IV SA/Po 702/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-01-12
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę, prawidłowo ocenił zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i czy prawidłowo ustalił krąg stron postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo ocenił zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a także prawidłowo ustalił krąg stron postępowania. Zakres kontroli organu jest ograniczony do sprawdzenia zgodności projektu z ustaleniami planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy oraz wymogami ochrony środowiska. Organ nie ma uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, poza projektem zagospodarowania terenu. W przypadku braku naruszeń prawa, sąd oddala skargę.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę D. R., A. M. i C. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego oraz rozbiórkę istniejących budynków. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestie zacienienia, wpływu na grunty sąsiednie, pominięcia stron postępowania oraz niezgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D. R., A. M., C. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i rozbiórkę oddala skargę w całości
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.) - zwanej dalej: Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. S., K. R. oraz P. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego wraz z wewnętrzną instalacją gazową oraz rozbiórkę istniejących budynków na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz [...], obręb G.).
Od ww. decyzji odwołalnie wnieśli D. R., A. M. i C. M.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca Nr IR-I [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że w myśl art. 26 ustawy z dnia [...] lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę albo wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, albo zgłoszenia budowy może dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Inwestorzy - przedłożyli projekt budowlany sporządzony w oparciu o przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed zmiany, która weszła w życie [...] września 2020 r. i wnieśli o rozpatrzenie wniosku o wydanie pozwolenia wg przepisów obowiązujących przed [...] września 2020 r.
Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed zmiany) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń 1 sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt Ib, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W rozpatrywanej sprawie inwestorzy złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynków (wskazanych w projekcie: budynku mieszkalnego i usługowego) oraz na budowę budynku mieszkalno-usługowego wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie działki nr [...] w P. przy ul. [...].
Wojewoda podniósł, że w rozpatrywanej sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej był zobowiązany sprawdzić między innymi zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], [...] o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Wskazana decyzja została wydana na rzecz inwestorów i - według ustaleń organu odwoławczego - jest ostateczna.
Projektowany budynek będzie usytuowany w odległości 5 m od frontowej granicy działki. Wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki będzie wynosić 30 %. Powyższe dane zawarte w projekcie, są zgodne z ustaleniami ww. decyzji o warunkach zabudowy (projekt zagospodarowania terenu, nr [...] zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej). Odnosząc się do zarzutów odwołujących projektant mgr inż. arch. M. W. w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. wyjaśnił, iż wymiary budynku są oznaczone w sposób spójny i jednoznaczny na rysunku projektu zagospodarowania terenu oraz w projekcie branży architektura (projektowana szerokość elewacji frontowej 11.86 m, określona w decyzji o warunkach zabudowy - maksymalnie 12 m). Projektant wyjaśnił, iż linia wymiarowa, do której odnoszą się odwołujący, nie określa wymiarów budynku, lecz wymiary zjazdów na działkę, które są w jednoznaczny sposób opisane w rzucie, pomiędzy tą linią wymiarową, a granicą działki. Dach budynku zaprojektowano jako płaski (zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy).
Organ odwoławczy zauważył, iż analiza zacieniania i nasłoneczniania, przygotowana w oparciu o przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.), została umieszczona w projekcie budowlanym. W piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. projektant wyjaśnił, iż wskazana analiza w sposób jednoznaczny wskazuje na brak naruszenia obowiązujących w tym zakresie przepisów zarówno w stosunku do działek sąsiednich, jak i dla projektowanego budynku. Analiza zawiera zarówno sprawdzenie zacienienia i nasłonecznienia, jak i przesłaniania zabudowy sąsiedniej. W analizie projektant wskazuje, że nasłonecznienie pomieszczeń w budynkach sąsiednich w związku z budową na działce nr [...] nie zmieni się w myśl § 13 i § 60 ww. rozporządzenia. Zabudowa na działkach nr [...] i [...] nie ma okien zwróconych w kierunku projektowanego budynku. Dla działki nr [...] wykazano brak przesłaniania okna zwróconego w kierunku projektowanego budynku.
Dalej podniesiono, że z decyzji o warunkach zabudowy wynika, iż wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej jej gzymsu lub attyki ma wynosić maksymalnie do 10 m od poziomu istniejącego terenu i że przedmiotowa inwestycja przewiduje 2 lokale mieszkalne oraz 2 lokale usługowe. Z dokumentacji projektowej wynika, iż wskazana wysokość ok. 10 m została zachowana, licząc od poziomu istniejącego terenu do gzymsu elewacji frontowej (dane z projektu - pkt 2.2 Wykazanie zgodności z decyzją o warunkach zabudowy). Projekt zakłada powstanie jednej kondygnacji podziemnej oraz trzech kondygnacji nadziemnych. W sentencji decyzji o warunkach zabudowy nie wymieniono tych kondygnacji dla określenia wysokości budynku, jednak w treści sentencji decyzji wprowadzono zapis, iż dostęp do drogi publicznej będzie bezpośredni - maksymalnie dwoma z istniejących zjazdów z ul. [...] (droga publiczna), przy czym jeden powinien obsługiwać garaż podziemny (pkt IV ppkt 1), a z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż inwestorzy złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji określonej jako "budowa budynku mieszkalno-usługowego w zabudowie wolnostojącej wraz z parkingiem podziemnym". W dalszej części wyjaśniono, iż budynek będzie posiadał m.in. trzy kondygnacje nadziemne. W budynku przewidziano dwa mieszkania oraz dwa lokale usługowe, przy czym zaznaczono, iż budynek jest przystosowany dla osób niepełnosprawnych. Zaprojektowano, zgodnie z zapisami decyzji o warunkach zabudowy, w zakresie lokali mieszkalnych - 3 miejsca postojowe dla samochodów i 2 miejsca postojowe dla rowerów oraz w zakresie biur - 10 miejsc postojowych dla samochodów i 2 miejsca postojowe dla rowerów (dla wielkości powierzchni usługowej 394,1 m˛). 9 miejsc dla samochodów przewidziano w garażu podziemnym i 4 na poziomie terenu (tam też przewidziano dodatkowe miejsce postojowe dla samochodu, przeznaczone dla osób niepełnosprawnych). W decyzji o warunkach zabudowy zaznaczono, iż jeden ze zjazdów powinien obsługiwać poziom terenu, w tym miejsca postojowe zlokalizowane wgłębi przedmiotowej działki. Powyższe oznacza, iż wskazana decyzja dopuściła realizacje w głębi działki stanowisk postojowych, które muszą być skomunikowane z frontową częścią działki. Podkreślenia wymaga, iż odległość ww. stanowisk postojowych od granicy działki jest zgodna z § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (nie mniej niż 3 m).
Wojewoda wskazał też, że zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, odprowadzanie wód deszczowych ma odbywać się na teren działki objętej wnioskiem (pkt IV ppkt 6 decyzji). Zaznaczono, iż wody opadowe z powierzchni utwardzonych nie mogą poprzez spływ negatywnie oddziaływać na działki sąsiednie - nie przewidziano urządzeń wymagających pozwolenia wodnoprawnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Prawa wodnego poprzez pominięcie zmiany stanu wody w gruncie oraz szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie, projektant wyjaśnił, iż dla inwestycji, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, wykonano oraz zatwierdzono projekt robót geologicznych dla opracowania dokumentacji geologiczno-inżynierskiej określającej warunki geologiczno-inżynierskie w miejscu planowanej budowy budynku mieszkalno- usługowego z garażem podziemnym, zatwierdzono także dokumentację geologiczno- inżynierską (decyzje: Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2020 r., znak: [...] oraz z dnia [...] grudnia 2020 r, znak: [...]). Projektant wskazał, iż dokumentacja geologiczno-inżynierska szczegółowo analizuje i opisuje warunki hydrogeologiczne. Zgodnie z projektem budowlanym, w celu zabezpieczenia wykopu oraz fundamentów budynków sąsiednich zostanie wykonana palisada oraz ścianka berlińska. Projektant podkreślił, iż zagospodarowanie wody opadowej na gruncie jest zgodne z wydaną decyzją o warunkach zabudowy. Powierzchnia garażu podziemnego nie zajmuje całego zakresu działki budowlanej, garaż nie styka się w żadnym miejscu z działkami sąsiednimi. Od strony działek sąsiednich znajduje się powierzchnia przepuszczalna dla wód opadowych (utwardzenia przepuszczalne oraz powierzchnia biologicznie czynna - zgodnie z projektem zagospodarowania terenu).
W swoim piśmie projektant wyjaśnił, iż interes właścicieli nieruchomości sąsiednich nie zostanie naruszony zgodnie ze złożonym projektem budowlanym. Projektant określił zakres oddziaływania inwestycji jako wykraczający na teren działek sąsiednich z powodu usytuowania budynków sąsiednich w ostrej granicy. Ekspertyza budynków sąsiednich nie jest wymagana, ponieważ projektowana zabudowa nie ingeruje konstrukcyjne w ww. obiekty (brak ich przebudowy, rozbudowy). Ze względu na niższe posadowienie projektowanego budynku w celu zabezpieczenia wykopu oraz fundamentów budynków sąsiednich musi zostać wykonana palisada oraz ścianka berlińska - co wyszczególniono w projekcie budowlanym.
Odległość ścian zewnętrznych części nadziemnej budynku od granicy działki wynosi nie mniej niż 4 m, co jest zgodne z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W myśl ust. 9 ww. paragrafu, odległości podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, od granicy działki budowlanej nie ustala się.
W projekcie (pkt 2.3 Wpływ obiektu budowlanego na środowisko, obszar oddziaływania obiektu) zaznaczono, iż obszar oddziaływania obiektu wykracza poza zakres działki budowlanej objętej opracowaniem nr [...] na teren działek nr [...], [...] i [...]. Podkreślono, iż właściciele ww. działek gruntu, w tym odwołujący, zostali uznani za strony postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Wskazana w odwołaniu E. K. - P., nie mogła być uznana za stronę postępowania, ponieważ nie jest właścicielem żadnej z ww. działek gruntu.
Odnosząc się do kwestii stwarzania przez budynek zagrożenia pożarowego Wojewoda podkreślił, że zgodność projektu z wymogami ochrony przeciwpożarowej została stwierdzona bez uwag przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. J. M. (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej. Dz. U. z 2015 r. poz. 2117).
W ocenie Wojewody na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało stwierdzić, iż nie zaistniała przesłanka do wydania decyzji negatywnej dla inwestorów. Strony odwołujące nie przedstawiły żadnych dowodów przeciwnych dla poparcia swoich twierdzeń. Z kolei składający wyjaśnienia mgr inż. arch. M. W. (występujący także jako pełnomocnik inwestorów) posiada uprawnienia do sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych wszelkich obiektów budowlanych. Także pozostali projektanci obiektu wykazali stosowne uprawnienia (w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, instalacyjnej).
Podkreślono, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej w ograniczonym zakresie sprawdza projekt budowlany. Uprawnienia kontrolne organów administracji, które prowadzą postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę zostały ograniczone wyłącznie do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy, a także wymogami ochrony środowiska. Wynika to wprost zart.35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa. Sprawdzenie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi zostało ograniczone tylko do projektu zagospodarowania działki lub terenu. Organ architektoniczno-budowlany, od [...] lipca 2003 r., nie ma uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego i zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi - uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z przepisów należy do obowiązków projektanta (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1323/15, LEX nr 2 288 746). Od tej daty wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności projektanta i osoby sprawdzającej za projekt architektoniczno- budowlany. Odpowiedzialność projektanta stanowi gwarancje dla inwestora i dla organu, że projekt jest opracowany zgodnie z przepisami, co zwalnia organy architektoniczno- budowlane z jego szczegółowego badania, poza przypadkami opisanymi w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego."
Organ II instancji wyjaśnił, iż to decyzja o warunkach zabudowy, wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021r. poz.741 z późn. zm.) przesądziła o charakterze i kształcie inwestycji na rozpatrywanym terenie (także w kontekście istniejącej infrastruktury technicznej i komunikacji). Organ administracji architektoniczno-budowlanej był jedynie zobowiązany do sprawdzenia zgodności przygotowanego dla tej inwestycji projektu budowlanego z ustaleniami tej decyzji. Zatem zarzut naruszenia art. 61 ww. ustawy przez organ administracji architektoniczno-budowlany należało uznać za chybiony.
Skargę na powyższą decyzję wywiedli do Sądu D. R., A. M. i C. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji,
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
a. art. 4 i art. 5 ust. 6, 8 i 9 Prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienie w decyzji Wojewody takich kwestii jak zacienienie budynku sąsiedniego oraz wystąpienie naruszeń interesów właścicieli działki sąsiedniej,
b. art. 29 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia [...] lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez pominięcie zmiany stanu wody na gruncie oraz szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie przy realizacji inwestycji,
c. art. 28 Prawa Budowlanego poprzez pominięcie E. K.-P. i nieprzyznanie legitymacji strony postępowania, w sytuacji gdy ustalenie granic obszaru oddziaływania następuje każdorazowo na podstawie indywidualnych cech obiektu budowlanego oraz jego przeznaczenia,
d. art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wprowadzającej na grunt polskiego prawa tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania go do określonych cech już zagospodarowanego terenu sąsiedniego poprzez nieuwzględnienie infrastruktury gruntów sąsiednich, tym samym powodując wzrost zanieczyszczeń, hałas i intensywny całodobowy ruch oraz naruszając uzasadnione interesy osób trzecich, a w szczególności sąsiadów, w tym skarżącej,
e. art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego, albowiem zawarte w projekcie budowlanym parametry i wskaźniki zabudowy dotyczące: nieprzekraczalnej linii zabudowy, wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki, wysokość zabudowy i geometrii dachu są sprzeczne z decyzją o warunkach zabudowy,
f. art. 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych,
g. art. 21 i 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że skarżona decyzja nie narusza prawa własności i interesów osób trzecich, w sytuacji w której przedmiotowa inwestycja ogranicza możliwość skarżącej do swobodnego użytkowania nieruchomości,
h. art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa Budowlanego, albowiem organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zaniechał sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z Ministra przepisami, w tym techniczno-budowlanymi tj. z rozporządzeniem Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
i. art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z § 12 pkt 2. 17 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie wystąpienia niezgodności projektowanego obiektu z warunkami przeciwpożarowymi, sanitarno-epidemiologicznymi oraz bezpieczeństwa, których dopuściły się organy zatwierdzając projekt budowlany.
3. Naruszenie przepisów prawa procesowego:
a. art. 80 oraz 107 § 3 Kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, ograniczając się jedynie do i tak błędnie dokonanej weryfikacji zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i pominięcie wyżej wskazanych kwestii.
b. art. 7 i 77 Kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu strony poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego oraz niewystarczające rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego,
c. art. 1 § 2, art. 134 i 135 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7, 77 oraz 80 Kpa, poprzez niewłaściwą i niedostateczną kontrolę legalności zaskarżonej decyzji oraz nieuwzględnienie odwołania
d. art. 10 Kpa poprzez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 dalej "p.p.s.a."). Przy czym podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 2021 r. Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Wojewody w świetle zgromadzonych akt sprawy, w ocenie Sądu organ odwoławczy, który ze swej istoty ponownie rozpatruje sprawę merytorycznie w całym jej zakresie, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, który Sąd uznaje za podstawę do dalszych swoich rozważań.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, dalej "Prawo budowlane").
W myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz oświadczenia o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Dopełnieniem tych uregulowań jest art. 35 ust. 4 Prawa Budowlanego, który przesądza, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W świetle powołanych przepisów sprawa o pozwolenie na budowę ma precyzyjne wyznaczone granice faktyczne i prawne, a sama decyzja w tej sprawie nosi znamiona aktu związanego - organ jest obowiązany ją wydać, ilekroć stwierdzi spełnienie określonych wymagań.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wymagania te zostały przez organy administracji publicznej prawidłowo zidentyfikowane i pozytywnie zweryfikowane w postępowaniu wyjaśniającym. Zarzuty i zastrzeżenia skarżących również były w toku postępowania administracyjnego brane pod uwagę - zostały ocenione jako niezasadne, a Sąd, dokonawszy kontroli tej oceny, nie znalazł podstaw do uznania jej za wadliwą.
Planowane przedsięwzięcie polega na rozbiórce budynków (wskazanych w projekcie: budynku mieszkalnego i usługowego) oraz na budowie budynku mieszkalno-usługowego wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie działki nr [...] w P. przy ul. [...].
W tym miejscu należy powtórzyć za organem, że w art. 35 ustawy Prawo budowlane zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, został ograniczony wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska. Sprawdzenie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi zostało ograniczone tylko do projektu zagospodarowania działki lub terenu. Organ architektoniczno-budowlany nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu budowlanego i jego rozwiązań konstrukcyjno-budowlanych, gdyż nie jest uprawniony do badania zgodności tego projektu z przepisami techniczno-budowlanymi lub z innymi przepisami prawa, z wyjątkiem projektu zagospodarowania terenu oraz przepisów określających wymogi ochrony środowiska.
W rozpatrywanej sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdził zgodność projektu budowlanego z ustaleniami prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno- usługowego na terenie działki nr [...], obręb G., ark.[...], przy ul. [...] w P..
W ocenie Sądu, nie ma podstaw do zakwestionowania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przy czym głównym punktem odniesienia są tu przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W szczególności Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania popartego precyzyjną argumentacją stanowiska Wojewody w zakresie spełnienia wymagań określonych w § 13 i § 60 rozporządzenia.
Projektowany budynek będzie usytuowany w odległości 5 m od frontowej granicy działki. Wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki będzie wynosić 30 %. Powyższe dane, zawarte w projekcie, są zgodne z ustaleniami ww. decyzji o warunkach zabudowy. Jak wynika z wyjaśnień projektanta mgr inż. arch. M. W. wymiary budynku są oznaczone w sposób spójny i jednoznaczny na rysunku projektu zagospodarowania terenu oraz w projekcie branży architektura (projektowana szerokość elewacji frontowej 11.86 m, określona w decyzji o warunkach zabudowy - maksymalnie 12 m).
W decyzji o warunkach zabudowy wskazano, iż wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej Jej gzymsu lub attyki ma wynosić maksymalnie do 10 m od poziomu istniejącego terenu i że przedmiotowa inwestycja przewiduje 2 lokale mieszkalne oraz 2 lokale usługowe. Z dokumentacji projektowej wynika, iż wskazana wysokość ok. 10 m została zachowana, licząc od poziomu istniejącego terenu do gzymsu elewacji frontowej (dane z projektu - pkt 2.2 Wykazanie zgodności z decyzją o warunkach zabudowy). Projekt zakłada powstanie jednej kondygnacji podziemnej oraz trzech kondygnacji nadziemnych. W decyzji o warunkach zabudowy nie wymieniono tych kondygnacji dla określenia wysokości budynku, jednak w treści sentencji decyzji wprowadzono zapis, iż dostęp do drogi publicznej będzie bezpośredni - maksymalnie dwoma z istniejących zjazdów z ul. [...] (droga publiczna), przy czym jeden powinien obsługiwać garaż podziemny (pkt IV ppkt 1), a z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż inwestorzy złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji określonej jako "budowa budynku mieszkalno-usługowego w zabudowie wolnostojącej wraz z parkingiem podziemnym". W dalszej części wyjaśniono, iż budynek będzie posiadał m.in. trzy kondygnacje nadziemne. W budynku przewidziano dwa mieszkania oraz dwa lokale usługowe, przy czym zaznaczono, iż budynek jest przystosowany dla osób niepełnosprawnych.
Odległość ścian zewnętrznych części nadziemnej budynku od granicy działki wynosi nie mniej niż 4 m, co jest zgodne z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W myśl § 12 ust. 9 ww. rozporządzenia, odległości podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, od granicy działki budowlanej nie ustala się.
Wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy odniósł się także w sposób wystarczający do podnoszonej przez skarżącą kwestii zacienienia i nasłonecznienia. Organ wskazał, że analiza zacieniania i nasłonecznia, przygotowana w oparciu o przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., została umieszczona w projekcie budowlanym. Wskazana analiza w sposób jednoznaczny dowodzi braku naruszenia obowiązujących w tym zakresie przepisów zarówno w stosunku do działek sąsiednich, jak i dla projektowanego budynku. Analiza zawiera zarówno sprawdzenie zacienienia i nasłonecznienia, jak i przesłaniania zabudowy sąsiedniej. W analizie projektant wskazuje, że nasłonecznienie pomieszczeń w budynkach sąsiednich w związku z budową na działce nr [...] nie zmieni się w myśl § 13 i § 60 ww. rozporządzenia. Zabudowa na działkach nr [...] i [...] nie ma okien zwróconych w kierunku projektowanego budynku. Dla działki nr [...] wykazano brak przesłaniania okna zwróconego w kierunku projektowanego budynku.
Organ odniósł się również szczegółowo do kwestii zmian wody na gruncie. Wskazano, że odprowadzanie wód deszczowych ma odbywać się na teren działki objętej wnioskiem (pkt IV ppkt 6 decyzji). Zaznaczono, iż wody opadowe z powierzchni utwardzonych nie mogą poprzez spływ negatywnie oddziaływać na działki sąsiednie - nie przewidziano urządzeń wymagających pozwolenia wodnoprawnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Prawa wodnego poprzez pominięcie zmiany stanu wody w gruncie oraz szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie, projektant wyjaśnił, iż dla inwestycji, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, wykonano oraz zatwierdzono projekt robót geologicznych dla opracowania dokumentacji geologiczno-inżynierskiej określającej warunki geologiczno-inżynierskie w miejscu planowanej budowy budynku mieszkalno- usługowego z garażem podziemnym, zatwierdzono także dokumentację geologiczno- inżynierską (decyzje: Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2020 r., znak: [...] oraz z dnia [...] grudnia 2020 r, znak: [...]). Projektant wskazał, iż dokumentacja geologiczno-inżynierska szczegółowo analizuje i opisuje warunki hydrogeologiczne.
Zgodnie z projektem budowlanym, w celu zabezpieczenia wykopu oraz fundamentów budynków sąsiednich zostanie wykonana palisada oraz ścianka berlińska. Ekspertyza budynków sąsiednich nie jest wymagana, ponieważ projektowana zabudowa nie ingeruje konstrukcyjne w ww. obiekty (brak ich przebudowy, rozbudowy).
Co do kwestii stwarzania przez budynek zagrożenia pożarowego organ również się wypowiedział. Podniesiono, iż zgodność projektu z wymogami ochrony przeciwpożarowej została stwierdzona bez uwag przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych pana inż. J. M. (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r. w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej. Dz. U. z 2015 r. poz. 2117).
Ocena kompletności projektu budowlanego powinna być dokonywana z uwzględnieniem relewantnych przepisów prawa budowalnego, w świetle których zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych.
Zdaniem Sądu, przedłożony przez inwestora projekt budowlany ma walor kompletności; zawiera on wszystkie elementy wskazane w odnośnych przepisach, został opracowany w czytelnej grafice. Inwestor uzyskał wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. Projekt budowlany został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Do projektu zostały dołączone oświadczenia o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały należycie wyjaśnione, toteż nie są też uzasadnione zarzuty naruszenia art. 7, 8, 77 oraz 80 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, brak wszechstronnego zbadania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak odniesienia się przez organy do wniosków i zarzutów zgłaszanych przez uczestników postępowania, w szczególności w zakresie niekorzystnego oddziaływania planowanej inwestycji na ich zdrowie oraz niekorzystnego oddziaływanie na środowisko.
Zaskarżona decyzja została nie tylko poprawnie ale też niezwykle szczegółowo i obszernie uzasadniona, wyjaśniono w niej wszystkie obowiązujące przepisy prawa oraz odniesiono je do przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego. Szczególnie dokładnie wyjaśniono wszelkie zasady związane z oceną oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, a także i to, że w postępowaniu zmierzającym do uzyskania pozwolenie na budowę, organ administracyjny nie tyle gromadzi materiał dowodowy ile ocenia i bada wymagane przepisami dokumenty i opracowania przedłożone przez inwestora.
Nie jest uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez brak zapewnienia udziału w postępowaniu administracyjnym wszystkim właścicielom nieruchomości znajdujących się w obszarze bezpośredniego oddziaływania inwestycji. Zarzut ten w istocie dotyczy wskazania, że organy nieprawidłowo określiły krąg stron postępowania, a tym samym uniemożliwiono im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie, zgłaszania żądań i wniosków, a także nie doręczono im zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu i Instancji. W istocie są to zarzuty, które mogłyby zostać ewentualnie zakwalifikowane jako przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Rzecz jednak w tym, że zgodnie z utrwalonym poglądem sądów administracyjnych, "przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu Administracyjnego rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2018 r. sygn. II OSK 1837/17).
Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza przepisów powołanych w skardze.
Zgodnie z art. 35 ust. 4 Pb w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Pb, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji pozwolenia na budowę. Wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę jest następstwem nie tylko złożenia wymaganych przez prawo dokumentów, ale też stwierdzenia przez organ, na ich podstawie, że zachodzą wynikające z prawa materialnego przesłanki do uwzględnienia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło