. 424). Zgodnie z treścią art., 8 ust 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł., zwanej kryterium dochodowym na osobę w rodzinie. Rodzina skarżącego składa się w z czterech osób (matki, dwóch braci i skarżącego), a więc kryterium dochodowe rodziny wynosiło 1264 zł. Tymczasem organ I instancji ustalił, że faktyczny dochód rodziny skarżącego przewyższał kryterium określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 16 § 2 kpa, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Takim przepisem szczególnym jest art. 106 ust 5 ustawy o pomocy społecznej. Skoro organ I instancji ustalił, że faktyczny dochód rodziny skarżącego przewyższał kryterium określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, słusznie na podstawie art. 106 ust 5 cyt. ustawy zmienił swoje dotychczasowe wyżej wskazane decyzje i w punktach pierwszych decyzji odmówił przyznania wnioskowanych przez skarżącego świadczeń. Prawidłowo także organ ustalił, że brak było, w zaistniałej sytuacji, przesłanek z art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W myśl art. 104 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wysokość należności podlegającej zwrotowi oraz termin zwrotu tej należności ustala się w drodze decyzji administracyjnej. Jednakże warunkiem wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia jest uprzednie prawomocne orzeczenie o uchyleniu lub zmianie decyzji, na podstawie której to świadczenie zostało przyznane. Nie jest dopuszczalne, jak uczynił to organ I instancji w punkcie 2 decyzji zmieniających, orzekanie o zwrocie świadczenia nienależnego dopóki decyzja uchylająca lub zmieniająca nie stanie się ostateczna i prawomocna. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji winny uwzględnić wskazania wynikające z treści niniejszego uzasadnienia. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ M. Dybowski MB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło