IV SA/Po 71/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-04-12

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Anna Jarosz, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie przebudowanego obiektu budowlanego może zostać wydana bez uprzedniego wyjaśnienia skuteczności oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożonego przez poprzednika prawnego skarżących, oraz bez wyjaśnienia przyczyn stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji wydanych na podstawie tego oświadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Kluczowe było nieuwzględnienie przez organy nadzoru budowlanego skuteczności oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożonego przez poprzednika prawnego skarżących (H. S.) oraz przez jedną ze skarżących (J. S.), a także brak wyjaśnienia przyczyn stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji wydanych na podstawie tego oświadczenia. Sąd podkreślił, że przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki organy powinny zbadać, czy oświadczenie to było skuteczne i czy nie było podstaw do jego pominięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej przebudowy budynku gospodarczego na mieszkalny bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po śmierci inwestora, jego spadkobiercy zostali zobowiązani do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Organy nadzoru budowlanego wydały decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu z powodu nieprzedłożenia przez skarżących oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący zarzucili błędy proceduralne i merytoryczne, wskazując na toczące się postępowanie sądowe dotyczące współwłasności nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejszy wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wyjaśnienia skuteczności oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością złożonych przez poprzednika prawnego i jedną ze skarżących.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących: J. S., J. S., M. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. S., J. S., M. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących: J. S., J. S., M. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (zwany dalej "PINN") ustalając, że H. S. w latach 2007 – 2008 bez wymaganego pozwolenia na budowę przebudował budynek gospodarczy, znajdujący się w K. przy ul. [...] na działce nr [...], w ten sposób, że powstał budynek mieszkalny, postanowieniem z [...] stycznia 2009 r., powołując się na art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów koniecznych do zalegalizowania samowolnych robót budowlanych, następnie postanowieniem z 26 maja 2009 r. nałożył na niego obowiązek zapłaty opłaty legalizacyjnej i w końcu decyzją z [...] października 2009 r. zatwierdził projekt budowlany przebudowy budynku gospodarczego, a decyzją z [...] grudnia 2009 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie przebudowanego budynku. H. S. zmarł 6 kwietnia 2011 r. pozostawiając jako spadkobierców skarżących. PINB postanowieniem z 21 listopada 2011 r. zobowiązał skarżących do przedłożenia w terminie do 30 kwietnia 2012 r. dokumentów koniecznych do zalegalizowania samowolnie przebudowanego budynku gospodarczego, znajdującego się w K. przy ul. [...] na działce nr [...], w szczególności zaświadczenia Burmistrza K. o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że ponownie zobowiązano skarżących do przedłożenia dokumentów w celu zalegalizowania przebudowy budynku, mimo że wcześniej zakończyło się postępowanie w tej sprawie z udziałem H. S., dlatego, że stwierdzono nieważność postanowienia i decyzji wydanych z udziałem H. S. oraz uchylono w wyniku wznowienia postępowania decyzję o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przebudowanego budynku. W szczególności z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "WINB") postanowieniem z [...] lipca 2010 r. stwierdził nieważność postanowienia PINB z [...] maja 2009 r. w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej oraz ten sam organ decyzją z [...] sierpnia 2010 r. stwierdził nieważność decyzji PINB z [...] października 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego przebudowy budynku gospodarczego. Dalej wynika z niego także, że w związku z tymi rozstrzygnięciami dotyczącymi stwierdzenia nieważności PINB postanowieniem z [...] listopada 2010 r. ponownie na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nałożył na H. S. obowiązek przedłożenia dokumentów w celu zalegalizowania samowolnie przebudowanego budynku oraz, po wznowieniu postępowania, decyzją z [...] stycznia 2011 r. uchylił decyzję z [...] grudnia 2009 r. o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku. PINB decyzją z [...] maja 2012 r. nakazał skarżącym rozebranie przebudowanego budynku, ustalając, że nie przedłożyli oni wymaganych od nich w celu zalegalizowania przebudowanego budynku dokumentów. WINB, na skutek odwołania skarżących, decyzją z [...] lipca 2012 r. uchylił decyzję PINB z [...] maja 2012 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał że wydanie decyzji o nakazie rozbiórki było przedwczesne, gdyż toczyło się postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, przy czym brak informacji o tym, czy i jak się zakończyło. Ponadto, odnośnie do uprawnienia skarżących do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ ten wskazał, że skarżący mogliby wystąpić do sądu powszechnego o wydanie rozstrzygnięcia zastępującego zgodę na budowę pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzją z [...] stycznia 2014 r., powołując się na 48 ust. 1 Prawa budowlanego i art. 105 k.p.a., nakazał skarżącym rozebranie przebudowanego budynku. Organ ustalił, że zostały przedłożone wszystkie wymagane w celu zalegalizowania przebudowanego budynku dokumenty za wyjątkiem oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Na skutek odwołania skarżących, w którym podniesiono jedynie, że skarżący oraz A. D. [...] stycznia 2014 r. złożyli w Sądzie Rejonowym w O. W. wniosek o wydanie rozstrzygnięcia zastępującego zgodę na budowę pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, WINB decyzją z [...] czerwca 2014 r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] stycznia 2014 r. "w zakresie podstawy prawnej nałożonego obowiązku", orzekając, iż tą podstawą był art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego oraz art. 104 k.p.a., zaś w pozostałym zakresie tę decyzję utrzymał w mocy. Organ odwoławczy przyjął, że skarżący mimo wezwania nie przedłożyli oświadczenia o posiadaniu uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz czterech egzemplarzy projektu budowlanego. Odnośnie oświadczenia o posiadaniu uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ stwierdził, że A. D. zbyła swój udział na rzecz B. D. - R., że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż udzielenie tak zwanej zgody zastępczej nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie, której przedmiotem jest przywrócenie do stanu zgodnego z prawem samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego oraz że skarżący zostali zobowiązani postanowieniem z [...] listopada 2011 r. do przedłożenia oświadczenia o posiadaniu uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do 30 kwietnia 2012 r., zaś o tak zwaną zgodę zastępczą wystąpili dopiero w styczniu 2014 r. i brak podstaw do wydłużenia im tego terminu. W skardze skarżący zarzucili, że organ administracji błędnie przyjął, iż nie złożyli czterech egzemplarzy projektu budowlanego. Ponadto twierdzili, że w takiej sytuacji, jak w rozpoznawanej sprawie, mianowicie, gdy jeden ze współwłaścicieli nie zgadza się na budowę obiektu budowlanego na wspólnej nieruchomości, to sąd powszechny powinien rozstrzygnąć spór. W związku z tym wskazali na toczące się przez Sądem Rejonowym w K. postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] i podnieśli, że postępowanie administracyjne w sprawie zalegalizowania samowolnie przebudowanego obiektu budowlanego nie powinno było się zakończyć przed zakończeniem tego postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli J. S., J. S., M. S. domagając się uchylenia decyzji WINB z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2014 r. Podnieśli, iż cztery egzemplarze projektu budowlanego zostały przez nich złożone do PINB w K.. Rozstrzygnięcie zaś sporu powstałego pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości, w tym przypadku inwestorem i tym który oponuje przeciwko legalizacji obiektu budowlanego, jako w istocie dotyczący zakresu korzystania ze wspólnej nieruchomości, należy do właściwości sądu powszechnego. Dlatego w ocenie Skarżących do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o wyrażenie zgody na wybudowanie spornego obiektu i tym samym na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, która zawisła przed Sądem Rejonowym w K. sygn. akt [...] decyzja o nakazie rozbiórki nie powinna zapaść. Poza tym w postanowieniu nakładającym obowiązek dostarczenia dokumentów brak było rygoru, że jeżeli w określonym terminie dokumenty nie zostaną złożone to zostanie wydana decyzja o rozbiórce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 869/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił ww. skargę. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 444/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. W ocenie NSA nie można było w rozpoznawanej sprawie uznać za zgodną z prawem decyzję o nałożeniu obowiązku rozbiórki z tego powodu, że mimo wezwania nie przedłożono oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, bez wyjaśnienia czy nie było skuteczne takie oświadczenie złożone przez poprzednika prawnego skarżących, mianowicie H. S., a także jedną ze skarżących, w szczególności J. S.. W aktach administracyjnych dotyczących legalizacji samowolnie przebudowanego budynku znajdują się oświadczenia wskazanych osób o posiadaniu uprawnienia do dysponowania na cele budowlane działką nr [...], w których jako tytuł prawny wskazuje się współwłasność nieruchomości. Fakt, iż osoby te nie były wyłącznymi współwłaścicielami tej nieruchomości nie przesądza o oczywistym braku uprawnienia do dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane skoro swego czasu został określony pomiędzy współwłaścicielami sposób korzystania ze wspólnej nieruchomości, który może wiązać obecnych współwłaścicieli. Fakt ten znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych, w których znajduje się kopia umowy zawartej w formie aktu notarialnego z [...] grudnia 1951 r., którą S. N. sprzedał S. D. [...] część nieruchomości, której dotyczy sprawa, i w której następnie ustalono sposób korzystania z tej nieruchomości. Do skargi kasacyjnej dołączono zaś kopię umowy z 1 czerwca 2006 r., zawartej w formie aktu notarialnego, z której wynika, że spadkobierczyni po S. D. sprzedała warunkowo swój udział H. i i J. S. oraz powołano się na umowę z [...] czerwca 2014 r., zawartą w formie aktu notarialnego, o przeniesieniu własności tej nieruchomości. NSA wskazał, że zgodnie z art. 221 k.c. czynności prawne określające sposób korzystania z rzeczy wspólnej odnoszą skutek także względem nabywcy udziału, jeżeli nabywca o nich wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć. Uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 p.b., może wynikać z umowy pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości, dotyczącej sposobu użytkowania nieruchomości wspólnej. Nie można więc wykluczyć, że żądanie od Skarżących oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane było zbędne, skoro ich poprzednik prawny, a w przypadku skarżącej J. S. ona sama, takie oświadczenie już złożyli. Ponadto NSA zwrócił uwagę, że przed rozstrzygnięciem wskazanej kwestii konieczne jest wyjaśnienie z jakich powodów stwierdzono nieważność postanowienia i decyzji, które zostały wydane na skutek złożenia tych oświadczeń (postanowienie PINB z [...] maja 2009 r. w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej oraz decyzja PINB z [...] października 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego przebudowy budynku gospodarczego). Nie można bowiem wykluczyć, że podstawą tych rozstrzygnięć była ocena uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd pierwszej instancji powinien więc wyjaśnić, co było podstawą stwierdzenia nieważności wskazanych aktów, gdyż może się okazać, iż kwestia posiadania przez H. S. oraz J. S. uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w tych rozstrzygnięciach została już przesądzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając powtórnie niniejszą sprawę Sąd w pierwszej kolejności miał na uwadze, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz .1369; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd I instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez NSA. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, ustrojowe, jak i procesowe. Związanie ustaje jedynie w razie zasadniczej zmiany stanu faktycznego sprawy, zmiany stanu prawnego, podjęcia przez NSA przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez sąd I instancji uchwały zawierającej odmienną wykładnię w tym samym zakresie, co wykładnia zamieszczona w wyroku uchylającym, a także, gdy NSA w swoich rozważaniach wykroczy poza zakres kognicji i orzekania wyznaczony zasadą związania granicami skargi kasacyjnej (por. m.in.: B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011, uw. 2–6 do art. 190; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 2–5 do art. 190). Ponownie rozpoznając sprawę Sąd miał na uwadze także i to, że również wyroki NSA objęte są dyspozycją przepisu art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jednocześnie zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie organu administracji oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym w prawomocnym orzeczeniu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Natomiast moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że organy administracji muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Oznacza to zatem zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z dotychczasowym stanowiskiem sądu (por. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 170, Lex 2016; wyroki NSA z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 306/10, z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1241/10 oraz z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1865/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 444/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że niezbędnym w rozpoznawanej sprawie jest dokonanie oceny czy skuteczne było oświadczenie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone przez H. S. oraz czy kwestia tego oświadczenia była powodem stwierdzenia nieważności postanowienia PINB z [...] maja 2009 r. w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej oraz decyzji PINB z [...] października 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego przebudowy budynku gospodarczego. Ponownie prowadząc postępowanie Sad uzupełnił akta administracyjne sprawy o decyzję WINB z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji PINB z dnia [...] października 2009 r. zatwierdzeniu projektu budowlanego przebudowy budynku gospodarczego oraz o postanowienie WINB z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] stwierdzające nieważność postanowienia PINB z [...] maja 2009 r. w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej. Sąd ustalił, że podstawą stwierdzenia nieważności wskazanych wyżej rozstrzygnięć było rażące naruszenie prawa polegające na niezbadaniu zgodności samowolnie wykonanych robót budowlanych z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kwestia oświadczenia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie była badania przez WINB w toku postępowań nieważnościowych. Z prawidłowych ustaleń organów administracji wynika, że w latach 2007 - 2008 H. S. będący współwłaścicielem nieruchomości oznaczonej nr [...], położonej przy ul. [...] w K., dokonał na ww. nieruchomości przebudowy i rozbudowy budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Niespornym jest, że roboty budowlane zostały wykonane bez uzyskania pozwolenia na budowę. Zastosowanie wobec tego znajdował tryb przewidziany w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409; ze zm.; zwanej dalej "p.b."). Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W art. 48 ust. 2 p.b. przewidziano, że w przypadku gdy budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1), nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (pkt 2) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Z kolei w art. 48 ust. 3 p.b. wynika, m.in., że w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2 nakłada się m.in. obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4). W rozpoznawanej sprawie przesłankę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego stanowiła w ocenie organów nadzoru budowlanego okoliczność nieprzedstawienia przez J. S., J. S. – K. oraz M. S. oświadczenia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 14 listopada 2017 r. przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę organy nadzoru budowlanego nie oceniły czy skutecznym było przedłożenie takiego oświadczenia w toku postępowania legalizacyjnego przez H. S. i J. S.. W tym miejscy wyjaśnienia wymaga, że Skarżący J. S., J. S. – K. oraz M. S. są następcami prawnymi inwestora przedmiotowej budowy H. S.. Aktem notarialnym z [...] czerwca 2006 r. Rep. A nr [...] J. S. i H. S. zawarli ze spadkobierczynią po S. D. – E. D. warunkową umowę sprzedaży udziału w przedmiotowej nieruchomości . S. D. nabył udział w przedmiotowej nieruchomości na mocy aktu notarialnego z dnia 29 grudnia 1951 r. Rep. Nr [...]. Z aktu tego wynika, że S. D. nabył udział wynoszący [...] w przedmiotowej nieruchomości, przy czym zaznaczono jednocześnie, że S. D. przysługuje m.in. prawo użytkowania chlewu od strony wschodniej wraz z wyłącznym użytkowaniem ziemi pomiędzy tym chlewem, a ul. [...]. Okoliczność ta ma niebagatelne znaczenie, bowiem jak zauważył NSA w wyroku z dnia 14 listopada 2017 r. zgodnie z art. 221 k.c. czynności prawne określające zarząd i sposób korzystania z rzeczy wspólnej albo wyłączające uprawnienie do zniesienia współwłasności odnoszą skutek także względem nabywcy udziału, jeżeli nabywca o nich wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć. Wyjaśnić dodatkowo należy, że sam sposób wykonywania przez spadkodawcę uprawnień określonych w art. 206 k.c. nie jest prawem majątkowym i nie podlega dziedziczeniu. Jednakże prawa i obowiązki wynikające z umowy określającej sposób korzystania z rzeczy wspólnej przez współwłaścicieli są prawami majątkowymi nie związanymi ściśle z osobą współwłaściciela, lecz z udziałem w rzeczy (por. postanowienie SN z dnia 4 października 2002 r. sygn. akt III CKN 521/01, LEX nr 57227). Mając powyższe na uwadze wskazać trzeba, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone w 2009 r. przez ówczesnych współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej nr. geod. [...] – H. S. i J. S.. Okoliczność ta została pominięta przez organy nadzoru budowlanego zarówno badając zasadność nałożenia w postanowieniu z dnia [...] listopada 2011 r. na J. S., J. S., M. S. obowiązku przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również przy wydawaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. nakazującej rozbiórkę. Oznacza to, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja PINB z dnia [...] stycznia 2014 r. zostały wydane z naruszeniem art. 48 ust. 4 p.b. w związku z art. 7 , art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Ponownie prowadząc postępowanie organ nadzoru budowlanego oceni, czy podział rzeczy quoad usum wynikający z aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1951 r., obejmował teren na którym zrealizowana została sporna inwestycja. W przypadku dokonania pozytywnych ustaleń w tym zakresie organ za skuteczne uzna oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone przez H. S. i J. S. w 2009 r. Przy czym przy ocenie skuteczności tego oświadczenia organy winny wziąć pod uwagę wykładnię przepisów przy interpretacji skutków regulacji sposobu korzystania z nieruchomości (quoad usum) określonej w akcie notarialnym i brzmieniu art. 221 k.c. w związku z art. 206 k.c. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia 15 stycznia 2014 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło