IV SA/Po 707/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 19 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie z j[...] skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; postanawia przyznać W. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak AT Postanowieniem referendarza tut. Sądu z dnia 5 października 2007 r. przyznano W. M. prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata oraz odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w tym zakresie wniosek jest bezprzedmiotowy, bowiem skarżący nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W ustawowym terminie strona złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia. Ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu, skuteczne wniesienie powoduje, że postanowienie referendarza sądowego traci moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd rozpoznał ponownie. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) przewiduje dwa rodzaje zwolnień od kosztów sądowych. Są to zwolnienie z mocy ustawy i zwolnienie przyznawane przez Sąd. Przedmiotowe zwolnienie od kosztów sądowych określa przepis art. 239 ust. 1 lit. a) – f) tej ustawy. W tym katalogu zwolnień ustawodawca wymienia sprawy z zakresu prawa pomocy i opieki społecznej (art. 239 ust. 1 lit a). Ponieważ przedmiotowa skarga wniesiona przez W. M. dotyczy pomocy społecznej, to skarżący korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy ustawy, stąd jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy. Z tych powodów Stąd w tym zakresie postępowanie umorzył, działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i art. 161 §2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. Sądowi znane jest stanowisko i poglądy doktryny dotyczące wykładni art. 161 p.p.s.a., jednakże brak przepisów regulujących możliwość umorzenia postępowania niekończącego postępowanie w sytuacji bezprzedmiotowości wniosku niejako wymusza korzystanie z tej regulacji, choć z uwagi na brzmienie §1 art. 161 p.p.s.a. możliwości skorzystania z tej instytucji nie mają referendarze sądowi. Na mocy tego przepisu uprawnionym do umorzenia postępowania jest bowiem wyłącznie Sąd, stąd w opisanej sytuacji referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z czego wnioskodawca błędnie wywiódł, iż nie spełnił przesłanek do uwzględnienia jego wniosku. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata Sąd uznał, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów jego ustanowienia z wyboru. Wnioskodawca jest inwalidą II grupy, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jedyny jego dochód stanowi renta w wysokości brutto 685 zł miesięcznie. Z treści wniosku wynika ponadto, że nie posiada żadnego majątku, mieszka w mieszkaniu o powierzchni 15 m2 , wymaga leczenia i stałego zażywania leków. Związane z tym koszty, jak również stałe wydatki łączące się z utrzymaniem mieszkania wskazują, że przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie jest uzasadnione. Z tych powodów na podstawie art. 239 ust. 1 lit a), art. 245 §2 i §3, art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak AT