IV SA/Po 713/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-09-29
Skład orzekający: referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej uchybienia terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, uznając, że skarżąca znajduje się w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie jest możliwe, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca Z.S. złożyła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocników: adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego. Skarżąca wskazała trudną sytuację finansową, prowadząc gospodarstwo domowe z matką, utrzymując się z niskich dochodów z renty i emerytury oraz posiadając ograniczony majątek rolny i zadłużenie.Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w Poznaniu; odmówił prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego z wniosku Z.S. w sprawie ze skargi na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu 2. odmówić prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Z.S. wniosła skargę na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wraz ze skargą skarżąca na urzędowym formularzu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe z matką, a źródłem ich utrzymania są dochody z renty rodzinnej skarżącej ([...] zł.) i emerytury matki skarżącej ([...] zł.). We wniosku skarżąca wskazała, iż jej jedynym majątkiem jest nieruchomość rolna o pow. [...] ha, na której posadowiony jest dom o pow. [...] m2, obora, stodoła i garaż (do rozbiórki). Skarżąca wskazała, iż plony w obecnym roku były nieduże z powodu braku środków na nawozy i występującej suszy. W związku z brakiem maszyn skarżąca poinformowała, iż jest zadłużona u osób świadczącej u niej usługi maszynami rolniczymi. Opisując swą sytuację majątkową skarżąca podała, iż w związku ze złym stanem zdrowia jest pod stała opieką lekarską (laryngolog, ginekolog i psychiatra). Wnioskodawczyni podała, iż opłaca własne ubezpieczenie ([...] zł./mc), ubezpieczenie matki ([...] zł. / kwartał) prąd (ok. [...] zł.) telefon ([...] zł.), leki ([...] zł.) oraz gaz ([...] zł.),
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu deklarowanej sytuacji majątkowej oraz uwzględniając fakt utrzymywania się z wraz z matką z łącznych dochodów w wysokości [...] zł miesięcznie, stwierdzić należy, że przedstawiona sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że skarżąca należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie jakikolwiek kosztów postępowania. Powyższe powoduje, iż zasadnym jest zwolnienie skarżącej z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Mająca uwadze fakt, iż skarżąca wniosła o ustanowienie radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika podatkowego, stwierdzić należy, iż w celu zapewnienia skarżącej właściwej reprezentacji wystarczające jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło