IV SA/Po 711/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi A. K. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie [...] zł [...] podwyższone o kwotę [...] zł [...] stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie [...] zł [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...], Prezydent Miasta Kalisza, na podstawie art.104 kpa i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974r. (dz. U. z 2006r., nr 139, poz. 993 ze zm. - dalej ustawa o ewidencji) orzekł o wymeldowaniu R. Z. z pobytu stałego w Kaliszu, ul. [...]. W uzasadnieniu Prezydent Miasta Kalisza (dalej organ I instancji lub Prezydent) podał, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2011r. o wymeldowanie R. Z. (dalej skarżący) zwrócił się do niego Prokurator Rejonowy w Kołobrzegu, który nadzorując prowadzone postępowanie karne ustalił, że skarżący od grudnia 2010r. nie mieszka w miejscu swego stałego zamieszkania, nie odbiera żadnej korespondencji. Mieszkanie to opuścił dobrowolnie zabierając swoje rzeczy osobiste. Fakt niezamieszkiwania potwierdził, po wszczęciu postępowania administracyjnego, dzielnicowy Komendy Miejskiej w Kaliszu oraz wywiady środowiskowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kaliszu. Z uzyskanej z Krajowego Rejestru Karnego informacji wynikało, że skarżący w kartotece figuruje jako poszukiwany listami gończymi przez Sądy Rejonowe w Kłodzku, Kole, Koszalinie i Wieluniu. W trakcie postępowania nie udało się ustalić miejsca pobytu skarżącego i dlatego Sąd Rejonowy w Kaliszu postanowieniem z dnia [...] maja 2011r., w sprawie [...] ustanowił kuratora dla nieobecnego R. Z. w osobie J. B. Organ stwierdził, że skarżący nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego, a podstawą do wymeldowania było spełnienie się przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji - czyli opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego dłużej niż 3 miesiące i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Decyzję tę z pouczeniem o odwołaniu doręczono kuratorowi J. B. w dniu [...] czerwca 2011. Kurator nie złożyła odwołania od tej decyzji w ustawowym terminie. Skarżący złożył osobiście odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2011r. pismem z dnia [...] lipca 2015r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r., nr [...] Wojewoda Wielkopolski (dalej Wojewoda lub organ II instancji) stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm. - dalej kpa). Wojewoda podał, że w pierwszej kolejności, przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy, organ obowiązany jest zbadać czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od doręczenia decyzji stronie, stosownie do art. 40 § 1 i art. 48 § 1 kpa pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Skoro dla strony (skarżącego) wyznaczono kuratora dla reprezentowania jego interesów w postępowaniu o wymeldowanie, to należy przyjąć, że przedmiotowa decyzja została doręczona skutecznie. Organ II instancji podkreślił, że ostatni dzień do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] lipca 2011r. - po tej dacie decyzja stała się ostateczna. Kurator skarżącego nie złożyła odwołania w terminie, a więc odwołanie złożone przez skarżącego w dniu [...] lipca 2015r. jest bezskuteczne - jako złożone po terminie. Skargę na to postanowienie złożył R. Z. W skardze wniósł o uchylenie decyzji o wymeldowaniu, stwierdził też, że postanowienie Wojewody zostało wydane z naruszeniem prawa - bez wyroku eksmisyjnego. Wyznaczony przez Sąd pełnomocnik procesowy skarżącego (adwokat) wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako ppsa), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ppsa. Na wstępie wskazać należy, iż skarżący (jak również jego pełnomocnik) pominął milczeniem istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, bowiem nie odniósł się do konsekwencji ustanowienia w toku postępowania administracyjnego przedstawiciela dla skarżącego, wówczas osoby nieznanej z miejsca pobytu, w osobie J. B. Nastąpiło to postanowieniem Sądu Rejonowego w Kaliszu, Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] maja 2011r. w sprawie o wskazanej wyżej sygnaturze akt. W zaświadczeniu Sądu zaznaczono, że J. B. upoważniona jest do reprezentowania nieobecnego R. Z. Skuteczność doręczenia pism R. Z. uzależniona była zatem od doręczenia ich kuratorowi. Instytucja przedstawicielstwa przewidziana jest w postępowaniu administracyjnym. Polega ono na tym, że "pewna osoba (przedstawiciel) dokonywa w imieniu innej osoby (reprezentowanego) czynności prawnej, która, o ile mieści się w granicach umocowania, czyli upoważnienia przedstawiciela do działania w imieniu reprezentowanego, wywołuje skutki prawne nie na rzecz przedstawiciela, lecz bezpośrednio na rzecz reprezentowanej przez niego osoby" ( S. Grzybowski, Prawo cywilne, 1978, s.259, za M.Jaśkowska, A.Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2005, s.285). Art. 34 i 48 § 1 k.p.a. przewidują, że dla osób nieznanych z miejsca pobytu, organ administracji albo sąd wyznacza przedstawiciela, a pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu doręcza się tym przedstawicielom ( cytowany Komentarz, s.375). W niniejszej sprawie Prezydent Miasta Kalisza związany był treścią postanowienia Sadu Rejonowego w kwestii ustanowienia przedstawiciela dla skarżącego i z tego też względu za uzasadnione uznać należy stanowisko organów, iż doręczenie decyzji Prezydenta z dnia [...] czerwca 2011r. o wymeldowaniu R. Z. kuratorowi w dniu [...] czerwca 2011r. (zwrotne potwierdzenia odbioru pisma - w aktach administracyjnych) skutecznie otwarło bieg 14-dniowego terminu do wniesienia od tej decyzji odwołania. (art. 129 § 2 kpa). W tym terminie odwołanie nie zostało wniesione. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu [...] lipca 2015r. (data nadania pisma z [...] lipca 2015r.) W wyniku rozpatrzenia wstępnego pisma, organ odwoławczy stwierdził, że wniesione ono zostało z uchybieniem terminu, o czym na podstawie art. 134 kpa orzeczono w zaskarżonym postanowieniu. W odwołaniu skarżący nie wnosił o przywróceniu terminu do jego wniesienia, nie podniósł zarzutu, że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym prawomocną już decyzja organu I instancji. Zatem, jak słusznie ocenił organ odwoławczy, nie było podstaw do orzekania w kwestii przywrócenia stronie uchybionego terminu. Dalej wyjaśnić należy, że otrzymanie przez skarżącego decyzji w dniu [...] lipca 2015r. nie mogło mieć innego prawnego znaczenia niż to, że od tego dnia rozpoczął biec termin do podjęcia skutecznych prawnie kroków do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bądź - wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Nie można podzielić zarzutu skarżącego, jakoby zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem obowiązujących przepisów. Art. 34 § 1 kpa. stanowi, że organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. Z akt sprawy wynika, że po wszczęciu postępowania o wymeldowanie, organ ewidencyjny poszukiwał skarżącego, co nie przyniosło rezultatów, a zebrane dowody wskazywały, że mimo zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...], skarżący w lokalu tym nie przebywa. Tym samym w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego udzielonego skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 ppsa.