IV SA/Po 707/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-11-05
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Bożena Popowska, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o udostępnienie danych z operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości należących do osoby trzeciej, złożony w celu poszukiwania majątku dłużnika na potrzeby postępowania egzekucyjnego, może być traktowany jako żądanie wydania zaświadczenia potwierdzającego interes prawny wnioskodawcy?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły wydania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków, ponieważ wniosek spółki nie dotyczył wydania zaświadczenia potwierdzającego interes prawny, lecz poszukiwania majątku dłużnika na potrzeby postępowania egzekucyjnego. Tego typu sprawy regulowane są przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, a nie procedury administracyjnej, a wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. zwróciło się do Starosty z wnioskiem o udostępnienie danych z operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości należących do E. M – C., wskazując, że dane są niezbędne do przekazania komornikowi sądowemu w związku z postępowaniem egzekucyjnym. Starosta odmówił wydania informacji, uznając, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, a żądanie dotyczy poszukiwania majątku dłużnika. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał postanowienie w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant referent Joanna Andrzejak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wydania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę /-/I. Kucznerowicz /-/G. Radzicka /-/B. Popowska
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] odmówił wydania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości należących do E. M – C.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono co następuje:
Radca Prawny M. P., pełnomocnik Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o. o. [...] pismem z [...] kwietnia 2009 r. zwrócił się do Starosty [...] z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych ewidencji gruntów i budynków, dotyczących nieruchomości należących do E. M – C. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że dane są niezbędne w związku z koniecznością udostępnienia ich właściwemu komornikowi sądowemu.
Starosta przytaczając zasadę wyrażoną w art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, budynków i lokali, a także właścicieli oraz miejsca zamieszkania osób fizycznych lub siedziby osób prawnych stwierdził jednocześnie, że zasada ogólnodostępności informacji zawartych ewidencji dotyczy jedynie informacji o nieruchomościach a nie o właścicielach.
Podstawową formą udzielania informacji z ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych podmiotowych jest wypis z ewidencji gruntów i budynków stanowiący rodzaj zaświadczenia.
Zasady udostępniania danych ewidencyjnych określone są w oparciu o art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, które stanowią, że Starosta wydaje wypis z operatu ewidencyjnego zawierający dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2, na żądanie:
1. właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu;
2. podmiotów publicznych lub podmiotów nie będących podmiotami publicznymi, realizującymi zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu;
3. innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu.
Dalej organ stwierdził, że pisemna informacja organu ewidencyjnego zawierająca
dane podmiotowe konkretnie określonej nieruchomości jest zaświadczeniem w rozumieniu art. 217-220 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ urzędowo potwierdza stan wynikający z prowadzonej przez organ ewidencji. Zgodnie zaś z przepisami art. 217 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaświadczenie wydaje się, jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, wymaga przepis prawa oraz gdy osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zarówno z zapisów art. 217 i 218 K.p.a. oraz art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że osoba fizyczna nie będąca właścicielem nieruchomości wpisanej do ewidencji gruntów, może uzyskać informację z rejestru gruntów i budynków jedynie w przypadku, gdy wykaże interes prawny. Zatem, uzyskanie dokumentu przez wnioskodawcę nie będącego właścicielem, bądź osobą fizyczną lub prawną, w której władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, jest uzależnione od wykazania interesu prawnego uzasadniającego jego wydanie.
Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wskazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania.
Natomiast przedmiotem żądania wnioskodawcy nie jest potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, ale poszukiwanie majątku nieruchomego wskazanej we wniosku osoby celem udostępnienia ich właściwemu Komornikowi sądowemu.
Jednak sprawy o ustalenie majątku dłużnika prowadzone są w oparciu o art. 760-762, art. 7971 i art. 913-920 kodeksu postępowania cywilnego, a do poszukiwania majątku dłużnika właściwy jest komornik i – w pewnych sytuacjach – Sąd Powszechny, jako organy egzekucyjne.
Z uwagi na fakt, że w ocenie organu strona nie wskazała skutecznie interesu prawnego, stąd odmowa wydania żądanego zaświadczenia.
Na postanowienie Starosty [...] pismem z [...] maja 2009 r. strona złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Starosty [...] z [...] maja 2009 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Strona zarzuca zaskarżonemu postanowieniu:
- utrudnianie wykonania postanowień zawartych w nakazie zapłaty Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2003 r., poprzez nieudostępnienie informacji koniecznych do realizacji wskazanego nakazu zapłaty,
- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj. art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 217 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego,
- naruszenie prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie, tj. art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych,
- naruszenie zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 8 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W wyniku rozpoznania zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i podzielił w pełni wywody Starosty[...].
Organ odwoławczy podkreślił, że z samej treści wniosku i złożonych wraz z nim załączników wynika, że skarżący nie zna tych informacji dotyczących składników majątku jej dłużnika, które objęte są operatem ewidencyjnym, a zatem oczywiste jest, że podanie nie dotyczyło wydania wypisu (zaświadczenia) o określonej treści, czyli nie zmierzało do uzyskania urzędowego potwierdzenia informacji w formie zaświadczenia, lecz miało na celu uzyskanie informacji.
Wobec tego stanowisko organu I instancji, że wniosek skarżącego w istocie rzeczy był konsekwencją poszukiwania majątku dłużnika jest zdaniem organu odwoławczego w pełni zasadny, o czym dodatkowo świadczy zawarte w zażaleniu wyjaśnienie, że informacja zostanie wykorzystana w postępowaniu egzekucyjnym.
Podobnie jak organ pierwszej instancji – organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. I OSK 560/06, wskazując na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego służące poszukiwaniu majątku dłużnika.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Przedsiębiorstwo [...] zarzuciło zaskarżonemu postanowieniu:
- utrudnianie wykonania postanowień zawartych w nakazie zapłaty Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. sygn. [...] poprzez nieudostępnienie informacji koniecznych do realizacji nakazu zapłaty,
- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z 17 maja 1987 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 217 § 2 kpa poprzez niewłaściwą interpretację pojęć "informacja o nieruchomości" oraz "interes prawny", a w konsekwencji brakiem udzielenia informacji będących podstawą wniosku skarżącej,
- naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 29 ust. 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, mimo, że skarżąca spółka uzasadniła potrzebę uzyskania określonych danych,
- naruszenie art. 217 § 2 pkt 2 kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca wystąpiła o wydanie zaświadczenia, podczas gdy skarżąca wystąpiła o udostępnienie danych osobowych,
- naruszenie zasad 7, 8, 11 kpa.
Wskazując na powyżej wyeksponowane zarzuty skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
Stąd na wstępie należy stwierdzić, że żądanie rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach, a przejęcie przez Sąd Administracyjny kompetencji organu administracji publicznej do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wyjście poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (R. Hauser, A. Kabat, Właściwość sądów administracyjnych, RPEiS 2004, nr 2, s. 25 in.)
Jak zasadnie wskazywały organy rozstrzygające wniosek, niezależnie od treści wniosku o udostępnienie danych (udzielenie informacji o nieruchomościach dłużniczki –
aktualnych, sprzedanych, darowanych w ciągu 5 lat, położonych na terenie powiatu poznańskiego poprzez określenie ich położenia numery działek, numery ksiąg wieczystych) podlegał on rozpoznaniu w formach, uregulowanych przepisami prawa materialnego, w tym przypadku ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 nr 240 poz. 2027 ze zm.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego określającego tryb wydawania zaświadczeń.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Z kolei państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny to zbiór map oraz materiałów fotogrametrycznych, teledetekcyjnych, rejestrów, wykazów informatycznych baz danych, katalogów danych geodezyjnych i innych opracowań pozostałych w wyniku wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych (art. 2 pkt 10 cyt. ustawy). Ewidencja gruntów i budynków zawiera informacje wskazane w art. 20 ust. 1 i 2 ustawy. Z mocy art. 24 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów, zawiera informacje o gruntach, budynkach i lokalach, zaś informacje te są jawne. Natomiast wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego są wydawane na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek i lokal, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie zainteresowanych organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (art. 24 ust. 3 ustawy).
Stwierdzić zatem przyjdzie, iż informacje z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet o ile nie przybierają formy odpisu i wyrysu, mogą dotyczyć jedynie konkretnego (zindywidualizowanego) gruntu, budynku, bądź lokalu. Nie są to w żadnym wypadku informacje o danych osobowych, mimo faktu, że w operacie wskazuje się także m.in. właściciela bądź w pewnych przypadkach władającego.
O ile więc, nie chodzi o wydanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego, informacje pochodzące z zasobu geodezyjnego i kartograficznego przybierają formę zaświadczenia w rozumieniu art. 217 k.p.a. Tymczasem zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Prawidłowo uznały zatem organy obydwu instancji, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z powyższych sytuacji. Jest poza sporem, iż skarżąca Spółka ubiegała się o udzielenie informacji o majątku dłużnika. Taki stan rzeczy uzasadnia zaś przyjęcie istnienia po jej stronie interesu faktycznego, a nie – interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu danych i to bliżej nieskonkretyzowanych, skoro w istocie chodzi o poszukiwanie majątku w celu wdrożenia egzekucji komorniczej.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 560/06, uzyskanie takich dokumentów jest uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Nie można natomiast uznać za przepisy uzasadniające interes prawny strony przepisów proceduralnych Kodeksu postępowania cywilnego, dotyczących postępowania egzekucyjnego. Poszukiwanie majątku nieruchomego dłużników nie należy do procedury administracyjnej, lecz uregulowane jest przepisami art. 913-9201 k.c. W szczególności też, przepis art. 797 k.p.c., nie nakłada na wierzyciela obowiązku przedłożenia dowodów stwierdzających stan majątkowy dłużnika. Taki też pogląd zawarto w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt I Po 102/08.
Przychylając się w pełni do powyższej argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził zatem, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Podkreślenia wymaga fakt, iż skarżąca działając jako wierzyciel nie była zwolniona od wykazania interesu prawnego w żądaniu udzielenia informacji, które winny przybrać formę zaświadczenia w razie uwzględnienia wniosku. Interesu prawnego nie można też wywodzić z treści art. 353 § 1 k.c., który to przepis nie dotyczy w żadnej mierze zasad udostępniania danych z ewidencji gruntów i budynków.
W ocenie Sądu kontrolującego zaskarżone postanowienia zupełnie chybionym jest zarzut skargi wskazujący na naruszenie prawa materialnego przez organy rozstrzygające wniosek poprzez niezastosowanie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tj. Dz. U. z 2002 r. nr 101 poz. 926 ze zm.).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, za dane osobowe uważa się wszelkie informacje zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Już z samego wniosku skarżącej spółki wynika, że dane dotyczące dłużniczki są jej znane, gdyż podaje imię i nazwisko, miejsce zamieszkania, pesel, imiona rodziców, natomiast art. 5 ustawy stanowi, że jeżeli przepisy odrębnych ustaw, które odnoszą się do przetwarzania danych, przewidują dalej idącą ich ochronę, niż wynika to z ustawy o ochronie danych osobowych, stosuje się przepisy tych ustaw.
Z powyższych względów organy, do których zwróciła się skarżąca spółka o podanie danych wynikających z ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 240 poz. 2027 ze zm.) musiały przestrzegać przepisy tej ustawy.
Z powyżej wskazanych względów należało uznać, że zaskarżone postanowienie ani nie narusza norm prawa materialnego ani też organy obu instancji nie uchybiły przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy
W tej sytuacji skarga jako nieuzasadniona, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) podlegała oddaleniu.
/-/ B. Popowska /-/ G. Radzicka /-/ I. Kucznerowicz
ja
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło