IV SA/Po 713/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę w całości Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...]. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096; zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 zwanej dalej "ustawą"), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] orzekającą o utracie przez A. P. (zwaną dalej "Skarżącą") statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2019 r. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] marca 2017 r. Skarżąca po raz 6 zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna. Decyzją z tego samego dnia orzeczono o uznaniu Skarżącej za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. W dniu [...] stycznia 2019 r. skierowano Skarżącą do pracy w [...] Sp. z o.o. na stanowisku szwaczki. Skarżąca pisemnie potwierdziła odbiór druku skierowania. W dniu [...] lutego 2019 r. organ zawiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie pobawienia statusu osoby bezrobotnej z powodu niepodjęcia pracy odpowiedniej. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Starosta [...] orzekł o utracie przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2019 r. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] orzekł o uchyleniu ww. decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Starosta [...] ponownie orzekł o utracie przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2019 r. na okres 120 dni z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że przyczyną utraty statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy była odmowa bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Wojewoda wskazał, że Skarżąca jest osobą długotrwale bezrobotną, pozostającą w rejestrze osób bezrobotnych od [...] marca 2017 r., wobec której powinny być prowadzone intensywne działania aktywizacyjne. Zdaniem organu odwoławczego, pośrednik pracy po analizie posiadanego przez Skarżącą wykształcenia, miał podstawy do skierowania jej do pracy na stanowisku szwaczki, bowiem posiada ona odpowiednie kwalifikacje zawodowe do pracy na tym stanowisku. Ustalono, że pracodawca wymagał od kandydatów do pracy umiejętności szycia, nadto chciał sprawdzić posiadanie przez Skarżącą tej umiejętności w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej. W dniu [...] stycznia 2019 r. Skarżąca przyjęła od pośrednika pracy druk skierowania i nie zgłaszała, że zaproponowana oferta może być nieodpowiednia ze względu na posiadane umiejętności i kwalifikacje. W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji potwierdził, że w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej Skarżąca odmówiła przystąpienia do sprawdzenia przez pracodawcę umiejętności związanych z przedłożoną ofertą pracy. Zdaniem Wojewody przedłożona oferta pracy wskazywała na proponowane wynagrodzenie w kwocie [...]zł brutto w oparciu o zatrudnienie w ramach umowy o pracę na okres próbny, zatem zapewniała minimalne wynagrodzenie za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, jak również, podlegała ubezpieczeniu społecznemu. Ewentualne przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania pracy na oferowanym stanowisku mogłyby zostać potwierdzone poprzez wykonanie badań ustalających zdolność do pracy przed podjęciem zatrudnienia. Łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem transportem publicznym nie przekracza 3 godzin, bowiem miejsce zamieszkania i miejsce pracy znajduje się w [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że analizy wymiaru czasu pracy, jego zmianowości oraz miejsca wykonywania pracy, potwierdza, że praca nie będzie kolidować ze sprawowaniem opieki nad dziećmi. Potwierdzono, że w [...] opieka przedszkolna sprawowana jest w dni powszednie w godzinach od 6.00 do 16.00, zatem w potencjalnym czasie wykonywania pracy tj. od godziny 7.00 do godziny 15.00 zapewniona byłaby opieka nad dzieckiem w wieku [...] lat. Organ odwoławczy zaznaczył, że organ I instancji pisemnie odniósł się do zarzutów wystosowanych przez Skarżącą wobec [...] Sp. z o.o. wyjaśniając, że do tej pory nie wpłynęła żadna oficjalna skarga dotycząca ww. spółki, pomimo jej funkcjonowania na rynku od wielu lat. Nadto wskazano, że w okresie od stycznia 2017 r. do lutego 2019 r. [...] Sp. z o.o. zgłaszała oferty pracy na stanowiska: szwacza, krojczego, pakowacza, prasowacza i pracownika biurowego; ogółem propozycje pracy w zakładzie przedstawiono [...] osobom, 1 osoba została pozbawiona statusu z tytułu odmowy podjęcia pracy. Wobec tego w ocenie Wojewody przedłożona Skarżącej oferta pracy spełniała kryteria pracy odpowiedniej. Organ odwoławczy wskazał następnie, że na podstawie informacji od pracodawcy oraz notatki służbowej sporządzonej na podstawie przeprowadzonej rozmowy telefonicznej z dnia [...] stycznia 2019 r. ustalono, że rozmowa kwalifikacyjna w trakcie której nastąpiła nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia odbyła się w dniu [...] stycznia 2019 r. Skarżąca została prawidłowo poinformowana o konsekwencjach odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji zatrudnienia, co potwierdziła własnoręcznym podpisem, miedzy innymi w dniu rejestracji tj. [...] marca 2017 r., jak również w dniu wydania skierowania do pracy tj. w dniu: [...] stycznia 2019 r. Skargę na powyższą decyzję Wojewody złożyła do wojewódzkiego sądu administracyjnego A. P.. Podniosła, że zgłosiła się do pracy lecz nie została zatrudniona, a pracodawca złośliwie nie wypełnił formularza. Zaznaczyła jednocześnie, że decyzja pozbawia ją ubezpieczenia zdrowotnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. stanowiącym uzupełnienie skargi A. P. zarzuciła decyzji Wojewody naruszenie: - art. 33 ust. 4 pkt 3 i art. 36 ust. 1 pkt 7 ustawy poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że Skarżąca odmówiła przyjęcia propozycji pracy bez uzasadnionej przyczyny, podczas gdy to pracodawca odmówił wypełnienia druku skierowania i zamieszczenia w nim informacji, że odmawia przyjęcia Skarżącej do pracy; - art. 7, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania pracodawcy, do którego Skarżąca została skierowana w celu ustalenia, czy istotnie odmówiła ona przyjęcia odpowiedniej pracy bez uzasadnionej przyczyny, które to uchybienia w następstwie wydania nieprawidłowych decyzji w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych doprowadziły do powstania szkody. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w przypadku pozbawienia statusu osoby bezrobotnej na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy nader istotne jest, że odmowa przyjęcia odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy musi być bezzasadna. Oznacza to, że w sytuacji, gdy przyczyny odmowy są uzasadnione, nie mogą one powodować dla bezrobotnego negatywnych konsekwencji w sferze jego statusu. By przyjąć, że Skarżąca bezzasadnie odmówiła przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy organ zatrudnienia winien dysponować oświadczeniem pracodawcy, którego treść potwierdzałaby, że zainteresowany bez uzasadnionej przyczyny odmówił przyjęcia oferty pracy, ewentualnie - oświadczeniem samej Skarżącej, z którego wynikałoby, że propozycji pracy nie przyjmuje, a dokonywana przez nią odmowa jest bezzasadna. Wskazano, że w dniu [...] stycznia 2019 r. Skarżąca stawiła się na rozmowie kwalifikacyjnej u wskazanego przez Urząd Pracy pracodawcy i nie została przyjęta do pracy (w ocenie Skarżącej z uwagi na brak doświadczenia w zawodzie związanym z szyciem). Pracodawca w takim przypadku winien podpisać druk skierowania w celu poinformowania Urzędu Pracy o jego decyzji, jednak pracodawca tego nie uczynił. Pracodawca nie wyraził żadnej chęci sprawdzenia umiejętności Skarżącej w zakresie szycia. Pracodawca jak sam przyznaje nie wypełnił druku skierowania, ponieważ "ogarnęło go poczucie, że marnuje czas". W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie zaszła okoliczność bezzasadnej odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesiono, że wobec braku druku oświadczenia pracodawcy, którego treść potwierdzałaby, iż Skarżąca bez uzasadnionej przyczyny odmówiła przyjęcia oferty pracy, rolą organu było zweryfikowanie, co w rzeczy samej stało się z ofertą pracy, którą pracodawca - za pośrednictwem organu zatrudnienia - skierował, a której to pracy Skarżąca - jak twierdzi - nie otrzymała, gdyż nie została do niej przyjęta przez pracodawcę. Należało więc dokładnie wyjaśnić twierdzenia Skarżącej, konfrontując je ze stanowiskiem pracodawcy, do którego Skarżąca została skierowana, względnie przesłuchać także inne osoby, których zeznania mogą przyczynić się do ustalenia zaistniałego stanu faktycznego i dopiero - w zależności od poczynionych ustaleń - procedować zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie, nie czyniąc dokładnych ustaleń, organy zatrudnienia zgodnie przyjęły, że złożone przez Skarżącą w Urzędzie Pracy skierowanie do pracy bez adnotacji pracodawcy jest wystarczające dla zastosowania sankcji w postaci obligatoryjnego pozbawienia statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jako że - ich zdaniem - okoliczność ta winna być traktowana w kategoriach odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy bez uzasadnionej przyczyny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę decyzji o pozbawieniu Skarżącej statusu osoby bezrobotnej stanowił art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy, który przewiduje, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres 120 dni w przypadku pierwszej odmowy (lit. a). Pod podjęciem pracy odpowiedniej, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy, rozumie się zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Status bezrobotnego daje określone uprawnienia, które łączą się z określonymi obowiązkami osoby zarejestrowanej. Jednym z najistotniejszych obowiązków jest podjęcie oferowanej pracy, jeżeli jest ona odpowiednia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy. Ustawodawca w sytuacji odmowy przyjęcia zaproponowanej pracy nałożył na organ administracji publicznej obowiązek pozbawienia osoby bezrobotnej tego statusu na oznaczony czas, chyba że odmowa wywołana była uzasadnioną przyczyną. Jak już w sprawie wyjaśniano, pod pojęciem uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia zaproponowanej pracy rozumie się okoliczność natury obiektywnej, niezależną od woli bezrobotnego, a więc przeszkodę, na którą bezrobotny nie miał wpływu. Do takich należy zaliczyć szczególną sytuację osobistą lub rodzinną bezrobotnego, która uniemożliwia podjęcie konkretnego zatrudnienia, bądź wystąpienie okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiają wykonywanie konkretnej pracy w proponowanych przez pracodawcę warunkach w związku z przeciwwskazaniami do jej wykonywania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt I OSK 2877/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując oceny wystąpienia przesłanek jakie wskazał organ pozbawiając Skarżącą statusu osoby bezrobotnej w pierwszej kolejności należało zweryfikować, czy przedstawiona Skarżącej oferta pracy, spełniała kryteria pracy odpowiedniej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] stycznia 2019 r. organ I instancji przedstawił Skarżącej ofertę pracy w [...] sp. z o.o. na stanowisku pracownik krojowni, szwaczka (k. 182). Skarżąca w tym samym dniu własnoręcznym podpisem potwierdziła odbiór skierowania, nie zgłaszając zastrzeżeń co do oferty pracy. Zdaniem Sądu Wojewoda dokonał prawidłowej oceny, że przedstawiona Skarżącej oferta pracy spełniała kryteria pracy odpowiedniej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy. Skarżąca jest z wykształcenia krawcową (rubryka 17 kwestionariusza, k. 156) zatem posiada odpowiednie kwalifikacje do wykonywania pracy na stanowisku pracownik krojowni, szwaczka. Z akt sprawy nie wynika, a Skarżąca tego nie kwestionuje, aby stan jej zdrowia nie pozwalał jej na wykonywanie pracy na przedmiotowym stanowisku. Ponadto jak trafnie wskazał Wojewoda ewentualne przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania pracy na oferowanym stanowisku mogłyby zostać potwierdzone poprzez wykonanie badań ustalających zdolność do pracy przed podjęciem zatrudnienia. Bezspornym pozostaje, że łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem transportem publicznym nie przekracza 3 godzin, bowiem miejsce zamieszkania i miejsce pracy znajduje się w [...]. Ponadto, wynikająca ze zgłoszenia wysokość proponowanego wynagrodzenia w kwocie [...]zł brutto nie jest mniejsza niż wysokość minimalnego wynagrodzenia w 2019 r. Tym samym zdaniem Sądu Wojewoda prawidłowo ocenił, że zaproponowana oferta pracy spełnia kryteria pracy odpowiedniej. W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany w toku postępowania dawał również podstawy do przyjęcia, iż Skarżąca bez uzasadnionej przyczyny odmówiła przyjęcia propozycji odpowiedniej. Z notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] stycznia 2019 r. (k. 180) przez pracownika organu I instancji na okoliczność rozmowy z pracodawcą, wynika, że Skarżąca stawiła się na spotkanie z pracodawcą, jednak wskazała, iż wolałaby pracować na innym stanowisku, bowiem od wielu lat nie pracowała na stanowisku związanym z szyciem. Z notatki tej wynika też, że postawa Skarżącej spowodowała, że pracodawca nie wypełnił stosownego druku. Dokonując oceny wiarygodności stanowiska pracodawcy Wojewoda trafnie zwrócił uwagę, powołując się na stanowisko organu I instancji wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. (k. 195), że w okresie od stycznia 2017 r. do lutego 2019 r. [...] sp. z o.o. zgłaszała oferty pracy na stanowiska: szwacza, krojczego, pakowacza, prasowacza i pracownika biurowego; ogółem propozycje pracy w zakładzie przedstawiono [...] osobom, 1 osoba została pozbawiona statusu z tytułu odmowy podjęcia pracy. Jednocześnie z pisma Skarżącej z dnia [...] stycznia 2019 r. (k. 184) zatytułowanego "skarga na urzędniczkę" wynika, iż w trakcie rozmowy z pracodawcą Skarżąca stwierdziła, że w zawodzie krawcowej nie pracowała od [...] lato oraz, że podjęłaby pracę w zawodzie sprzątaczka, na pół etatu. Dodatkowo zauważyć trzeba, że przyjmując skierowanie do pracy Skarżąca nie zgłosiła, że zaproponowana oferta może być nieodpowiednia ze względu na posiadane umiejętności i kwalifikacje. W ocenie Sądu materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy okazał się wystarczający aby stwierdzić, iż Skarżąca bez uzasadnionej przyczyny odmówiła przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. W konsekwencji Sąd ocenił, że organ nie naruszył wskazanych w piśmie dnia [...] listopada 2019 r. przepisów prawa materialnego. Ponadto wbrew argumentacji przedstawionej w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. w sprawie nie wystąpiła konieczność przeprowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie pracodawcy na okoliczność odmowy przyjęcia pracy. Zdaniem Sadu okoliczność wynikała z przedstawionych powyżej okoliczności. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.